Қарзларни тўлаш

Qarz kitobi · 2 ҳадис

باب أَدَاءِ الدُّيُونِ

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا أَبْصَرَ ـ يَعْنِي أُحُدًا ـ قَالَ ‏"‏ مَا أُحِبُّ أَنَّهُ يُحَوَّلُ لِي ذَهَبًا يَمْكُثُ عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ فَوْقَ ثَلاَثٍ، إِلاَّ دِينَارًا أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ الأَكْثَرِينَ هُمُ الأَقَلُّونَ، إِلاَّ مَنْ قَالَ بِالْمَالِ هَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏‏.‏ وَأَشَارَ أَبُو شِهَابٍ بَيْنَ يَدَيْهِ وَعَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ ـ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ ـ وَقَالَ مَكَانَكَ‏.‏ وَتَقَدَّمَ غَيْرَ بَعِيدٍ، فَسَمِعْتُ صَوْتًا، فَأَرَدْتُ أَنْ آتِيَهُ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَهُ مَكَانَكَ حَتَّى آتِيَكَ، فَلَمَّا جَاءَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، الَّذِي سَمِعْتُ أَوْ قَالَ الصَّوْتُ الَّذِي سَمِعْتُ قَالَ ‏"‏ وَهَلْ سَمِعْتَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَتَانِي جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَقَالَ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ وَإِنْ فَعَلَ كَذَا وَكَذَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Абу Шиҳоб ривоят қилди, у Аъмашдан, у Зайд ибн Ваҳбдан, у Абу Заррдан (розияллаҳу анҳу), у деди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан эдим. У кўрганда — яъни Уҳудни — деди: «Мен менга олтинга айлантирилиб, ундан бир динор менинг ёнимда уч (кун)дан ортиқ туришини ёқтирмайман, фақат қарз учун (атаб) қолдириб қўйган бир динордан бошқа». Сўнг деди: «Албатта (мол жиҳатдан) кўпайтирганлар — ўшалар (ажр жиҳатдан) энг камайтиргандирлар, фақат молни шундай, шундай ва шундай (сарф) қилган кишидан бошқа». Абу Шиҳоб қўллари олдида, ўнг томонида ва чап томонида ишора қилди — «улар оздир». У: «Жойингда тур», деди ва у унча узоқ эмас олдинга борди. Мен бир овоз эшитдим, мен унга бормоқчи бўлдим, сўнг унинг: «Мен сенга келгунимча жойингда тур» деган сўзини эсладим. У келганда, мен: Ё Расулуллаҳ, мен эшитган нарса — ёки: мен эшитган овоз (нима эди)? дедим. У: «Эшитдингми?» деди. Мен: Ҳа, дедим. У: «Менга Жибрил (алайҳиссалом) келиб: Сенинг умматингдан ким Аллаҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда ўлса, жаннатга киради, деди», деди. Мен: Гарчи у шундай-шундай қилган бўлса ҳам(ми)? дедим. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبِ بْنِ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ يُونُسَ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لَوْ كَانَ لِي مِثْلُ أُحُدٍ ذَهَبًا، مَا يَسُرُّنِي أَنْ لاَ يَمُرَّ عَلَىَّ ثَلاَثٌ وَعِنْدِي مِنْهُ شَىْءٌ، إِلاَّ شَىْءٌ أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ ‏"‏‏.‏ رَوَاهُ صَالِحٌ وَعُقَيْلٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Шабиб ибн Саид ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, у Юнусдан, Ибн Шиҳоб деди: Менга Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утба ривоят қилди, у деди: Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Агар менда Уҳуд (тоғи) мисли олтин бўлса, менинг ёнимда ундан бирор нарса бўлиб, устимдан уч (кун) ўтмаслигини ёқтирмас эдим, фақат қарз учун (атаб) қолдириб қўйган нарсадан бошқа». Буни Солиҳ ва Уқайл Зуҳрийдан ривоят қилдилар.