Ваъдага вафо қилишни буюрган киши

Guvohlik kitobi · 4 ҳадис

باب مَنْ أَمَرَ بِإِنْجَازِ الْوَعْدِ

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ، أَنَّ هِرَقْلَ، قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ أَمَرَكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الأَمَانَةِ‏.‏ قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ نَبِيٍّ‏.‏

Бизга Иброҳим ибн Ҳамза ривоят қилди, бизга Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, у Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан: Абдуллаҳ ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо) унга хабар берди, у деди: Менга Абу Суфён хабар берди: Ҳирақл унга деди: Мен сендан: У сизга нима буюради? деб сўрадим, сен у сизга намоз, ростгўйлик, иффат, аҳдга вафо қилиш ва омонатни адо этишни буюрганини айтдинг. У: Бу — набий(нинг) сифатидир, деди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، نَافِعِ بْنِ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلاَثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخَلَفَ ‏"‏‏.‏

Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Жаъфар ривоят қилди, у Абу Суҳайл Нофеъ ибн Молик ибн Абу Омирдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан (розияллаҳу анҳу): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Мунофиқнинг белгиси учта: гаплашса ёлғон айтади, омонат берилса хиёнат қилади, ваъда қилса хилоф қилади».

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، رضى الله عنهم قَالَ لَمَّا مَاتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَاءَ أَبَا بَكْرٍ مَالٌ مِنْ قِبَلِ الْعَلاَءِ بْنِ الْحَضْرَمِيِّ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَ لَهُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم دَيْنٌ، أَوْ كَانَتْ لَهُ قِبَلَهُ عِدَةٌ، فَلْيَأْتِنَا‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَقُلْتُ وَعَدَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُعْطِيَنِي هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا، فَبَسَطَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، قَالَ جَابِرٌ فَعَدَّ فِي يَدِي خَمْسَمِائَةٍ، ثُمَّ خَمْسَمِائَةٍ، ثُمَّ خَمْسَمِائَةٍ‏.‏

Бизга Иброҳим ибн Мусо ривоят қилди, бизга Ҳишом хабар берди, у Ибн Журайждан, у деди: Менга Амр ибн Динор хабар берди, у Муҳаммад ибн Алидан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан (розияллаҳу анҳум), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) вафот этганда, Абу Бакрга Алў ибн Ҳазрамий томонидан (Баҳрайндан) мол келди. Абу Бакр: Кимнинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)да қарзи бўлса ёки унда (Набийда) ваъда бўлса, бизга келсин, деди. Жобир деди: Мен: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга мана шундай, шундай ва шундай беришни ваъда қилган эди, дедим — у қўлларини уч марта ёзди. Жобир деди: У менинг қўлимга беш юз, сўнг беш юз, сўнг беш юз (дирҳам) санаб берди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ شُجَاعٍ، عَنْ سَالِمٍ الأَفْطَسِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ سَأَلَنِي يَهُودِيٌّ مِنْ أَهْلِ الْحِيرَةِ أَىَّ الأَجَلَيْنِ قَضَى مُوسَى قُلْتُ لاَ أَدْرِي حَتَّى أَقْدَمَ عَلَى حَبْرِ الْعَرَبِ فَأَسْأَلَهُ‏.‏ فَقَدِمْتُ، فَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ قَضَى أَكْثَرَهُمَا وَأَطْيَبَهُمَا، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَالَ فَعَلَ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдурроҳим ривоят қилди, бизга Саид ибн Сулаймон хабар берди, бизга Марвон ибн Шужў ривоят қилди, у Солим Афтасдан, у Саид ибн Жубайрдан, у деди: Ҳира аҳлидан бир яҳудий мендан: Мусо (икки муддатдан) қайсисини адо этди? деб сўради. Мен: Билмайман, токи мен араблар олими (доноси) олдига бориб, ундан сўрамагунинча, дедим. Мен келдим ва Ибн Аббосдан сўрадим. У: У иккаласининг энг кўпи ва энг яхшисини адо этди. Албатта Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир нарсани айтса, қилар эди, деди.