Гувоҳни тасдиқлаш учун неча киши кифоя

Guvohlik kitobi · 2 ҳадис

باب تَعْدِيلِ كَمْ يَجُوزُ

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِجَنَازَةٍ، فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا فَقَالَ ‏"‏ وَجَبَتْ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا ـ أَوْ قَالَ غَيْرَ ذَلِكَ ـ فَقَالَ ‏"‏ وَجَبَتْ ‏"‏‏.‏ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قُلْتَ لِهَذَا وَجَبَتْ، وَلِهَذَا وَجَبَتْ، قَالَ ‏"‏ شَهَادَةُ الْقَوْمِ، الْمُؤْمِنُونَ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ ‏"‏‏.‏

Бизга Сулаймон ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, у Собитдан, у Анасдан (розияллаҳу анҳу), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ёнидан бир жаноза ўтказилди, улар унга яхшилик билан сано айтдилар (мақтади). У: «Вожиб бўлди», деди. Сўнг бошқа бири ўтказилди, улар унга ёмонлик билан сано айтди — ёки: бундан бошқача деди — у: «Вожиб бўлди», деди. Айтилди: Ё Расулуллаҳ, бунга «вожиб бўлди«, бунга ҳам «вожиб бўлди« дединг (нима маънода)? У: «Қавмнинг шаҳодати (гувоҳлиги). Мўминлар ер юзида Аллаҳнинг гувоҳларидир», деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي الْفُرَاتِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ، وَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا، فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَمَرَّتْ جِنَازَةٌ فَأُثْنِيَ خَيْرٌ فَقَالَ عُمَرُ وَجَبَتْ‏.‏ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ‏.‏ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ شَرًّا، فَقَالَ وَجَبَتْ‏.‏ فَقُلْتُ مَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا وَثَلاَثَةٌ قَالَ ‏"‏ وَثَلاَثَةٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ وَاثْنَانِ قَالَ ‏"‏ وَاثْنَانِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنِ الْوَاحِدِ‏.‏

Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Довуд ибн Абулфурот ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Бурайда ривоят қилди, у Абуласваддан, у деди: Мен Мадинага келдим, унда бир касаллик юз берган эди, улар қаттиқ (тез) ўлаётган эдилар. Мен Умар (розияллаҳу анҳу) билан ўтирдим. Бир жаноза ўтди, (унга) яхшилик билан сано айтилди. Умар: «Вожиб бўлди», деди. Сўнг бошқа бири ўтди, (унга) яхшилик билан сано айтилди. У: «Вожиб бўлди», деди. Сўнг учинчиси ўтди, (унга) ёмонлик билан сано айтилди. У: «Вожиб бўлди», деди. Мен: Нима вожиб бўлди, эй Амирул мўминин? дедим. У: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) айтган каби айтдим: «Қайси бир мусулмонга тўрт (киши) яхшилик билан гувоҳлик берса, Аллаҳ уни жаннатга киритади». Биз: Уч (киши)-чи? дедик. У: «Уч (киши) ҳам», деди. Мен: Икки (киши)-чи? дедим. У: «Икки (киши) ҳам», деди. Сўнг биз ундан бир (киши) ҳақида сўрамадик.