حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَالِمٌ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ، فَقَالَ " إِنِّي لأُنْذِرُكُمُوهُ، وَمَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ أَنْذَرَهُ قَوْمَهُ، لَقَدْ أَنْذَرَ نُوحٌ قَوْمَهُ، وَلَكِنِّي أَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ، تَعْلَمُونَ أَنَّهُ أَعْوَرُ، وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ ".
Абдон бизга айтди, Абдуллаҳ бизга хабар берди, Юнусдан, Зуҳрийдан, Солим деди: Ибн Умар розияллаҳу анҳумо деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам одамлар орасида туриб, Аллаҳга лойиқ ҳамд айтди, сўнг Дажжолни эслаб деди: «Мен сизларни ундан огоҳлантираман; ҳар бир пайғамбар ўз қавмини ундан огоҳлантирган, Нуҳ ҳам қавмини огоҳлантирган. Лекин мен сизларга у ҳақида шундай бир сўз айтаманки, уни бирон пайғамбар ўз қавмига айтмаган: билингки, у кўр (бир кўзли), Аллаҳ эса кўр эмас».
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا عَنِ الدَّجَّالِ مَا حَدَّثَ بِهِ نَبِيٌّ قَوْمَهُ، إِنَّهُ أَعْوَرُ، وَإِنَّهُ يَجِيءُ مَعَهُ بِمِثَالِ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، فَالَّتِي يَقُولُ إِنَّهَا الْجَنَّةُ. هِيَ النَّارُ، وَإِنِّي أُنْذِرُكُمْ كَمَا أَنْذَرَ بِهِ نُوحٌ قَوْمَهُ ".
Абу Нуъайм бизга айтди, Шайбон бизга айтди, Яҳёдан, Абу Саламадан, Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳуни эшитдим, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Сизларга Дажжол ҳақида бир пайғамбар ўз қавмига айтмаган бир ҳадисни айтайми? Албатта, у кўр (бир кўзли); у ўзи билан жаннат ва дўзахнинг тимсолини (ўхшашини) келтиради: у ‹бу жаннат› дегани — аслида дўзахдир. Мен сизларни — Нуҳ ўз қавмини ундан огоҳлантиргани каби — огоҳлантираман».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَجِيءُ نُوحٌ وَأُمَّتُهُ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى هَلْ بَلَّغْتَ فَيَقُولُ نَعَمْ، أَىْ رَبِّ. فَيَقُولُ لأُمَّتِهِ هَلْ بَلَّغَكُمْ فَيَقُولُونَ لاَ، مَا جَاءَنَا مِنْ نَبِيٍّ. فَيَقُولُ لِنُوحٍ مَنْ يَشْهَدُ لَكَ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم وَأُمَّتُهُ، فَنَشْهَدُ أَنَّهُ قَدْ بَلَّغَ، وَهْوَ قَوْلُهُ جَلَّ ذِكْرُهُ {وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ} وَالْوَسَطُ الْعَدْلُ ".
Мусо ибн Исмоил бизга айтди, Абдулвоҳид ибн Зиёд бизга айтди, Аъмаш бизга айтди, Абу Солиҳдан, Абу Саъиддан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Нуҳ ва унинг уммати келади. Аллаҳ таоло: ‹(Рисолатни) етказдингми?›, дейди. У: ‹Ҳа, эй Раббим›, дейди. (Аллаҳ) унинг умматига: ‹У сизларга (дин)ни етказдими?›, дейди. Улар: ‹Йўқ, бизга бирон пайғамбар келмаган›, дейдилар. (Аллаҳ) Нуҳга: ‹Сенга ким гувоҳлик беради?›, дейди. У: ‹Муҳаммад соллаллаҳу алайҳи васаллам ва унинг уммати›, дейди. Шунда биз унинг (дин)ни етказганига гувоҳлик берамиз. Бу — Унинг, зикри улуғ (Зотнинг): ‹Шундай қилиб, сизларни одамлар устида гувоҳ бўлишингиз учун ўрта (адолатли) уммат қилдик› деган сўзидир. ‹Васат› — адолат (демакдир)».
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي دَعْوَةٍ، فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ، وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ، فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً وَقَالَ " أَنَا سَيِّدُ الْقَوْمِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، هَلْ تَدْرُونَ بِمَنْ يَجْمَعُ اللَّهُ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُبْصِرُهُمُ النَّاظِرُ وَيُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي، وَتَدْنُو مِنْهُمُ الشَّمْسُ، فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ أَلاَ تَرَوْنَ إِلَى مَا أَنْتُمْ فِيهِ، إِلَى مَا بَلَغَكُمْ، أَلاَ تَنْظُرُونَ إِلَى مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ أَبُوكُمْ آدَمُ، فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ، خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ، وَأَسْكَنَكَ الْجَنَّةَ، أَلاَ تَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ وَمَا بَلَغَنَا فَيَقُولُ رَبِّي غَضِبَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلاَ يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَنَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ، نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ. فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ، وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا، أَمَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا بَلَغَنَا أَلاَ تَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَيَقُولُ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلاَ يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، نَفْسِي نَفْسِي، ائْتُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَيَأْتُونِي، فَأَسْجُدُ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، وَسَلْ تُعْطَهُ ". قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ لاَ أَحْفَظُ سَائِرَهُ.
Исъҳоқ ибн Наср менга айтди, Муҳаммад ибн Убайд бизга айтди, Абу Ҳайён бизга айтди, Абу Зуръадан, Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан, у деди: Биз Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бир зиёфатда эдик. Унга (қўлнинг) елка (гўшти) келтирилди — у (Набий)га ёқар эди. У ундан бир тишлам тишлаб олди ва деди: «Мен қиёмат куни одамларнинг саййидиман. Биласизми, Аллаҳ аввалгилар ва кейингиларни битта текисликда жамлайди: кўрувчи уларни кўрар, чақирувчи уларга (овозини) эшиттирар ва қуёш уларга яқинлашар (жазирама). Шунда баъзи одамлар: ‹Ўзингиз бўлган ҳолатни, сизга етиб келган (қийинчилик)ни кўрмаяпсизми? Сизга Раббингиз ҳузурида шафоат қиладиган кишини изламайсизларми?›, дейдилар. Баъзи одамлар: ‹Отангиз Одам (га боринглар)›, дейдилар. Улар унинг олдига келиб: ‹Эй Одам, сен инсонларнинг отасисан, Аллаҳ сени қўли билан яратди, сенга ўз руҳидан пуркади, малоикаларга буюрди, улар сенга сажда қилдилар, сени жаннатда макон қилдирди. Бизга Раббинг ҳузурида шафоат қилмайсанми? Бизнинг ҳолатимиз ва бизга етганни кўрмаяпсанми?›, дейдилар. У: ‹Менинг Раббим бугун шундай ғазабландики, ундан олдин ҳам мислини ғазабланмаган, ундан кейин ҳам мислини ғазабланмайди. У мени дарахтдан қайтарган эди, мен Унга осий бўлдим. Нафсим, нафсим! Мендан бошқага боринг, Нуҳга боринг›, дейди. Улар Нуҳга келиб: ‹Эй Нуҳ, сен ер аҳлига (юборилган) пайғамбарларнинг илкисан, Аллаҳ сени шукур қилувчи банда деб атади; бизнинг ҳолатимизни кўрмаяпсанми? Бизга етганни кўрмаяпсанми? Бизга Раббинг ҳузурида шафоат қилмайсанми?›, дейдилар. У: ‹Менинг Раббим бугун шундай ғазабландики, ундан олдин ҳам мислини ғазабланмаган, ундан кейин ҳам мислини ғазабланмайди. Нафсим, нафсим! Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга боринг›, дейди. Улар менга келадилар, мен Арш остида сажда қиламан. Шунда: ‹Эй Муҳаммад, бошингни кўтар ва шафоат қил, шафоатинг қабул қилинади; сўра, сенга берилади›, дейилади», деди. Муҳаммад ибн Убайд: «Қолганини ёдламайман», деди.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ {فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ} مِثْلَ قِرَاءَةِ الْعَامَّةِ.
Наср ибн Али ибн Наср бизга айтди, Абу Аҳмад бизга хабар берди, Суфёндан, Абу Исъҳоқдан, Асвад ибн Язиддан, Абдуллаҳ розияллаҳу анҳудан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ‹Фаҳал мин муддакир (Эслатма олувчи борми?)› (оятини) омманинг (одатий) қироати каби ўқиди.