باب وُفُودُ الأَنْصَارِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ وَبَيْعَةُ الْعَقَبَةِ
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ ـ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ حِينَ عَمِيَ ـ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ. بِطُولِهِ، قَالَ ابْنُ بُكَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الإِسْلاَمِ، وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ، أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا.
Яҳё ибн Букайр бизга айтди, Лайс бизга айтди, Уқайлдан, Ибн Шиҳобдан; (ва) Аҳмад ибн Солиҳ бизга айтди, Анбаса бизга айтди, Юнус бизга айтди, Ибн Шиҳобдан, у деди: Абдураҳмон ибн Абдуллаҳ ибн Каъб ибн Молик менга хабар берди: Абдуллаҳ ибн Каъб — у Каъб кўз ожиз бўлганида унинг етакчиси эди — деди: Мен Каъб ибн Моликни — у Табук ғазотидан Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ортда қолганини (ҳикоя қилганида) — тўлиқ (узун) эшитдим. Ибн Букайр ўз ҳадисида: «Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан Ақаба кечасида — биз Ислом устида (аҳд қилиб) қасамлашган пайтимизда — қатнашдим; мен ўша (Ақаба)нинг (савоби) ўрнида Бадр машҳади (қатнашиши) бўлишини хоҳламас эдим, гарчи Бадр одамлар орасида ундан кўра машҳурроқ (зикр қилинадиганроқ) бўлса ҳам», деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ كَانَ عَمْرٌو يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ شَهِدَ بِي خَالاَىَ الْعَقَبَةَ. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ أَحَدُهُمَا الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ.
Али ибн Абдуллаҳ бизга айтди, Суфён бизга айтди, у деди: Амр: Жобир ибн Абдуллаҳ розияллаҳу анҳумони шундай деганини эшитдим дер эди: Икки холам Ақабада мен билан (мен ҳозир бўлган ҳолда) қатнашди. Абу Абдуллаҳ деди: Ибн Уяйна: «Улар иккисидан бири Баро ибн Маърур эди», деди.
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ جَابِرٌ أَنَا وَأَبِي، وَخَالِي، مِنْ أَصْحَابِ الْعَقَبَةِ.
Иброҳим ибн Мусо менга айтди, Ҳишом бизга хабар берди, Ибн Журайж уларга хабар берди, Ато деди: Жобир деди: Мен, отам ва холам Ақаба аҳлидан эдик.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمِّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ، عَائِذُ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ ـ مِنَ الَّذِينَ شَهِدُوا بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ وَمِنْ أَصْحَابِهِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ " تَعَالَوْا بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لاَ تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا، وَلاَ تَسْرِقُوا، وَلاَ تَزْنُوا، وَلاَ تَقْتُلُوا أَوْلاَدَكُمْ، وَلاَ تَأْتُونَ بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ، وَلاَ تَعْصُونِي فِي مَعْرُوفٍ، فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ، وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ بِهِ فِي الدُّنْيَا فَهْوَ لَهُ كَفَّارَةٌ، وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَسَتَرَهُ اللَّهُ فَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ، إِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ، وَإِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ ". قَالَ فَبَايَعْتُهُ عَلَى ذَلِكَ.
Исъҳоқ ибн Мансур менга айтди, Яъқуб ибн Иброҳим бизга хабар берди, Ибн Шиҳобнинг жияни бизга айтди, амакисидан, у деди: Абу Идрис Оизуллаҳ менга хабар берди: Убода ибнус-Сомит — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан Бадрда қатнашганлардан ва Ақаба кечасида унинг саҳобаларидан — унга хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам — атрофида саҳобаларидан бир гуруҳ бор ҳолда — деди: «Келинглар, менга байъат қилинглар: Аллаҳга ҳеч нарсани шерик келтирмасликка, ўғирлик қилмасликка, зино қилмасликка, болаларингизни ўлдирмасликка, қўл-оёқларингиз орасида (ўзингиз)дан тўқиб (бола ҳақида) бўҳтон келтирмасликка, маъруфда (яхшиликда) менга осий бўлмасликка. Бас, сизлардан ким (шунга) вафо қилса, унинг ажри Аллаҳ зиммасидадир; ким шундан бирор (гуноҳ) қилса ва дунёда унга жаза берилса — у унга каффорат (гуноҳни ювувчи)дир; ким шундан бирор (гуноҳ) қилса ва Аллаҳ уни яширса (ошкор қилмаса) — унинг иши Аллаҳга (ҳавола)дир: хоҳласа унга жаза берар, хоҳласа уни афв қилар». (Убода) деди: Мен унга шу (шартлар) устида байъат қилдим.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنِ الصُّنَابِحِيِّ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ إِنِّي مِنَ النُّقَبَاءِ الَّذِينَ بَايَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ بَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لاَ نُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا، وَلاَ نَسْرِقَ، وَلاَ نَزْنِيَ، وَلاَ نَقْتُلَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ، وَلاَ نَنْتَهِبَ، وَلاَ نَعْصِيَ بِالْجَنَّةِ إِنْ فَعَلْنَا ذَلِكَ، فَإِنْ غَشِينَا مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا كَانَ قَضَاءُ ذَلِكَ إِلَى اللَّهِ.
Қутайба бизга айтди, Лайс бизга айтди, Язид ибн Абу Ҳабибдан, Абул-Хайдан, Сунобиҳийдан, Убода ибнус-Сомит розияллаҳу анҳудан: У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга байъат қилган нақиблардан (вакиллардан)ман. Ва: «Биз унга байъат қилдик: Аллаҳга ҳеч нарсани шерик келтирмаслик, ўғирлик қилмаслик, зино қилмаслик, Аллаҳ ҳаром қилган жонни ўлдирмаслик, талон-тарож қилмаслик, (яхшиликда) осий бўлмаслик устида — агар шуни қилсак (вафо қилсак), жаннат (важбидир); агар шундан бирор нарсани қилсак (бузсак), унинг ҳукми Аллаҳга (ҳавола)дир», деди.