Никоҳга рағбатлантириш

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ أَبِي حُمَيْدٍ الطَّوِيلُ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ جَاءَ ثَلاَثَةُ رَهْطٍ إِلَى بُيُوتِ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُونَ عَنْ عِبَادَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا أُخْبِرُوا كَأَنَّهُمْ تَقَالُّوهَا فَقَالُوا وَأَيْنَ نَحْنُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ‏.‏ قَالَ أَحَدُهُمْ أَمَّا أَنَا فَإِنِّي أُصَلِّي اللَّيْلَ أَبَدًا‏.‏ وَقَالَ آخَرُ أَنَا أَصُومُ الدَّهْرَ وَلاَ أُفْطِرُ‏.‏ وَقَالَ آخَرُ أَنَا أَعْتَزِلُ النِّسَاءَ فَلاَ أَتَزَوَّجُ أَبَدًا‏.‏ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ أَنْتُمُ الَّذِينَ قُلْتُمْ كَذَا وَكَذَا أَمَا وَاللَّهِ إِنِّي لأَخْشَاكُمْ لِلَّهِ وَأَتْقَاكُمْ لَهُ، لَكِنِّي أَصُومُ وَأُفْطِرُ، وَأُصَلِّي وَأَرْقُدُ وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي ‏"‏‏.‏

Саид ибн Абу Марям, Муҳаммад ибн Жаъфардан, у Ҳумайд ибн Абу Ҳумайд Тавийлдан ривоят қилади: У Анас ибн Моликни (розияллаҳу анҳу) айтиб бераётганини эшитди: Уч киши Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаларининг уйларига келиб, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ибодати ҳақида сўрадилар. Уларга хабар қилинганида, гўё улар уни оз (деб) санадилар ва: Биз Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қаерда — у кишининг олдинги ва кейинги гуноҳлари кечирилган-ку, дедилар. Улардан бири: Менга келсак, мен кечани ҳамиша (тўлиқ) намоз ўқийман, деди. Бошқаси: Мен даҳрни (умрим бўйи) рўза тутаман, ифтор қилмайман, деди. Бошқаси: Мен аёллардан четланаман, ҳеч қачон уйланмайман, деди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам келиб: «Шундай-шундай деган сизлармисиз? Аллаҳга қасам, мен сизларнинг Аллаҳдан энг қўрқувчингиз ва ундан энг тақводорингизман, лекин мен рўза тутаман ва ифтор қиламан, намоз ўқийман ва ухлайман, аёлларга уйланаман ҳам. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмас» дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، سَمِعَ حَسَّانَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى ‏{‏وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلاَثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ لاَ تَعُولُوا‏}‏‏.‏ قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي، الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، فَيَرْغَبُ فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا، يُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ صَدَاقِهَا، فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فَيُكْمِلُوا الصَّدَاقَ، وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ مِنَ النِّسَاءِ‏.‏

Али, Ҳассон ибн Иброҳимдан: у Юнус ибн Язиддан, у Зуҳрийдан: Менга Урва хабар берди: У Оишадан Аллаҳ таолонинг «Агар етимлар (ҳақи)да адолат қилолмасликдан қўрқсангиз, ўзингизга ҳалол бўлган (бошқа) аёллардан икки, уч ва тўрттагача уйланинглар; агар (улар орасида) адолат қилолмасликдан қўрқсангиз, биттани (олинг) ёки қўл остингиздаги (чўрилар) билан (қаноатланинг); бу зулм қилмасликка яқинроқдир» деган сўзи ҳақида сўради. У: Эй жияним, етим қиз ўз валийсининг тарбиясида бўлади, у унинг моли ва гўзаллигига қизиқиб, унга белгиланган маҳр суннатидан камроқ (маҳр билан) уйланмоқчи бўлади. Бас, улар бундай қизларни адолат қилиб, маҳрни тўла бермагунча никоҳлашдан қайтарилдилар, ва улардан бошқа аёлларга уйланишга буюрилдилар, деди.