حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ هَذِهِ الأَحَادِيثَ الثَّلاَثَةَ، قَالَتْ زَيْنَبُ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَ أَبُوهَا أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍ، فَدَعَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِطِيبٍ فِيهِ صُفْرَةٌ خَلُوقٌ أَوْ غَيْرُهُ فَدَهَنَتْ مِنْهُ جَارِيَةً، ثُمَّ مَسَّتْ بِعَارِضَيْهَا، ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ، غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ، إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ".
Абдуллаҳ ибн Юсуф, Моликдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Бакр ибн Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳазмдан, у Ҳумайд ибн Нофиъдан, у Зайнаб бинти Абу Саламадан ривоят қилади: У унга бу учта ҳадисни хабар берди. Зайнаб айтди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Умму Ҳабибанинг олдига — унинг отаси Абу Суфён ибн Ҳарб вафот этганида — кирдим. Умму Ҳабиба ичида сариқ (ранг) бўлган атир — халуқ ёки бошқани — сўраб, ундан бир чўрига суртди, сўнг ўз икки яноғига тегизди, сўнг: Аллаҳга қасам, менга атирдан эҳтиёж йўқ, фақат мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг: «Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга бир ўлик учун уч кечадан ортиқ ҳидод (мотам) тутиши ҳалол эмас, фақат эри учун тўрт ой ўн кун (мотам тутади)» деганларини эшитганим (учун шу суннатни билдираман), деди.
قَالَتْ زَيْنَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا، فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ مِنْهُ، ثُمَّ قَالَتْ أَمَا وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ".
Зайнаб айтди: Мен Зайнаб бинти Жаҳшнинг олдиға — унинг акаси вафот этганида — кирдим. У атир сўраб, ундан суртди, сўнг: Аллаҳга қасам, менга атирдан эҳтиёж йўқ, фақат мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарда: «Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга бир ўлик учун уч кечадан ортиқ ҳидод тутиши ҳалол эмас, фақат эри учун тўрт ой ўн кун» деганларини эшитганим (учун билдираман), деди.
قَالَتْ زَيْنَبُ وَسَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنَهَا أَفَتَكْحُلُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ ". مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا كُلَّ ذَلِكَ يَقُولُ لاَ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ، وَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ ".
Зайнаб айтди: Мен Умму Саламани: Бир аёл Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиға келиб: Эй Расулуллаҳ, қизимнинг эри ундан вафот этди, унинг кўзи (касал бўлиб) оғриди, унга сурма (кўзга) қўяйми? деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Йўқ» дедилар — икки ёки уч марта — ҳар сафар: Йўқ, деб. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бу фақат тўрт ой ўн кун(дир). Сизлардан бирингиз жоҳилиятда йил бошида (охирида) тезак отар эди-ку» дедилар, деб айтганини эшитдим.
قَالَ حُمَيْدٌ فَقُلْتُ لِزَيْنَبَ وَمَا تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ فَقَالَتْ زَيْنَبُ كَانَتِ الْمَرْأَةُ إِذَا تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا دَخَلَتْ حِفْشًا، وَلَبِسَتْ شَرَّ ثِيَابِهَا، وَلَمْ تَمَسَّ طِيبًا حَتَّى تَمُرَّ بِهَا سَنَةٌ، ثُمَّ تُؤْتَى بِدَابَّةٍ حِمَارٍ أَوْ شَاةٍ أَوْ طَائِرٍ فَتَفْتَضُّ بِهِ، فَقَلَّمَا تَفْتَضُّ بِشَىْءٍ إِلاَّ مَاتَ، ثُمَّ تَخْرُجُ فَتُعْطَى بَعَرَةً فَتَرْمِي، ثُمَّ تُرَاجِعُ بَعْدُ مَا شَاءَتْ مِنْ طِيبٍ أَوْ غَيْرِهِ. سُئِلَ مَالِكٌ مَا تَفْتَضُّ بِهِ قَالَ تَمْسَحُ بِهِ جِلْدَهَا.
Ҳумайд айтди: Мен Зайнабга: Йил бошида (охирида) тезак отиш нима? дедим. Зайнаб: Аёл эри ундан вафот этса, кичик (паст) бир кулбага кирар, энг ёмон кийимларини кияр, атирга тегмас эди, то унга бир йил ўтгунча. Сўнг унга бир жонивор — эшак ёки қўй ёки қуш келтирилар, у шу билан ифтизоз қилар (терисини ишқалар) эди, у нима билан ифтизоз қилса, у (жонивор) деярли ўлар эди. Сўнг чиқар ва унга тезак берилар, у уни отар, сўнг (ундан) кейин хоҳлаган атир ёки бошқага қайтар эди, деди. Моликдан: Ифтизоз нима билан (қилади)? деб сўралди. У: Уни (жониворни) терисига ишқалар эди, деди.