حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، سَمِعْتُ مَسْرُوقًا، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو. حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حِينَ قَدِمَ مَعَ مُعَاوِيَةَ إِلَى الْكُوفَةِ فَذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلاَ مُتَفَحِّشًا، وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنْ أَخْيَرِكُمْ أَحْسَنَكُمْ خُلُقًا ".
Ҳафс ибн Умар, Шуъбадан, у Сулаймондан: Абу Воилни эшитдим: Масруқни эшитдим: Абдуллаҳ ибн Амр айтди. (Ва) Қутайба: Бизга Жарир, у Аъмашдан, у Шақиқ ибн Саламадан, у Масруқдан айтиб берди: У: Биз Абдуллаҳ ибн Амрнинг олдига — у Муовия билан Куфага келганида — кирдик. У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни зикр қилди ва: У киши фаҳш (қўпол) сўз сўзловчи ҳам, қасдан (сўкиш билан) қўполлик қилувчи ҳам эмас эдилар, деди ва: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта сизларнинг энг яхшиларингиздан — ахлоқи энг гўзалингиздир» дедилар, деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ يَهُودَ، أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا السَّامُ عَلَيْكُمْ. فَقَالَتْ عَائِشَةُ عَلَيْكُمْ، وَلَعَنَكُمُ اللَّهُ، وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ. قَالَ " مَهْلاً يَا عَائِشَةُ، عَلَيْكِ بِالرِّفْقِ، وَإِيَّاكِ وَالْعُنْفَ وَالْفُحْشَ ". قَالَتْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالُوا قَالَ " أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قُلْتُ رَدَدْتُ عَلَيْهِمْ، فَيُسْتَجَابُ لِي فِيهِمْ، وَلاَ يُسْتَجَابُ لَهُمْ فِيَّ ".
Муҳаммад ибн Салом, Абдулваҳҳобдан, у Айюбдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Мулайкадан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо) ривоят қилади: Яҳудийлар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: «Ассому алайкум» (сизларга ўлим бўлсин) дедилар. Оиша: Сизларга (ўлим бўлсин), Аллаҳ сизларни лаънатласин ва сизларга ғазаб қилсин, деди. У: «Секин, эй Оиша, юмшоқликни (рифқ)ни лозим тут, қўполлик ва фаҳшдан сақлан» дедилар. У: Улар айтган нарсани эшитмадингизми? деди. У: «Мен айтган нарсани эшитмадингми? Мен уларга (гапни) қайтардим, менинг улар ҳақимдаги (дуойим) ижобат қилинади, уларнинг мен ҳақида (қилган дуоси) эса ижобат қилинмайди» дедилар.
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو يَحْيَى، هُوَ فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِلاَلِ بْنِ أُسَامَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَبَّابًا وَلاَ فَحَّاشًا وَلاَ لَعَّانًا، كَانَ يَقُولُ لأَحَدِنَا عِنْدَ الْمَعْتَبَةِ " مَا لَهُ، تَرِبَ جَبِينُهُ ".
Асбағ: Менга Ибн Ваҳб хабар берди: Бизга Абу Яҳё — у Фулайҳ ибн Сулаймон — у Ҳилол ибн Усомадан, у Анас ибн Моликдан (розияллаҳу анҳу) хабар берди: У: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам сўкувчи ҳам, фаҳш сўзловчи ҳам, лаънатловчи ҳам эмас эдилар; (бировни) таъна (танбеҳ) қилишда бизнинг бировимизга: «Унга нима бўлди, пешонаси тупроққа ботсин!» дер эдилар, деди.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَجُلاً، اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهُ قَالَ " بِئْسَ أَخُو الْعَشِيرَةِ، وَبِئْسَ ابْنُ الْعَشِيرَةِ ". فَلَمَّا جَلَسَ تَطَلَّقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي وَجْهِهِ وَانْبَسَطَ إِلَيْهِ، فَلَمَّا انْطَلَقَ الرَّجُلُ قَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ حِينَ رَأَيْتَ الرَّجُلَ قُلْتَ لَهُ كَذَا وَكَذَا، ثُمَّ تَطَلَّقْتَ فِي وَجْهِهِ وَانْبَسَطْتَ إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عَائِشَةُ مَتَى عَهِدْتِنِي فَحَّاشًا، إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ تَرَكَهُ النَّاسُ اتِّقَاءَ شَرِّهِ ".
Амр ибн Исо, Муҳаммад ибн Саводан: Бизга Равҳ ибнул Қосим, у Муҳаммад ибнул Мункадирдан, у Урвадан, у Оишадан ривоят қилади: Бир киши Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига (киришга) изн сўради. У киши уни кўрганларида: «Қабиланинг ёмон биродари, қабиланинг ёмон ўғли (у)» дедилар. У ўтирганида эса, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга юзлари очилиб (кулимсираб), унга юмшоқ муносабатда бўлдилар. У киши кетганида, Оиша у кишига: Эй Расулуллаҳ, сиз у кишини кўрганингизда, унга фалон-фалон дедингиз, сўнг унинг юзига очилиб (кулимсираб), унга юмшоқ муносабатда бўлдингиз, деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Эй Оиша, сен мени қачон фаҳш сўзловчи ҳолда топган эдинг? Албатта қиёмат куни Аллаҳ ҳузурида мақоми энг ёмон одам — одамлар унинг ёмонлигидан сақланиб (қочиб), уни (унинг суҳбатини) тарк этган кишидир» дедилар.