حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ لَمَّا بَعَثَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ لَهُمَا " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا، وَتَطَاوَعَا ". قَالَ أَبُو مُوسَى يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضٍ يُصْنَعُ فِيهَا شَرَابٌ مِنَ الْعَسَلِ، يُقَالُ لَهُ الْبِتْعُ، وَشَرَابٌ مِنَ الشَّعِيرِ، يُقَالُ لَهُ الْمِزْرُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ".
Ишоқ, Назрдан: Бизга Шуъба, у Саид ибн Абу Бурдадан, у отасидан, у бобосидан хабар берди: У: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни ва Муоз ибн Жабални (Яманга) юборганларида, у икковига: «Енгиллатинглар, қийинлаштирманглар; хушхабар беринглар, нафратлантирманглар; бир-бирингизга мувофиқ (итоатли) бўлинглар» дедилар. Абу Мусо: Эй Расулуллаҳ, биз бир ерда(миз)ки, унда асалдан бир ичимлик тайёрланади — унга битъ дейилади, ва арпадан бир ичимлик (тайёрланади) — унга мизр дейилади, деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ҳар бир маст қилувчи ҳаромдир» дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا، وَسَكِّنُوا وَلاَ تُنَفِّرُوا ".
Одам, Шуъбадан, у Абут Тайёҳдан ривоят қилади: Анас ибн Моликни (розияллаҳу анҳу) эшитдйм: У: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Енгиллатинглар, қийинлаштирманглар; тинчлантиринглар, нафратлантирманглар» дедилар, деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ مَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَمْرَيْنِ قَطُّ إِلاَّ أَخَذَ أَيْسَرَهُمَا، مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا، فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ، وَمَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِنَفْسِهِ فِي شَىْءٍ قَطُّ، إِلاَّ أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللَّهِ، فَيَنْتَقِمَ بِهَا لِلَّهِ.
Абдуллаҳ ибн Маслама, Моликдан, у Ибн Шиҳобдан, у Урвадан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо) ривоят қилади: У: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам икки иш орасида (танловга) қўйилса, ҳеч қачон — гуноҳ бўлмагани учун — уларнинг энг енгилини олмаганлари йўқ (ҳар доим энг енгилини олар эдилар); агар гуноҳ бўлса, ундан одамларнинг энг узоғи бўлар эдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳеч қачон ўз нафслари учун бирор нарсада қасос олмадилар (ўч олмадилар), фақат Аллаҳнинг ҳурмати (чеки) бузилса, ўша (сабаб)дан Аллаҳ учун қасос олар эдилар, деди.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الأَزْرَقِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ كُنَّا عَلَى شَاطِئِ نَهْرٍ بِالأَهْوَازِ قَدْ نَضَبَ عَنْهُ الْمَاءُ، فَجَاءَ أَبُو بَرْزَةَ الأَسْلَمِيُّ عَلَى فَرَسٍ، فَصَلَّى وَخَلَّى فَرَسَهُ، فَانْطَلَقَتِ الْفَرَسُ، فَتَرَكَ صَلاَتَهُ وَتَبِعَهَا حَتَّى أَدْرَكَهَا، فَأَخَذَهَا ثُمَّ جَاءَ فَقَضَى صَلاَتَهُ، وَفِينَا رَجُلٌ لَهُ رَأْىٌ، فَأَقْبَلَ يَقُولُ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الشَّيْخِ تَرَكَ صَلاَتَهُ مِنْ أَجْلِ فَرَسٍ. فَأَقْبَلَ فَقَالَ مَا عَنَّفَنِي أَحَدٌ مُنْذُ فَارَقْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ إِنَّ مَنْزِلِي مُتَرَاخٍ فَلَوْ صَلَّيْتُ وَتَرَكْتُ لَمْ آتِ أَهْلِي إِلَى اللَّيْلِ. وَذَكَرَ أَنَّهُ صَحِبَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَرَأَى مِنْ تَيْسِيرِهِ.
Абун Нуъмон, Ҳаммод ибн Зайддан, у Азрақ ибн Қайсдан ривоят қилади: У: Биз Аҳвозда — ундан суви қочган (қуриган) бир дарё бўйида эдик. Абу Барза Асламий от устида келди, намоз ўқиди ва отини (бўш) қўйиб юборди. От кетди (қочди), у намозини тарк этиб, унинг ортидан борди, то унга етиб олди, уни ушлади, сўнг келди ва намозини (қайтадан) адо қилди. Бизнинг ичимизда бир ўз фикрли (хорижий) киши бор эди, у: Мана шу чолга қаранглар — от учун ўз намозини тарк этди, дея бошлади. У келиб: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ажраганимдан бери мени ҳеч ким койимаган эди, деди ва: Менинг манзилим узоқ, агар мен намоз ўқиб (отни) қолдирган бўлсам, аҳлимга кеч бўлмагунча (кечгача) етиб бормас эдим, деди. У Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга ҳамроҳ бўлганини ва у кишининг енгиллигидан (енгиллик беришларидан) кўрганини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَعْرَابِيًّا بَالَ فِي الْمَسْجِدِ، فَثَارَ إِلَيْهِ النَّاسُ لِيَقَعُوا بِهِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعُوهُ، وَأَهْرِيقُوا عَلَى بَوْلِهِ ذَنُوبًا مِنْ مَاءٍ ـ أَوْ سَجْلاً مِنْ مَاءٍ ـ فَإِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ، وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَ ".
Абул Ямон, Шуъайбдан, у Зуҳрийдан; ва Лайс: Менга Юнус, у Ибн Шиҳобдан айтиб берди: Менга Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утба хабар берди: Абу Ҳурайра унга хабар берди: Бир аъробий масжидда бавл қилди. Одамлар унга (жазо бергани) ўрнидан турдилар (отилдилар). Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларга: «Уни қўйинглар, унинг бавли устига бир челак сув — ёки бир пақир сув — қуйинглар. Албатта сизлар енгиллик берувчи қилиб юборилгансиз, қийинлик берувчи қилиб юборилмагансиз» дедилар.