Том, минбар ва ёғоч устида намоз

Namoz kitobi · 2 ҳадис

باب الصَّلاَةِ فِي السُّطُوحِ وَالْمِنْبَرِ وَالْخَشَبِ

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، قَالَ سَأَلُوا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ مِنْ أَىِّ شَىْءٍ الْمِنْبَرُ فَقَالَ مَا بَقِيَ بِالنَّاسِ أَعْلَمُ مِنِّي هُوَ مِنْ أَثْلِ الْغَابَةِ، عَمِلَهُ فُلاَنٌ مَوْلَى فُلاَنَةَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَقَامَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ عُمِلَ، وَوُضِعَ، فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ كَبَّرَ وَقَامَ النَّاسُ خَلْفَهُ، فَقَرَأَ وَرَكَعَ وَرَكَعَ النَّاسُ خَلْفَهُ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى، فَسَجَدَ عَلَى الأَرْضِ، ثُمَّ عَادَ إِلَى الْمِنْبَرِ، ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى حَتَّى سَجَدَ بِالأَرْضِ، فَهَذَا شَأْنُهُ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ سَأَلَنِي أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ ـ رَحِمَهُ اللَّهُ ـ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ، قَالَ فَإِنَّمَا أَرَدْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ أَعْلَى مِنَ النَّاسِ، فَلاَ بَأْسَ أَنْ يَكُونَ الإِمَامُ أَعْلَى مِنَ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ إِنَّ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ كَانَ يُسْأَلُ عَنْ هَذَا كَثِيرًا فَلَمْ تَسْمَعْهُ مِنْهُ قَالَ لاَ‏.‏

Бизга Али ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у деди: бизга Абу Ҳозим ривоят қилди, у деди: Улар Саҳл ибн Саъддан: «Минбар нимадан (ясалган)?» деб сўрадилар. У: «Одамлар ичида (бу ҳақда) мендан билимлироқ (киши) қолмаган. У Ғоба (ўрмони)нинг асл (гужум) (дарахти)дан; уни фалон аёлнинг озод қилган қули фалончи Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) учун ясаган. У ясалиб, қўйилганида, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг устига турдилар; қиблага юзланиб, такбир айтдилар, одамлар ортларида турди; (Қуръан) ўқиб, рукуъ қилдилар, одамлар ҳам ортларида рукуъ қилди; сўнг бошларини кўтардилар, кейин орқага тисарилиб, ерга сажда қилдилар, сўнг минбарга қайтдилар; кейин (яна) ўқиб, рукуъ қилдилар, сўнг бошларини кўтардилар, кейин орқага тисарилиб, ерда сажда қилдилар. Унинг аҳволи (намози) мана шундай эди,» деди. Абу Абдуллаҳ (Бухорий) деди: Али ибн Абдуллаҳ деди: Аҳмад ибн Ҳанбал — Аллаҳ унга раҳмат қилсин — мендан бу ҳадис ҳақида сўради ва: «Мен фақат шуни (исботламоқчи)димки, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамлардан баландда эдилар; шу ҳадис билан имом одамлардан баландда бўлиши(да) зарар йўқ,» деди. (Али) деди: Мен: «Суфён ибн Уяйнадан бу ҳақда кўп сўраларди; сен буни ундан эшитмадингми?» дедим. У: «Йўқ,» деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَقَطَ عَنْ فَرَسِهِ، فَجُحِشَتْ سَاقُهُ أَوْ كَتِفُهُ، وَآلَى مِنْ نِسَائِهِ شَهْرًا، فَجَلَسَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ، دَرَجَتُهَا مِنْ جُذُوعٍ، فَأَتَاهُ أَصْحَابُهُ يَعُودُونَهُ، فَصَلَّى بِهِمْ جَالِسًا، وَهُمْ قِيَامٌ فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا، وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا، وَإِنْ صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا ‏"‏‏.‏ وَنَزَلَ لِتِسْعٍ وَعِشْرِينَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ آلَيْتَ شَهْرًا فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الشَّهْرَ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ ‏"‏‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдурраҳим ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у деди: бизга Ҳумайд ат-Тавил, Анас ибн Моликдан хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) отларидан йиқилиб, соқлари ёки елкалари шилинди ва хотинларидан бир ой (яқинлик қилмасликка) қасам (ийло) қилдилар. У киши бир балхонада (юқори хона)да — унинг зинаси хурмо таналаридан (ясалган) — ўтирдилар. Саҳобалари у кишини кўргани (йўқлаб) келдилар. У киши уларга ўтирган ҳолда намоз ўқиб бердилар, улар эса тик турган эдилар. Салом берганларида: «Албатта, имом унга иқтидо қилиниши учун (тайинланган); у такбир айтса, такбир айтинглар; рукуъ қилса, рукуъ қилинглар; сажда қилса, сажда қилинглар; тик турган ҳолда намоз ўқиса, тик турган ҳолда намоз ўқинглар,» дедилар. У киши йигирма тўққиз (кун)да (балхонадан) тушдилар. Улар: «Эй Расулуллаҳ, сиз бир ой (қасам) қилган эдингиз-ку?» дедилар. У: «Албатта, ой йигирма тўққиз (кун) (ҳам бўлади),» дедилар.