حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ ـ هُوَ غُنْدَرٌ ـ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ إِذَا لَمْ يَجِدِ الْمَاءَ لاَ يُصَلِّي. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رَخَّصْتُ لَهُمْ فِي هَذَا، كَانَ إِذَا وَجَدَ أَحَدُهُمُ الْبَرْدَ قَالَ هَكَذَا ـ يَعْنِي تَيَمَّمَ وَصَلَّى ـ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ قَوْلُ عَمَّارٍ لِعُمَرَ قَالَ إِنِّي لَمْ أَرَ عُمَرَ قَنِعَ بِقَوْلِ عَمَّارٍ.
Bizga Bishr ibn Xolid rivoyat qildi, u dedi: bizga Muhammad — u G'undar — Shu'badan, u Sulaymondan, u Abu Voildan rivoyat qildi, u dedi: Abu Muso Abdulloh ibn Mas'udga: «Suv topmasa, namoz o'qimaydi (sening fikringcha shundaymi)?» dedi. Abdulloh: «Agar men ularga buni (tayammumni) ruxsat qilsam, ulardan biriga suv sovuq bo'lganda, ‹mana shunday› der edi — ya'ni tayammum qilib, namoz o'qir edi,» dedi. (Abu Voil) dedi: Men: «Unda Ammorning Umarga aytgan so'zi qayerda qoladi?» dedim. U: «Men Umarni Ammorning so'ziga qanoat qilganini ko'rmadim,» dedi.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ شَقِيقَ بْنَ سَلَمَةَ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَرَأَيْتَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِذَا أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدْ، مَاءً كَيْفَ يَصْنَعُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لاَ يُصَلِّي حَتَّى يَجِدَ الْمَاءَ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُ بِقَوْلِ عَمَّارٍ حِينَ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَانَ يَكْفِيكَ " قَالَ أَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِذَلِكَ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَدَعْنَا مِنْ قَوْلِ عَمَّارٍ، كَيْفَ تَصْنَعُ بِهَذِهِ الآيَةِ فَمَا دَرَى عَبْدُ اللَّهِ مَا يَقُولُ فَقَالَ إِنَّا لَوْ رَخَّصْنَا لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكَ إِذَا بَرَدَ عَلَى أَحَدِهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَدَعَهُ وَيَتَيَمَّمَ. فَقُلْتُ لِشَقِيقٍ فَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ لِهَذَا قَالَ نَعَمْ.
Bizga Umar ibn Hafs rivoyat qildi, u dedi: bizga otam rivoyat qildi, u dedi: bizga al-A'mash rivoyat qildi, u dedi: men Shaqiq ibn Salamani (shunday deganini) eshitdim: Men Abdulloh va Abu Muso (al-Ash'ariy)ning huzurida edim. Abu Muso unga: «Ey Abu Abdurrahmon, aytgin-chi, kishi janobatli bo'lib, suv topmasa, qanday qiladi?» dedi. Abdulloh: «Suv topmaguncha namoz o'qimaydi,» dedi. Abu Muso: «Unda Ammorning so'zini — Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) unga: ‹Senga (tayammum) yetarli edi› deganida — nima qilasan?» dedi. U: «Umarni bunga qanoat qilmaganini ko'rmadingmi?» dedi. Abu Muso: «Mayli, Ammorning so'zini qo'yaylik, sen mana shu oyatni nima qilasan?» dedi. Shunda Abdulloh nima deyishini bilmadi-da: «Agar biz ularga bunda ruxsat bersak, ulardan biriga suv sovuq bo'lganda, uni qo'yib, tayammum qilishi yaqin (bo'lar) edi,» dedi. Men Shaqiqga: «Abdulloh buni shuning uchun yoqtirmadimi?» dedim. U: «Ha,» dedi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ، فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا، أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ وَيُصَلِّي فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ. قُلْتُ وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِذَا قَالَ نَعَمْ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ، فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ، فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا ". فَضَرَبَ بِكَفِّهِ ضَرْبَةً عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا، ثُمَّ مَسَحَ بِهَا ظَهْرَ كَفِّهِ بِشِمَالِهِ، أَوْ ظَهْرَ شِمَالِهِ بِكَفِّهِ، ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ وَزَادَ يَعْلَى عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي أَنَا وَأَنْتَ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ بِالصَّعِيدِ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ". وَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ وَاحِدَةً
Bizga Muhammad ibn Salom rivoyat qildi, u dedi: bizga Abu Muoviya, al-A'mashdan, u Shaqiqdan xabar berdi, u dedi: Men Abdulloh va Abu Muso al-Ash'ariy bilan o'tirgan edim. Abu Muso unga: «Agar bir kishi janobatli bo'lib, bir oy suv topmasa, tayammum qilib, namoz o'qimaydimi? Sizlar Moida surasidagi mana shu oyatni — ‹...suv topmasangiz, pok tuproq bilan tayammum qilinglar› — nima qilasizlar?» dedi. Abdulloh: «Agar ularga bunda ruxsat berilsa, ularga suv sovuq bo'lganida, tuproq bilan tayammum qilishlari yaqin (bo'lar) edi,» dedi. Men: «Sizlar buni faqat shuning uchun yoqtirmadingizmi?» dedim. U: «Ha,» dedi. Abu Muso: «Ammorning Umarga aytgan so'zini eshitmaganmiding? — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) meni bir hojat bilan yubordilar, men janobatli bo'ldim, suv topmadim, shu sababli tuproqda hayvon ag'anaganidek ag'anadim. Buni Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga aytsam: ‹Senga shunday qilishing yetarli edi›, dedilar va kaftlarini yerga bir marta urib, ularni qoqdilar, so'ng u (o'ng kaft) bilan kaftining ustini chap (qo'l)i bilan — yoki: chapining ustini kafti bilan — mash qildilar, keyin ular bilan yuzlarini mash qildilar.» Abdulloh: «Umarni Ammorning so'ziga qanoat qilmaganini ko'rmadingmi?» dedi. Ya'lo al-A'mashdan, u Shaqiqdan (ziyoda qildi): Men Abdulloh va Abu Muso bilan edim. Abu Muso: «Ammorning Umarga aytgan so'zini eshitmaganmiding? — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) meni va seni yubordilar, men janobatli bo'lib, tuproqda ag'anadim. So'ng Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning oldiga kelib, unga xabar berdik. U: ‹Senga shunday (qilishing) yetarli edi›, dedilar va yuzi hamda kaftlarini bir marta mash qildilar (dedi).
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ الْخُزَاعِيُّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً مُعْتَزِلاً لَمْ يُصَلِّ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ " يَا فُلاَنُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ فِي الْقَوْمِ ". فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ وَلاَ مَاءَ. قَالَ " عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ ".
Bizga Abdon rivoyat qildi, u dedi: bizga Abdulloh xabar berdi, u dedi: bizga Avf, Abu Rajo'dan xabar berdi, u dedi: bizga Imron ibn Husayn al-Xuzo'iy rivoyat qildiki, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bir kishini qavm ichida namoz o'qimay chetda turganini ko'rdilar. U: «Ey falonchi, qavm ichida namoz o'qishingga nima to'sqinlik qildi?» dedilar. U: «Ey Rasulullah, menga janobat yetdi, suv esa yo'q,» dedi. U: «Senga tuproq lozim, u senga yetadi,» dedilar.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فُرِجَ عَنْ سَقْفِ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ فَفَرَجَ صَدْرِي، ثُمَّ غَسَلَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا، فَأَفْرَغَهُ فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ، ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا، فَلَمَّا جِئْتُ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ لِخَازِنِ السَّمَاءِ افْتَحْ. قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ. قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِي مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. فَلَمَّا فَتَحَ عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا، فَإِذَا رَجُلٌ قَاعِدٌ عَلَى يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَلَى يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ، إِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَسَارِهِ بَكَى، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ لِجِبْرِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ. وَهَذِهِ الأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ، فَأَهْلُ الْيَمِينِ مِنْهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ، وَالأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ، فَإِذَا نَظَرَ عَنْ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى، حَتَّى عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ. فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ الأَوَّلُ فَفَتَحَ ". قَالَ أَنَسٌ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَمُوسَى وَعِيسَى وَإِبْرَاهِيمَ ـ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ ـ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ، غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ آدَمَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا، وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ. قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِإِدْرِيسَ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ. ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ صلى الله عليه وسلم ". قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولاَنِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ثُمَّ عُرِجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الأَقْلاَمِ ". قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلاَةً، فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى مَرَرْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ مَا فَرَضَ اللَّهُ لَكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ فَرَضَ خَمْسِينَ صَلاَةً. قَالَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ. فَرَاجَعْتُ فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى قُلْتُ وَضَعَ شَطْرَهَا. فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ، فَرَاجَعْتُ فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ، فَرَاجَعْتُهُ. فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهْىَ خَمْسُونَ، لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ. فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ. فَقُلْتُ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي. ثُمَّ انْطَلَقَ بِي حَتَّى انْتَهَى بِي إِلَى سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى، وَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ، ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ، فَإِذَا فِيهَا حَبَايِلُ اللُّؤْلُؤِ، وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ ".
Bizga Yahyo ibn Bukayr rivoyat qildi, u dedi: bizga al-Lays, Yunusdan, u Ibn Shihobdan, u Anas ibn Molikdan rivoyat qildi, u dedi: Abu Zarr shunday rivoyat qilardi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Men Makkada ekanimda, uyimning shifti yorildi va Jibril tushib, ko'kragimni yorib, uni Zamzam suvi bilan yuvdi; so'ng hikmat va iymonga to'la oltindan (yasalgan) bir tog'ora keltirib, uni ko'kragimga quydi, keyin uni (ko'kragimni) yopdi; so'ng qo'limdan ushlab, meni dunyo (yaqin) osmoniga olib chiqdi. Dunyo osmoniga kelganimda, Jibril osmon qo'riqchisiga: ‹Och!› dedi. U: ‹Bu kim?› dedi. (Jibril): ‹Bu — Jibril›, dedi. U: ‹Sen bilan birga biror kishi bormi?› dedi. (Jibril): ‹Ha, men bilan Muhammad (sollallahu alayhi vasallam) bor›, dedi. U: ‹Unga (kelishi uchun odam) yuborilganmi?› dedi. (Jibril): ‹Ha›, dedi. (Qo'riqchi eshikni) ochgach, biz dunyo osmoniga ko'tarildik. Qarasam, bir kishi o'tirgan, o'ng tomonida (qora) suvratlar, chap tomonida (qora) suvratlar (bor edi). O'ng tomoniga qaraganda kular, chap tomoniga qaraganda yig'lardi. U: ‹Solih payg'ambarga va solih o'g'ilga marhabo!› dedi. Men Jibrilga: ‹Bu kim?› dedim. U: ‹Bu — Odam (alayhissalom); o'ng va chap tomonidagi bu suvratlar uning farzandlarining ruhlaridir. O'ng tomonidagilar — jannat ahli, chap tomonidagi suvratlar — do'zax ahlidir. Shuning uchun o'ng tomoniga qaraganda kuladi, chap tomoniga qaraganda yig'laydi›, dedi. Nihoyat, meni ikkinchi osmoniga ko'tardi. (Jibril) uning qo'riqchisiga: ‹Och!› dedi. Qo'riqchisi unga birinchi(qo'riqchi) aytgandek (so'zlarni) aytdi va (eshikni) ochdi.» Anas dedi: U (Abu Zarr) eslatdiki, u (Nabiy) osmonlarda Odam, Idris, Muso, Iso va Ibrohimni — Allahning salovotlari ularga bo'lsin — topdi, lekin ularning manzillarini aniq belgilamadi — faqat shuni eslatdiki, u Odamni dunyo osmonida, Ibrohimni oltinchi osmonda topdi. Anas dedi: Jibril Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bilan Idris yonidan o'tganda, (Idris): ‹Solih payg'ambarga va solih birodarga marhabo!› dedi. Men: ‹Bu kim?› dedim. U: ‹Bu — Idris›, dedi. So'ng Muso yonidan o'tdim; u: ‹Solih payg'ambarga va solih birodarga marhabo!› dedi. Men: ‹Bu kim?› dedim. U: ‹Bu — Muso›, dedi. So'ng Iso yonidan o'tdim; u: ‹Solih birodarga va solih payg'ambarga marhabo!› dedi. Men: ‹Bu kim?› dedim. U: ‹Bu — Iso›, dedi. So'ng Ibrohim yonidan o'tdim; u: ‹Solih payg'ambarga va solih o'g'ilga marhabo!› dedi. Men: ‹Bu kim?› dedim. U: ‹Bu — Ibrohim (sollallahu alayhi vasallam)›, dedi.» Ibn Shihob dedi: menga Ibn Hazm xabar berdiki, Ibn Abbos va Abu Habba al-Ansoriy: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) shunday dedilar derdilar: «So'ng meni ko'tarildi, toki men qalamlarning (yozish) shiqirini eshitadigan (baland) bir tekislikka chiqdim.» Ibn Hazm va Anas ibn Molik (dedi)ki, Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): «Shunda Allah ummatimga ellik namozni farz qildi. Men bu bilan qaytdim, toki Muso yonidan o'tguncha. U: ‹Allah ummatingga nimani farz qildi?› dedi. Men: ‹Ellik namozni farz qildi›, dedim. U: ‹Robbingga qayt; chunki ummating bunga toqat qila olmaydi›, dedi. Men qaytdim, shunda (Allah) uning yarmini tushirdi. Men Musoning oldiga qaytib: ‹Uning yarmini tushirdi›, dedim. U: ‹Robbingga qayt; chunki ummating toqat qila olmaydi›, dedi. Men qaytdim, (Allah) uning yarmini tushirdi. Men uning oldiga qaytdim. U: ‹Robbingga qayt; chunki ummating bunga toqat qila olmaydi›, dedi. Men (yana) qaytdim. (Allah): ‹U — beshtadir, va u — elliktadir; Mening huzurimda so'z o'zgartirilmaydi›, dedi. Men Musoning oldiga qaytdim. U: ‹Robbingga qayt›, dedi. Men: ‹Robbimdan uyaldim›, dedim. So'ng (Jibril) meni olib bordi, toki Sidratul-Muntahoga yetkazguncha. Uni qanaqaligini bilmaydigan ranglar qopladi. Keyin men jannatga kirgizildim; qarasam, unda marvarid gardishlari, tuprog'i esa mushk (edi),» dedilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ " فَرَضَ اللَّهُ الصَّلاَةَ حِينَ فَرَضَهَا رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ، فَأُقِرَّتْ صَلاَةُ السَّفَرِ، وَزِيدَ فِي صَلاَةِ الْحَضَرِ ".
Bizga Abdulloh ibn Yusuf rivoyat qildi, u dedi: bizga Molik, Solih ibn Kaysandan, u Urva ibn az-Zubayrdan, u mo'minlar onasi Oishadan xabar berdi, u dedi: «Allah namozni farz qilganida, uni hazar (vatan)da ham, safarda ham ikki rakaat — ikki rakaat (qilib) farz qildi. So'ng safar namozi (shu holicha) qoldirilib, hazar namoziga (rakaatlar) ziyoda qilindi.»
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ أُمِرْنَا أَنْ نُخْرِجَ، الْحُيَّضَ يَوْمَ الْعِيدَيْنِ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ، فَيَشْهَدْنَ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَدَعْوَتَهُمْ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ عَنْ مُصَلاَّهُنَّ. قَالَتِ امْرَأَةٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِحْدَانَا لَيْسَ لَهَا جِلْبَابٌ. قَالَ " لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا ". وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ، حَدَّثَتْنَا أُمُّ عَطِيَّةَ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا.
Bizga Muso ibn Ismoil rivoyat qildi, u dedi: bizga Yazid ibn Ibrohim, Muhammaddan, u Ummu Atiyyadan rivoyat qildi, u dedi: Biz ikki hayit kuni hayzdorlarni va parda ortidagi (qiz)larni chiqarishga buyurildik — ular musulmonlar jamoasi va ularning duosida hozir bo'lsin; hayzdorlar esa namozgohlaridan chetda tursin. Bir ayol: «Ey Rasulullah, bizdan birining jilbobi bo'lmasa-chi?» dedi. U: «Dugonasi unga o'z jilbobidan kiydirsin,» dedilar. Abdulloh ibn Rajo' dedi: bizga Imron rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Sirin rivoyat qildi, bizga Ummu Atiyya rivoyat qildi: men Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ni shu (mazmunda) eshitdim.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي وَاقِدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ صَلَّى جَابِرٌ فِي إِزَارٍ قَدْ عَقَدَهُ مِنْ قِبَلِ قَفَاهُ، وَثِيَابُهُ مَوْضُوعَةٌ عَلَى الْمِشْجَبِ قَالَ لَهُ قَائِلٌ تُصَلِّي فِي إِزَارٍ وَاحِدٍ فَقَالَ إِنَّمَا صَنَعْتُ ذَلِكَ لِيَرَانِي أَحْمَقُ مِثْلُكَ، وَأَيُّنَا كَانَ لَهُ ثَوْبَانِ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم
Bizga Ahmad ibn Yunus rivoyat qildi, u dedi: bizga Osim ibn Muhammad rivoyat qildi, u dedi: menga Voqid ibn Muhammad, Muhammad ibn al-Munkadirdan rivoyat qildi, u dedi: Jobir bir izorda (belbog' kiyim)da — uni ensasi tomonidan bog'lab, kiyimlari esa ilgich (mishjab)da qo'yilgan holda — namoz o'qidi. Bir aytuvchi unga: «Bitta izorda namoz o'qiyapsanmi?» dedi. U: «Men buni faqat sen kabi bir ahmoq meni ko'rsin deb qildim. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) davrida qaysi birimizning ikkita kiyimi bor edi?» dedi.
حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ أَبُو مُصْعَبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الْمَوَالِي، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ رَأَيْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ.
Bizga Mutarrif Abu Mus'ab rivoyat qildi, u dedi: bizga Abdurrahmon ibn Abul-Mavoliy, Muhammad ibn al-Munkadirdan rivoyat qildi, u dedi: Men Jobir ibn Abdullohni bitta kiyimda namoz o'qiyotganini ko'rdim va u: «Men Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ni (bitta) kiyimda namoz o'qiyotganlarini ko'rganman,» dedi.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ قَدْ خَالَفَ بَيْنَ طَرَفَيْهِ.
Bizga Ubaydulloh ibn Muso rivoyat qildi, u dedi: bizga Hishom ibn Urva, otasidan, u Umar ibn Abu Salamadan rivoyat qildiki, Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bitta kiyimda — uning ikki uchini bir-biriga qarama-qarshi (yelkalariga) tashlagan holda — namoz o'qidilar.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، قَدْ أَلْقَى طَرَفَيْهِ عَلَى عَاتِقَيْهِ.
Bizga Muhammad ibn al-Musanno rivoyat qildi, u dedi: bizga Yahyo rivoyat qildi, u dedi: bizga Hishom rivoyat qildi, u dedi: menga otam, Umar ibn Abu Salamadan rivoyat qildiki, u Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ni Ummu Salamaning uyida bitta kiyimda — uning ikki uchini ikki yelkalariga tashlagan holda — namoz o'qiyotganlarini ko'rdi.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلاً بِهِ فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، وَاضِعًا طَرَفَيْهِ عَلَى عَاتِقَيْهِ.
Bizga Ubayd ibn Ismoil rivoyat qildi, u dedi: bizga Abu Usoma, Hishomdan, u otasidan rivoyat qildiki, Umar ibn Abu Salama unga xabar berib dedi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni Ummu Salamaning uyida bitta kiyimda — uni o'rab olib, uning ikki uchini ikki yelkalariga qo'ygan holda — namoz o'qiyotganlarini ko'rdim.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ، مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أُمَّ هَانِئٍ بِنْتَ أَبِي طَالِبٍ، تَقُولُ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ، فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ، وَفَاطِمَةُ ابْنَتُهُ تَسْتُرُهُ قَالَتْ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ " مَنْ هَذِهِ ". فَقُلْتُ أَنَا أُمُّ هَانِئٍ بِنْتُ أَبِي طَالِبٍ. فَقَالَ " مَرْحَبًا بِأُمِّ هَانِئٍ ". فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ غُسْلِهِ، قَامَ فَصَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ، مُلْتَحِفًا فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ، فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، زَعَمَ ابْنُ أُمِّي أَنَّهُ قَاتِلٌ رَجُلاً قَدْ أَجَرْتُهُ فُلاَنَ بْنَ هُبَيْرَةَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أَجَرْنَا مَنْ أَجَرْتِ يَا أُمَّ هَانِئٍ ". قَالَتْ أُمُّ هَانِئٍ وَذَاكَ ضُحًى.
Bizga Ismoil ibn Abu Uvays rivoyat qildi, u dedi: menga Molik ibn Anas, Umar ibn Ubaydullohning ozod qilgan quli Abun-Nazrdan rivoyat qildiki, Ummu Honi binti Abu Tolibning ozod qilgan quli Abu Murra unga xabar berdiki, u Ummu Honi binti Abu Tolibni shunday deganini eshitdi: Men Fath (Makka fathi) yili Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning oldiga bordim va u kishini g'usl qilayotgan, qizi Fotima esa to'sib turgan holda topdim. (Ummu Honi) dedi: Men u kishiga salom berdim. U: «Bu kim?» dedilar. Men: «Men — Ummu Honi binti Abu Tolibman,» dedim. U: «Ummu Honiga marhabo!» dedilar. G'usllarini tugatgach, turib, bitta kiyimga o'ranib, sakkiz rakaat namoz o'qidilar. (Namozdan) chiqqanlarida, men: «Ey Rasulullah, onamning o'g'li (Ali), men panoh bergan bir kishini — falon ibn Hubayrani — o'ldirmoqchi ekanini da'vo qildi,» dedim. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Sen panoh bergan kishiga biz ham panoh berdik, ey Ummu Honi,» dedilar. Ummu Honi: «Bu — chosht (zuho vaqti) edi,» dedi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ سَائِلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الصَّلاَةِ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَوَلِكُلِّكُمْ ثَوْبَانِ ".
Bizga Abdulloh ibn Yusuf rivoyat qildi, u dedi: bizga Molik, Ibn Shihobdan, u Said ibn al-Musayyabdan, u Abu Hurayradan xabar berdiki, bir so'rovchi Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)dan bitta kiyimda namoz o'qish haqida so'radi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Hammangizning ikkita kiyimi bormi?» dedilar.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يُصَلِّي أَحَدُكُمْ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ، لَيْسَ عَلَى عَاتِقَيْهِ شَىْءٌ ".
Bizga Abu Osim, Molikdan, u Abuz-Zinoddan, u Abdurrahmon al-A'rajdan, u Abu Hurayradan rivoyat qildi, u dedi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): «Sizlardan biri ikki yelkasida hech narsa (kiyim) bo'lmagan bitta kiyimda namoz o'qimasin,» dedilar.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ سَمِعْتُهُ ـ أَوْ، كُنْتُ سَأَلْتُهُ ـ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ، فَلْيُخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ ".
Bizga Abu Nuaym rivoyat qildi, u dedi: bizga Shaybon, Yahyo ibn Abu Kasirdan, u Ikrimadan rivoyat qildi, u dedi: men uni eshitdim — yoki men undan so'ragan edim — u dedi: men Abu Hurayrani shunday deganini eshitdim: Men guvohlik beramanki, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kim bitta kiyimda namoz o'qisa, uning ikki uchini bir-biriga qarama-qarshi (yelkalariga) qilsin.»
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ، قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الصَّلاَةِ، فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ فَقَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، فَجِئْتُ لَيْلَةً لِبَعْضِ أَمْرِي، فَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي وَعَلَىَّ ثَوْبٌ وَاحِدٌ، فَاشْتَمَلْتُ بِهِ وَصَلَّيْتُ إِلَى جَانِبِهِ، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " مَا السُّرَى يَا جَابِرُ ". فَأَخْبَرْتُهُ بِحَاجَتِي، فَلَمَّا فَرَغْتُ قَالَ " مَا هَذَا الاِشْتِمَالُ الَّذِي رَأَيْتُ ". قُلْتُ كَانَ ثَوْبٌ. يَعْنِي ضَاقَ. قَالَ " فَإِنْ كَانَ وَاسِعًا فَالْتَحِفْ بِهِ، وَإِنْ كَانَ ضَيِّقًا فَاتَّزِرْ بِهِ ".
Bizga Yahyo ibn Solih rivoyat qildi, u dedi: bizga Fulayh ibn Sulaymon, Said ibn al-Horisdan rivoyat qildi, u dedi: Biz Jobir ibn Abdullohdan bitta kiyimda namoz o'qish haqida so'radik. U: «Men Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bilan u kishining safarlaridan birida chiqdim. Bir kechasi ba'zi ishim uchun kelsam, u kishini namoz o'qiyotgan holda topdim — egnimda bitta kiyim bor edi. Men u bilan o'ranib, u kishining yonida namoz o'qidim. (Namozdan) chiqqanlarida: ‹Bu tunalish nima, ey Jobir?› dedilar. Men u kishiga hojatimni aytdim. Tugatganimda: ‹Men ko'rgan bu o'ranish nima?› dedilar. Men: ‹Bitta kiyim edi› — ya'ni tor edi — dedim. U: ‹Agar keng bo'lsa, unga o'ran; agar tor bo'lsa, uni izor (belbog') qilib bog'la›, dedilar,» dedi.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ كَانَ رِجَالٌ يُصَلُّونَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَاقِدِي أُزْرِهِمْ عَلَى أَعْنَاقِهِمْ كَهَيْئَةِ الصِّبْيَانِ، وَقَالَ لِلنِّسَاءِ لاَ تَرْفَعْنَ رُءُوسَكُنَّ حَتَّى يَسْتَوِيَ الرِّجَالُ جُلُوسًا.
Bizga Musaddad rivoyat qildi, u dedi: bizga Yahyo, Sufyondan rivoyat qildi, u dedi: menga Abu Hozim, Sahldan rivoyat qildi, u dedi: Erkaklar Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bilan birga — izorlarini (torligi sababli) bolalar (kabi) bo'yinlariga bog'lab — namoz o'qirdilar. Va (Nabiy) ayollarga: «Erkaklar (sajdadan) o'tirgan holatga to'g'rilanmaguncha boshlaringizni ko'tarmanglar,» dedilar.
حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ مُغِيرَةَ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَقَالَ " يَا مُغِيرَةُ، خُذِ الإِدَاوَةَ ". فَأَخَذْتُهَا فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فَقَضَى حَاجَتَهُ، وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَأْمِيَّةٌ، فَذَهَبَ لِيُخْرِجَ يَدَهُ مِنْ كُمِّهَا فَضَاقَتْ، فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ أَسْفَلِهَا، فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ، وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ، ثُمَّ صَلَّى.
Bizga Yahyo rivoyat qildi, u dedi: bizga Abu Muoviya, al-A'mashdan, u Muslimdan, u Masruqdan, u Mug'iyra ibn Shu'badan rivoyat qildi, u dedi: Men Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bilan bir safarda edim. U: «Ey Mug'iyra, idishni (suvli) ol,» dedilar. Men uni oldim. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) mendan ko'rinmas (uzoq) bo'lguncha ketib, hojatlarini ado qildilar — egnilarida Shom jubbasi (uzun yengli ust kiyim) bor edi. U kishi qo'llarini uning yengidan chiqarmoqchi bo'ldilar, lekin (yeng) tor edi, shu sababli qo'llarini uning ostidan chiqardilar. Men (suv) quydim, u kishi namoz uchun qilgan tahoratidek tahorat qildilar va mahsilari ustiga mash tortdilar, so'ng namoz o'qidilar.
حَدَّثَنَا مَطَرُ بْنُ الْفَضْلِ، قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْقُلُ مَعَهُمُ الْحِجَارَةَ لِلْكَعْبَةِ وَعَلَيْهِ إِزَارُهُ. فَقَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ عَمُّهُ يَا ابْنَ أَخِي، لَوْ حَلَلْتَ إِزَارَكَ فَجَعَلْتَ عَلَى مَنْكِبَيْكَ دُونَ الْحِجَارَةِ. قَالَ فَحَلَّهُ فَجَعَلَهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ، فَسَقَطَ مَغْشِيًّا عَلَيْهِ، فَمَا رُئِيَ بَعْدَ ذَلِكَ عُرْيَانًا صلى الله عليه وسلم.
Bizga Matar ibn al-Fazl rivoyat qildi, u dedi: bizga Ravh rivoyat qildi, u dedi: bizga Zakariyo ibn Ishoq rivoyat qildi, bizga Amr ibn Dinor rivoyat qildi, u dedi: men Jobir ibn Abdullohni rivoyat qilib (gapirganini) eshitdim: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) Ka'ba (qurilishi) uchun ular bilan toshlarni tashirdilar — egnilarida izorlari bor edi. Amakilari Abbos u kishiga: «Ey jiyanim, izoringni yechib, uni toshlar (ostiga) yelkalaringga qo'ysang (qanday bo'lardi)?» dedi. (Jobir) dedi: Shunda u kishi uni yechib, yelkalariga qo'ydilar va (shu zahoti) hushlaridan ketib yiqildilar. Shundan keyin u kishi (sollallahu alayhi vasallam) hech qachon yalang'och ko'rilmadi.