حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ حِينَ زَاغَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ، فَقَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَذَكَرَ السَّاعَةَ، فَذَكَرَ أَنَّ فِيهَا أُمُورًا عِظَامًا ثُمَّ قَالَ " مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَسْأَلَ عَنْ شَىْءٍ فَلْيَسْأَلْ، فَلاَ تَسْأَلُونِي عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ أَخْبَرْتُكُمْ مَا دُمْتُ فِي مَقَامِي هَذَا ". فَأَكْثَرَ النَّاسُ فِي الْبُكَاءِ، وَأَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ " سَلُونِي ". فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ السَّهْمِيُّ فَقَالَ مَنْ أَبِي قَالَ " أَبُوكَ حُذَافَةُ ". ثُمَّ أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ " سَلُونِي ". فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا. فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ " عُرِضَتْ عَلَىَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ آنِفًا فِي عُرْضِ هَذَا الْحَائِطِ فَلَمْ أَرَ كَالْخَيْرِ وَالشَّرِّ ".
Абул-Ямон бизга айтди: Шуъайб бизга хабар берди, Зуҳрийдан: Анас ибн Молик менга хабар берди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қуёш оғган чогда чиқиб пешинни ўқидилар, сўнг минбарга туриб, қиёматни зикр қилдилар ва унда улуғ ишлар бўлишини зикр қилдилар, сўнг: «Ким бирор нарсадан сўрамоқчи бўлса, сўрасин. Мана шу ўрнимда турар эканман, мендан бирор нарсани сўрасангиз, албатта сизларга айтаман», дедилар. Одамлар кўп йиғлай бошлади, у зот эса: «Мендан сўранг», деб кўп айтдилар. Шунда Абдуллаҳ ибн Ҳузофа Саҳмий туриб: ‹Менинг отам ким?› деди. У зот: «Сенинг отанг Ҳузофа», дедилар. Сўнг яна: «Мендан сўранг», деб кўп айтдилар. Шунда Умар тиззаларига чўкиб: ‹Биз Аллаҳни Робб, Исломни Дийн, Муҳаммадни Набий деб рози бўлдик›, деди. У зот жим бўлдилар, сўнг: «Ҳозиргина жаннат ва дўзах менга мана шу девор юзида кўрсатилди, мен яхшилик ва ёмонликдек (нарсани) кўрмадим», дедилар.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الصُّبْحَ وَأَحَدُنَا يَعْرِفُ جَلِيسَهُ، وَيَقْرَأُ فِيهَا مَا بَيْنَ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ، وَيُصَلِّي الظُّهْرَ إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ، وَالْعَصْرَ وَأَحَدُنَا يَذْهَبُ إِلَى أَقْصَى الْمَدِينَةِ ثُمَّ يَرْجِعُ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ، وَنَسِيتُ مَا قَالَ فِي الْمَغْرِبِ، وَلاَ يُبَالِي بِتَأْخِيرِ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ. ثُمَّ قَالَ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ. وَقَالَ مُعَاذٌ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ لَقِيتُهُ مَرَّةً فَقَالَ أَوْ ثُلُثِ اللَّيْلِ.
Ҳафс ибн Умар бизга айтди: Шуъба бизга айтди, Абул-Минҳолдан, у Абу Барзадан: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам тонгни (субҳни) ўқир эдилар, бирингиз ёнидаги кишини танир эди, у зот унда олтмишдан юзгача (оят) ўқир эдилар. Пешинни қуёш оғган пайтда ўқир эдилар. Асрни — бирингиз Мадинанинг энг чеккасига бориб, қуёш ҳали тирик (ёруғ)лигида қайтар эди. Шомда нима деганини унутдим. Хуфтонни кечанинг учдан бир қисмигача кечиктиришни парво қилмас эдилар. Сўнг: ‹кечанинг ярмигача›, деди. Муоз деди: Шуъба деди: Сўнг мен уни бир марта учратдим, у: ‹ёки кечанинг учдан бир қисми›, деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ ـ يَعْنِي ابْنَ مُقَاتِلٍ ـ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنِي غَالِبٌ الْقَطَّانُ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كُنَّا إِذَا صَلَّيْنَا خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالظَّهَائِرِ فَسَجَدْنَا عَلَى ثِيَابِنَا اتِّقَاءَ الْحَرِّ.
Муҳаммад — яъни Ибн Муқотил — бизга айтди: Абдуллаҳ бизга хабар берди: Холид ибн Абдурраҳмон бизга хабар берди: Ғолиб Қаттон менга айтди, Бакр ибн Абдуллаҳ Музанийдан, у Анас ибн Моликдан: У деди: Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ортида пешин пайтларида намоз ўқиганимизда, иссиқдан сақланиш учун кийимларимиз устига сажда қилар эдик.