باب اسْتِحْقَاقِ الْوَالِي الْغَاشِّ لِرَعِيَّتِهِ النَّارَ
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَشْهَبِ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ عَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ الْمُزَنِيَّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ . قَالَ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَوْ عَلِمْتُ أَنَّ لِي حَيَاةً مَا حَدَّثْتُكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ إِلاَّ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ " .
Ҳасан айтди: Убайдуллаҳ ибн Зиёд, Маъқил ибн Ясар ал-Музанийни — у ўлган касаллигида — йўқлаб борди. Маъқил: "Мен сенга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитган бир ҳадисни айтиб бераман; агар менга (ҳали) ҳаёт борлигини билсам, сенга айтмас эдим. Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Аллаҳ бир бандага бир поймон (раийят) бериб (боқишни топшириб), у ўлган куни ўз поймонасига ғаш (хиёнат) қилган ҳолда ўлса — албатта Аллаҳ унга жаннатни ҳаром қилди› деганини эшитдим" деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ دَخَلَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ عَلَى مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ وَهُوَ وَجِعٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَمْ أَكُنْ حَدَّثْتُكَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَسْتَرْعِي اللَّهُ عَبْدًا رَعِيَّةً يَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهَا إِلاَّ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ " . قَالَ أَلاَّ كُنْتَ حَدَّثْتَنِي هَذَا قَبْلَ الْيَوْمِ قَالَ مَا حَدَّثْتُكَ أَوْ لَمْ أَكُنْ لأُحَدِّثَكَ .
Ҳасан айтди: Убайдуллаҳ ибн Зиёд Маъқил ибн Ясарнинг олдига — у оғриб ётган пайтда — кирди ва ундан (аҳволини) сўради. У: "Мен сенга — сенга ҳали айтмаган бир ҳадисни айтиб бераман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Аллаҳ бир бандага бир поймон бериб, у ўлган куни унга ғаш ҳолда ўлса — албатта Аллаҳ унга жаннатни ҳаром қилди› деган" деди. У: "Буни менга бугундан олдин айтмадингми?" деди. У: "Мен сенга айтмадим — ёки: сенга айтадиган эмас эдим" деди.
وَحَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، - يَعْنِي الْجُعْفِيَّ - عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ قَالَ الْحَسَنُ كُنَّا عِنْدَ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ نَعُودُهُ فَجَاءَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي سَأُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ ذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا .
Ҳасан айтди: Биз Маъқил ибн Ясарнинг олдида — уни йўқлаб — эдик. Убайдуллаҳ ибн Зиёд келди. Маъқил унга: "Мен сенга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитган бир ҳадисни айтиб бераман" деди — кейин уларнинг иккови ҳадиси маъносида зикр қилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ، عَادَ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ لَوْلاَ أَنِّي فِي الْمَوْتِ لَمْ أُحَدِّثْكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَا مِنْ أَمِيرٍ يَلِي أَمْرَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ لاَ يَجْهَدُ لَهُمْ وَيَنْصَحُ إِلاَّ لَمْ يَدْخُلْ مَعَهُمُ الْجَنَّةَ " .
Абу ал-Малиҳ (ривоят қилди): Убайдуллаҳ ибн Зиёд Маъқил ибн Ясарни касаллигида йўқлаб борди. Маъқил унга: "Мен сенга — агар ўлим (тўшаги)да бўлмаганимда, сенга айтмас эдим — бир ҳадисни айтиб бераман: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Мусулмонларнинг ишини идора қиладиган ҳеч бир амир йўқки, кейин улар учун (холислик билан) тиришмаса ва насиҳат қилмаса — улар билан жаннатга кирмай (қолса)› деганини эшитдим" деди.