باب إِثْبَاتِ الشَّفَاعَةِ وَإِخْرَاجِ الْمُوَحِّدِينَ مِنَ النَّارِ
وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُدْخِلُ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ يُدْخِلُ مَنْ يَشَاءُ بِرَحْمَتَهِ وَيُدْخِلُ أَهْلَ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ انْظُرُوا مَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ . فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا حُمَمًا قَدِ امْتَحَشُوا . فَيُلْقَوْنَ فِي نَهْرِ الْحَيَاةِ أَوِ الْحَيَا فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ إِلَى جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَوْهَا كَيْفَ تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةً " .
Абу Саъид ал-Худрий (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аллаҳ жаннат аҳлини жаннатга киритади — Ўз раҳмати билан хоҳлаганини киритади; ва дўзах аҳлини дўзахга киритади. Кейин: ‹Кимнинг қалбида хардал донаси оғирлигида иймон топсангиз — уни чиқаринг› дейди. Бас улар ундан (куйиб) кўмирдек, (қовжираб) ёнган ҳолда чиқарилади; (улар) ‹наҳрул-ҳаёт (ҳаёт дарёси)› — ёки: ‹ал-Ҳаё› — га ташланади; бас улар унда — сел янида доннинг униб чиқиши каби — униб чиқади. Уни кўрмаганмисиз — у қандай қилиб сарғиш, бурмаланган (эгилган) ҳолда чиқади" деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، ح وَحَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ، كِلاَهُمَا عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالاَ فَيُلْقَوْنَ فِي نَهْرٍ يُقَالُ لَهُ الْحَيَاةُ . وَلَمْ يَشُكَّا . وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ كَمَا تَنْبُتُ الْغُثَاءَةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ . وَفِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِئَةٍ أَوْ حَمِيلَةِ السَّيْلِ .
Амр ибн Яҳё шу иснод билан (ривоят қилди); иккови (Вуҳайб ва Холид): "Улар ‹ал-Ҳаёт› дейиладиган бир дарёга ташланади" дедилар ва шубҳа қилмадилар. Холид ҳадисида: "Сел янида кўкат (ғусоа) униб чиқгандек"; Вуҳайб ҳадисида: "Лойқа ёки сел оқизиб келган (нарса) ичида дон униб чиқгандек" (дейилди).
وَحَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا أَهْلُ النَّارِ الَّذِينَ هُمْ أَهْلُهَا فَإِنَّهُمْ لاَ يَمُوتُونَ فِيهَا وَلاَ يَحْيَوْنَ وَلَكِنْ نَاسٌ أَصَابَتْهُمُ النَّارُ بِذُنُوبِهِمْ - أَوْ قَالَ بِخَطَايَاهُمْ - فَأَمَاتَهُمْ إِمَاتَةً حَتَّى إِذَا كَانُوا فَحْمًا أُذِنَ بِالشَّفَاعَةِ فَجِيءَ بِهِمْ ضَبَائِرَ ضَبَائِرَ فَبُثُّوا عَلَى أَنْهَارِ الْجَنَّةِ ثُمَّ قِيلَ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ أَفِيضُوا عَلَيْهِمْ . فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ تَكُونُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ " . فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ بِالْبَادِيَةِ .
Абу Саъид (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Дўзах аҳли — улар (ҳақиқий, абадий) аҳли бўлганлар — эса, улар унда на ўладилар, на (яхши) яшайдилар; лекин (баъзи) одамларни гуноҳлари сабабли — ёки: хатолари сабабли — дўзах (олови) тутди; бас (Аллаҳ) уларни бир ўлдириш билан ўлдирди; то улар (куйиб) кўмирдек бўлганларида — шафоатга изн берилди; бас улар гуруҳ-гуруҳ келтирилади ва жаннат дарёлари узра сочилади. Кейин: ‹Эй жаннат аҳли, уларнинг устига (сув) қуйинглар› дейилади; бас улар — сел оқизиб келган (лойқа) ичида доннинг униши каби — униб чиқадй" деди. Қавмдан бир киши: "Гўё Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бадияда (чўлда) (чўпон) бўлгандек (гапирди)" деди.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ إِلَى قَوْلِهِ " فِي حَمِيلِ السَّيْلِ " . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ .
Абу Саъид ал-Худрий Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан — унинг (Набийнинг): "...сел оқизиб келган (лойқа) ичида" (деган) сўзигача — шу мислини (ривоят қилди) ва ундан кейингисини зикр қилмади.