باب النَّهْىِ عَنْ بَيْعِ الثِّمَارِ، قَبْلَ بُدُوِّ صَلاَحِهَا بِغَيْرِ شَرْطِ الْقَطْعِ
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهَا نَهَى الْبَائِعَ وَالْمُبْتَاعَ
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мева етилиши (пишиги) кўринмагунича уни сотишдан қайтарди; сотувчини ҳам, харидорни ҳам қайтарди.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ Нофиъдан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан унга ўхшаш ривоят қилди.
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ النَّخْلِ حَتَّى يَزْهُوَ وَعَنِ السُّنْبُلِ حَتَّى يَبْيَضَّ وَيَأْمَنَ الْعَاهَةَ نَهَى الْبَائِعَ وَالْمُشْتَرِيَ .
Ва менга Али ибн Ҳужр ас-Саъдий ва Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилиб: бизга Исмоил Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, дедилар — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хурмо (палмаси меваси) товланмагунча (ранг чиқармагунча) уни сотишдан, бошоқни оқариб, офатдан хавфсиз бўлмагунча (сотишдан) қайтарди; сотувчини ҳам, харидорни ҳам қайтарди.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَبْتَاعُوا الثَّمَرَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَتَذْهَبَ عَنْهُ الآفَةُ قَالَ يَبْدُوَ صَلاَحُهُ حُمْرَتُهُ وَصُفْرَتُهُ .
менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Жарир Яҳё ибн Саиддан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Мевани унинг етилиши (пишиги) кўринмагунича ва ундан офат кетмагунча сотиб олманг». У: «Унинг етилиши — қизариши ва сарғайиши (дегани)» деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ يَحْيَى، بِهَذَا الإِسْنَادِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ لَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
Ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Абу Умар ривоят қилиб: бизга Абдулваҳҳоб Яҳёдан шу иснод билан «етилиши кўринмагунича» (деб) ривоят қилди, дедилар; ундан кейингисини зикр қилмади.
حَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبْدِ الْوَهَّابِ .
Бизга Ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Ибн Абу Фудайк ривоят қилди, бизга аз-Заҳҳок Нофиъдан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан Абдулваҳҳобнинг ҳадиси мисли ривоят қилди.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ وَعُبَيْدِ اللَّهِ .
Бизга Сувайд ибн Саид ривоят қилди, бизга Ҳафс ибн Майсара ривоят қилди, менга Мусо ибн Уқба Нофиъдан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан — Молик ва Убайдуллаҳнинг ҳадиси мисли ривоят қилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَبِيعُوا الثَّمَرَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ "
Бизга Яҳё ибн Яҳё, Яҳё ибн Айюб, Қутайба ва Ибн Ҳужр ривоят қилди; Яҳё ибн Яҳё: хабар берди, деди, бошқалари: ривоят қилди, деди — бизга Исмоил — у ибн Жаъфар — Абдуллаҳ ибн Динордан ривоят қилдики, у Ибн Умарни эшитди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Мевани унинг етилиши кўринмагунича сотманг».
وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كِلاَهُمَا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَزَادَ فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ فَقِيلَ لاِبْنِ عُمَرَ مَا صَلاَحُهُ قَالَ تَذْهَبُ عَاهَتُهُ .
Ва менга буни Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон Суфёндан ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба — иккаласи Абдуллаҳ ибн Динордан шу иснод билан (ривоят қилди); Шуъбанинг ҳадисида (шуни) қўшди: Ибн Умарга: «Унинг етилиши нима?» дейилди. У: «Офати кетиши (дегани)» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، ح. وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ نَهَى - أَوْ نَهَانَا - رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ حَتَّى يَطِيبَ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Хайсама Абу аз-Зубайрдан, у Жобирдан хабар берди; (ҳ) ва бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абу аз-Зубайр Жобирдан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мевани у яхшиланмагунича (пишиб етилмагунча) сотишдан қайтарди — ёки бизни қайтарди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا رَوْحٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ .
Бизга Аҳмад ибн Усмон ан-Навфалий ривоят қилди, бизга Абу Осим ривоят қилди; (ҳ) ва менга Муҳаммад ибн Ҳотим — лафз уники — ривоят қилди, бизга Равҳ ривоят қилиб: бизга Закариё ибн Ишоқ ривоят қилди, дедилар; бизга Амр ибн Динор ривоят қилдики, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мевани унинг етилиши кўринмагунича сотишдан қайтарди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ بَيْعِ النَّخْلِ، فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ النَّخْلِ حَتَّى يَأْكُلَ مِنْهُ أَوْ يُؤْكَلَ وَحَتَّى يُوزَنَ . قَالَ فَقُلْتُ مَا يُوزَنُ فَقَالَ رَجُلٌ عِنْدَهُ حَتَّى يَحْزَرَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Амр ибн Муррадан, у Абу ал-Бахтарийдан ривоят қилди, дедилар; у деди: Мен Ибн Аббосдан хурмо (палмаси) савдоси ҳақида сўрадим. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хурмони ундан ейишгача (ейиш мумкун бўлгунча) ёки ейилгунча ва тортилгунча (чамалангунча) сотишдан қайтарди» деди. (Абу ал-Бахтарий) деди: Мен: «Тортилади (дегани) нима?» дедим. Унинг ёнидаги бир киши: «Токи чамалангунча (тахминлангунча) (дегани)» деди.
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي، نُعْمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَبْتَاعُوا الثِّمَارَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهَا " .
менга Абу Курайб Муҳаммад ибн ал-Ало ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Фузайл отасидан, у Ибн Абу Нуъмдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Меваларни уларнинг етилиши кўринмагунича сотиб олманг».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ، نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ - وَاللَّفْظُ لَهُمَا - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَعَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ بِالتَّمْرِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна аз-Зуҳрийдан хабар берди; (ҳ) ва бизга Ибн Нумайр ва Зуҳайр ибн Ҳарб — лафз уларники — ривоят қилиб: бизга Суфён ривоят қилди, бизга аз-Зуҳрий Солимдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, дедилар — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мевани унинг етилиши кўринмагунича сотишдан ва мевани (қуруқ) хурмога сотишдан қайтарди.
قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَحَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ فِي بَيْعِ الْعَرَايَا . زَادَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي رِوَايَتِهِ أَنْ تُبَاعَ .
Ибн Умар деди: Ва бизга Зайд ибн Собит ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ароё (инъом қилинган хурмо палмалари) савдосида рухсат берди. Ибн Нумайр ўз ривоятида: «сотилишига (рухсат берди)» деб қўшди.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، - وَاللَّفْظُ لِحَرْمَلَةَ - قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَبْتَاعُوا الثَّمَرَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَلاَ تَبْتَاعُوا الثَّمَرَ بِالتَّمْرِ " . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَحَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ سَوَاءً .
Ва менга Абу ат-Тоҳир ва Ҳармала — лафз Ҳармаланики — ривоят қилиб: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан хабар берди, дедилар; менга Саид ибн ал-Мусайяб ва Абу Салама ибн Абдурраҳмон ривоят қилдики, Абу Ҳурайра деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Мевани унинг етилиши кўринмагунича сотиб олманг ва мевани (қуруқ) хурмога сотиб олманг». Ибн Шиҳоб деди: Ва менга Солим ибн Абдуллаҳ ибн Умар отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, айнан шунинг мисли ривоят қилди.