حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ، الرَّحْمَنِ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، يُحَدِّثَانِهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَبَاهُ أَتَى بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هَذَا غُلاَمًا كَانَ لِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَهُ مِثْلَ هَذَا " . فَقَالَ لاَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَارْجِعْهُ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, деди: Моликка ўқиб бердим, у ибн Шиҳобдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан ва Муҳаммад ибн Нуъмон ибн Баширдан — иккови Нуъмон ибн Баширдан ривоят қиладилар — унинг шундай деганини (ривоят қилди): Отаси уни Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига олиб келди ва: «Мен бу ўғлимга ўзимга тегишли бир қулни бағишладим» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Барча болаларингга шунга ўхшаш бағишладингми?» деди. У: «Йўқ» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни қайтариб ол» деди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ، عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَمُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ أَتَى بِي أَبِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هَذَا غُلاَمًا . فَقَالَ " أَكُلَّ بَنِيكَ نَحَلْتَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَارْدُدْهُ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Иброҳим ибн Саъд ибн Шиҳобдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмон ва Муҳаммад ибн Нуъмондан, улар Нуъмон ибн Баширдан хабар берди, у деди: Отам мени Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига олиб келди ва: «Мен бу ўғлимга бир қулни бағишладим» деди. У: «Барча ўғилларингга бағишладингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Уни қайтариб ол» деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَابْنُ، رُمْحٍ عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ، وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . أَمَّا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ فَفِي حَدِيثِهِمَا " أَكُلَّ بَنِيكَ " . وَفِي حَدِيثِ اللَّيْثِ وَابْنِ عُيَيْنَةَ " أَكُلَّ وَلَدِكَ " . وَرِوَايَةُ اللَّيْثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ بَشِيرًا جَاءَ بِالنُّعْمَانِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Ишоқ ибн Иброҳим ва ибн Абу Умар ибн Уяйнадан ривоят қилдилар; (ҳ) яна бизга Қутайба ва ибн Румҳ Лайс ибн Саъддан ривоят қилдилар; (ҳ) яна менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди, бизга ибн Ваҳб хабар берди, деди: менга Юнус хабар берди; (ҳ) яна бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Абд ибн Ҳумайд ривоят қилдилар, дедилар: бизга Абдурраззоқ хабар берди, бизга Маъмар хабар берди — барчаси Зуҳрийдан шу иснод билан (ривоят қилдилар). Юнус ва Маъмарнинг ҳадисида «Барча ўғилларингга (бағишладингми)» дейилган. Лайс ва ибн Уяйнанинг ҳадисида эса «Барча болаларингга (бағишладингми)» дейилган. Лайснинг Муҳаммад ибн Нуъмон ва Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан ривоятида Башир Нуъмонни олиб келди (дейилган).
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ حَدَّثَنَا النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، قَالَ وَقَدْ أَعْطَاهُ أَبُوهُ غُلاَمًا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا هَذَا الْغُلاَمُ " . قَالَ أَعْطَانِيهِ أَبِي . قَالَ " فَكُلَّ إِخْوَتِهِ أَعْطَيْتَهُ كَمَا أَعْطَيْتَ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَرُدَّهُ " .
Бизга Қутайба ибн Саъид ривоят қилди, бизга Жарир Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан ривоят қилди, деди: бизга Нуъмон ибн Башир ривоят қилди ва айтдики, отаси унга бир қул берган эди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Бу қул нима?» деди. У: «Буни менга отам берди» деди. У: «Барча ака-укаларига ҳам шунга берганингдек бердингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Уни қайтар» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ تَصَدَّقَ عَلَىَّ أَبِي بِبَعْضِ مَالِهِ فَقَالَتْ أُمِّي عَمْرَةُ بِنْتُ رَوَاحَةَ لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَانْطَلَقَ أَبِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِيُشْهِدَهُ عَلَى صَدَقَتِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَفَعَلْتَ هَذَا بِوَلَدِكَ كُلِّهِمْ " . قَالَ لاَ . قَالَ " اتَّقُوا اللَّهَ وَاعْدِلُوا فِي أَوْلاَدِكُمْ " . فَرَجَعَ أَبِي فَرَدَّ تِلْكَ الصَّدَقَةَ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Аббод ибн Аввом Ҳусайндан, у Шаъбийдан ривоят қилди, деди: Нуъмон ибн Баширни эшитдим; (ҳ) яна бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди — матн уники — бизга Абу Аҳвас Ҳусайндан, у Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан хабар берди, у деди: Отам менга молининг бир қисмини садақа қилди. Шунда онам Амра бинти Равоҳа: «Расулуллаҳни (соллаллаҳу алайҳи васаллам) гувоҳ қилмагунингча рози бўлмайман» деди. Отам Набийнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига садақамга уни гувоҳ қилиш учун борди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Буни барча болаларинг билан қилдингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Аллаҳдан қўрқинглар ва болаларингизнинг орасида адолатли бўлинглар» деди. Шунда отам қайтиб ўша садақани қайтариб олди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، ح. وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، أَنَّ أُمَّهُ بِنْتَ رَوَاحَةَ، سَأَلَتْ أَبَاهُ بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ مِنْ مَالِهِ لاِبْنِهَا فَالْتَوَى بِهَا سَنَةً ثُمَّ بَدَا لَهُ فَقَالَتْ لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مَا وَهَبْتَ لاِبْنِي . فَأَخَذَ أَبِي بِيَدِي وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلاَمٌ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّ هَذَا بِنْتَ رَوَاحَةَ أَعْجَبَهَا أَنْ أُشْهِدَكَ عَلَى الَّذِي وَهَبْتُ لاِبْنِهَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا بَشِيرُ أَلَكَ وَلَدٌ سِوَى هَذَا " . قَالَ نَعَمْ . فَقَالَ " أَكُلَّهُمْ وَهَبْتَ لَهُ مِثْلَ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَلاَ تُشْهِدْنِي إِذًا فَإِنِّي لاَ أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Али ибн Мушир Абу Ҳайёндан, у Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан ривоят қилди; (ҳ) яна бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди — матн уники — бизга Муҳаммад ибн Бишр ривоят қилди, бизга Абу Ҳайён Таймий Шаъбийдан ривоят қилди, менга Нуъмон ибн Башир ривоят қилдики, унинг онаси бинти Равоҳа отасидан молидан бир нарсани ўғлига бағишлашни сўради. (Отаси) бир йил давомида буни кечиктирди, сўнг унга (беришни) лозим кўрди. Шунда (онаси): «Расулуллаҳни (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўғлимга бағишлаганингга гувоҳ қилмагунингча рози бўлмайман» деди. Отам менинг қўлимдан ушлади — мен ўша куни бола эдим — ва Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига келди ва: «Эй Расулуллаҳ, бу (боланинг) онаси бинти Равоҳа мен унинг ўғлига бағишлаган нарсага сени гувоҳ қилишимни хоҳлади» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Башир, бундан бошқа боланг борми?» деди. У: «Ҳа» деди. У: «Уларнинг барчасига шунга ўхшаш бағишладингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Ундай бўлса мени гувоҳ қилма, чунки мен зулмга гувоҳ бўлмайман» деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلَكَ بَنُونَ سِوَاهُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَكُلَّهُمْ أَعْطَيْتَ مِثْلَ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَلاَ أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ " .
Бизга ибн Нумайр ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, бизга Исмоил Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бундан бошқа ўғилларинг борми?» деди. У: «Ҳа» деди. У: «Уларнинг барчасига шунга ўхшаш бердингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Ундай бўлса мен зулмга гувоҳ бўлмайман» деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَبِيهِ " لاَ تُشْهِدْنِي عَلَى جَوْرٍ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Жарир Осим Аҳвалдан, у Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг отасига: «Мени зулмга гувоҳ қилма» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، وَعَبْدُ الأَعْلَى، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، - وَاللَّفْظُ لِيَعْقُوبَ - قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ انْطَلَقَ بِي أَبِي يَحْمِلُنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْهَدْ أَنِّي قَدْ نَحَلْتُ النُّعْمَانَ كَذَا وَكَذَا مِنْ مَالِي . فَقَالَ " أَكُلَّ بَنِيكَ قَدْ نَحَلْتَ مِثْلَ مَا نَحَلْتَ النُّعْمَانَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي - ثُمَّ قَالَ - أَيَسُرُّكَ أَنْ يَكُونُوا إِلَيْكَ فِي الْبِرِّ سَوَاءً " . قَالَ بَلَى . قَالَ " فَلاَ إِذًا " .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилди, бизга Абдулваҳҳоб ва Абдулаъло ривоят қилдилар; (ҳ) яна бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Яъқуб Даврақий иккови ибн Улайядан ривоят қилдилар — матн Яъқубники — деди: бизга Исмоил ибн Иброҳим Довуд ибн Абу Ҳинддан, у Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан ривоят қилди, у деди: Отам мени кўтариб Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига олиб борди ва: «Эй Расулуллаҳ, гувоҳ бўл, мен Нуъмонга молимдан озмунча бағишладим» деди. У: «Барча ўғилларингга Нуъмонга бағишлаганингдек бағишладингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Бунга мендан бошқасини гувоҳ қил» деди — сўнг деди: «Уларнинг барчаси сенга яхшиликда тенг бўлишлари сени хурсанд қилармиди?» У: «Албатта» деди. У: «Ундай бўлса йўқ (мен гувоҳ бўлмайман)» деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ نَحَلَنِي أَبِي نُحْلاً ثُمَّ أَتَى بِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُشْهِدَهُ فَقَالَ " أَكُلَّ وَلَدِكَ أَعْطَيْتَهُ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " أَلَيْسَ تُرِيدُ مِنْهُمُ الْبِرَّ مِثْلَ مَا تُرِيدُ مِنْ ذَا " . قَالَ بَلَى . قَالَ " فَإِنِّي لاَ أَشْهَدُ " . قَالَ ابْنُ عَوْنٍ فَحَدَّثْتُ بِهِ مُحَمَّدًا فَقَالَ إِنَّمَا تَحَدَّثْنَا أَنَّهُ قَالَ " قَارِبُوا بَيْنَ أَوْلاَدِكُمْ " .
Бизга Аҳмад ибн Усмон Навфалий ривоят қилди, бизга Азҳар ривоят қилди, бизга ибн Авн Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан ривоят қилди, у деди: Отам менга бир нарса бағишлади, сўнг мени Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига уни гувоҳ қилиш учун олиб келди. У: «Барча болаларингга буни бердингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Улардан ҳам яхшиликни шундан хоҳлаганингдек хоҳламайсанми?» деди. У: «Албатта» деди. У: «Ундай бўлса мен гувоҳ бўлмайман» деди. Ибн Авн деди: Буни Муҳаммадга айтдим, у: «Бизга шундай ривоят қилинган эдики, у: ‹Болаларингизнинг орасини яқинлаштиринглар (тенглаштиринглар)› деди» деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَتِ امْرَأَةُ بَشِيرٍ انْحَلِ ابْنِي غُلاَمَكَ وَأَشْهِدْ لِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ ابْنَةَ فُلاَنٍ سَأَلَتْنِي أَنْ أَنْحَلَ ابْنَهَا غُلاَمِي وَقَالَتْ أَشْهِدْ لِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَلَهُ إِخْوَةٌ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " أَفَكُلَّهُمْ أَعْطَيْتَ مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَهُ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَلَيْسَ يَصْلُحُ هَذَا . وَإِنِّي لاَ أَشْهَدُ إِلاَّ عَلَى حَقٍّ " .
Бизга Аҳмад ибн Абдуллаҳ ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абу Зубайр Жобирдан ривоят қилди, у деди: Баширнинг хотини: «Ўғлимга қулингни бағишла ва менга Расулуллаҳни (соллаллаҳу алайҳи васаллам) гувоҳ қил» деди. Шунда у Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига келди ва: «Фалончининг қизи ўғлига қулимни бағишлашимни сўради ва: ‹Менга Расулуллаҳни (соллаллаҳу алайҳи васаллам) гувоҳ қил› деди» деди. У: «Унинг ака-укалари борми?» деди. У: «Ҳа» деди. У: «Уларнинг барчасига ҳам унга берганингдек бердингми?» деди. У: «Йўқ» деди. У: «Бу тўғри бўлмайди. Ва мен фақат ҳаққа гувоҳ бўламан» деди.