باب جَوَازِ بَيْعِ الْمُدَبَّرِ
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، رُمْحٍ عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُدَبَّرِ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ва ибн Румҳ, Лайс ибн Саъддан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан мудаббар (дубр шарти билан озод қилинган қул) ҳақида Ҳаммоднинг Амр ибн Дийнордан ривоятига ўхшаш ривоят қилдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ، - يَعْنِي الْحِزَامِيَّ - عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ، سُهَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، ح. وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ، ذَكْوَانَ الْمُعَلِّمِ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرٍ، ح. وَحَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ مَطَرٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ، أَبِي رَبَاحٍ وَأَبِي الزُّبَيْرِ وَعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَهُمْ فِي، بَيْعِ الْمُدَبَّرِ . كُلُّ هَؤُلاَءِ قَالَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى حَدِيثِ حَمَّادٍ وَابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ جَابِرٍ .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди, бизга Муғийра, яъни ал-Ҳизомий Абдулмажид ибн Суҳайлдан, у Ато ибн Абу Робоҳдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилди; (ҳ) менга Абдуллаҳ ибн Ҳошим ҳам ривоят қилди, бизга Яҳё, яъни ибн Саъийд ал-Ҳусайн ибн Заквон ал-Муъаллимдан ривоят қилди, менга Ато Жобирдан ривоят қилди; (ҳ) менга Абу Ғассон ал-Мисмаъий ҳам ривоят қилди, бизга Муъоз ривоят қилди, менга отам Матардан, у Ато ибн Абу Робоҳ, Абуз-Зубайр ва Амр ибн Дийнордан ривоят қилдики, Жобир ибн Абдуллаҳ уларга мудаббарнинг сотилиши ҳақида ривоят қилди. Буларнинг ҳаммаси Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан деб, Ҳаммод ва ибн Уяйнанинг Амрдан, у Жобирдан ривояти мазмунида айтдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ أَعْتَقَ غُلاَمًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي " . فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ . قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ عَبْدًا قِبْطِيًّا مَاتَ عَامَ أَوَّلَ .
Бизга Абур-Рабиъ Сулаймон ибн Довуд ал-Атаки ривоят қилди, бизга Ҳаммод, яъни ибн Зайд Амр ибн Дийнордан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилдики, ансорлардан бир киши ўзига тегишли бир ғуломни дубр (ўлимидан кейин озод бўлиш) шарти билан озод қилди, ундан бошқа унинг моли йўқ эди. Бу Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга етди, шунда у: «Уни мендан ким сотиб олади?», деди. Уни Нуъайм ибн Абдуллаҳ саккиз юз дирҳамга сотиб олди ва пулни унга берди. Амр: «Мен Жобир ибн Абдуллаҳни: ‹У мисрлик қул эди, ўтган йили вафот этди›, деганини эшитдим», деди.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، قَالَ سَمِعَ عَمْرٌو، جَابِرًا يَقُولُ دَبَّرَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ غُلاَمًا لَهُ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَبَاعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ جَابِرٌ فَاشْتَرَاهُ ابْنُ النَّحَّامِ عَبْدًا قِبْطِيًّا مَاتَ عَامَ أَوَّلَ فِي إِمَارَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ .
Буни бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Ишоқ ибн Иброҳийм ҳам ибн Уяйнадан ривоят қилдилар. Абу Бакр: «Бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди», деди, у: «Амр Жобирнинг: ‹Ансорлардан бир киши ўзига тегишли бир ғуломни дубр шарти билан озод қилди, ундан бошқа унинг моли йўқ эди, шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни сотди›, деганини эшитди», деди. Жобир: «Уни ибн Наҳҳом — мисрлик қулни — сотиб олди, у ибн Зубайрнинг амирлиги даврида ўтган йили вафот этди», деди.