باب الأَمْرِ بِتَغْطِيَةِ الإِنَاءِ وَإِيكَاءِ السِّقَاءِ وَإِغْلاَقِ الأَبْوَابِ وَذِكْرِ اسْمِ اللَّهِ عَلَيْهَا وَإِطْفَاءِ السِّرَاجِ وَالنَّارِ عِنْدَ النَّوْمِ وَكَفِّ الصِّبْيَانِ وَالْمَوَاشِي بَعْدَ الْمَغْرِبِ
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " وَاكْفِئُوا الإِنَاءَ أَوْ خَمِّرُوا الإِنَاءَ " . وَلَمْ يَذْكُرْ تَعْرِيضَ الْعُودِ عَلَى الإِنَاءِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Мен Моликка унинг Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ушбу ҳадисни ўқиб бердим, фақат у: «Идишни тўнтаринг ёки идишни ёпинг» деди ва идиш устига чўп кўндаланг қўйишни зикр қилмади.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَغْلِقُوا الْبَابَ " . فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " وَخَمِّرُوا الآنِيَةَ " . وَقَالَ " تُضْرِمُ عَلَى أَهْلِ الْبَيْتِ ثِيَابَهُمْ " .
Бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абуз-Зубайр ривоят қилди, у Жобирдан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Эшикни ёпинг» деди ва у Лайс ҳадиси мисолида зикр қилди, фақат у: «Идишларни ёпинг» деди ва: «(Сичқон) уй аҳлига уларнинг кийимларини ёндиради» деди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ وَقَالَ " وَالْفُوَيْسِقَةُ تُضْرِمُ الْبَيْتَ عَلَى أَهْلِهِ " .
Менга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан уларнинг ҳадиси мисолида (ривоят қилди) ва у: «Ва кичик фосиқ (сичқон) уйни унинг аҳлига (қарши) ёндиради» деди.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَانَ جُنْحُ اللَّيْلِ - أَوْ أَمْسَيْتُمْ - فَكُفُّوا صِبْيَانَكُمْ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَنْتَشِرُ حِينَئِذٍ فَإِذَا ذَهَبَ سَاعَةٌ مِنَ اللَّيْلِ فَخَلُّوهُمْ وَأَغْلِقُوا الأَبْوَابَ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لاَ يَفْتَحُ بَابًا مُغْلَقًا وَأَوْكُوا قِرَبَكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ وَخَمِّرُوا آنِيَتَكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ وَلَوْ أَنْ تَعْرُضُوا عَلَيْهَا شَيْئًا وَأَطْفِئُوا مَصَابِيحَكُمْ " .
Менга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, бизга Равҳ ибн Убода хабар берди, бизга ибн Журайж ривоят қилди, бизга Ато хабар берди, у Жобир ибн Абдуллаҳни эшитганини (айтди), у: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Тун қоронғулиги тушганда - ёки кечки вақтга кирганингизда - болаларингизни (ташқарига чиқишдан) тўсиб туринг, чунки шайтон ўша пайтда тарқалади. Тундан бир соат ўтгач, уларни қўйиб юборинг. Эшикларни ёпинг ва Аллаҳнинг исмини зикр қилинг, чунки шайтон ёпилган эшикни оча олмайди. Мешларингизнинг оғзини боғланг ва Аллаҳнинг исмини зикр қилинг. Идишларингизни ёпинг ва Аллаҳнинг исмини зикр қилинг, гарчи улар устига бирор нарса кўндаланг қўйсангиз ҳам. Чироқларингизни ўчиринг» деди.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ نَحْوًا مِمَّا أَخْبَرَ عَطَاءٌ، إِلاَّ أَنَّهُ لاَ يَقُولُ " اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " .
Менга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, бизга Равҳ ибн Убода хабар берди, бизга ибн Журайж ривоят қилди, менга Амр ибн Динор хабар берди, у Жобир ибн Абдуллаҳни Ато хабар берган нарсага ўхшаш нарсани айтганини эшитди, фақат у: «Аллаҳ азза ва жалланинг исмини зикр қилинг» демади.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ عَطَاءٍ، وَعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، كَرِوَايَةِ رَوْحٍ .
Бизга Аҳмад ибн Усмон ан-Навфалий ривоят қилди, бизга Абу Осим ривоят қилди, бизга ибн Журайж ушбу ҳадисни Ато ва Амр ибн Динордан Равҳнинг ривояти каби хабар берди.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُرْسِلُوا فَوَاشِيَكُمْ وَصِبْيَانَكُمْ إِذَا غَابَتِ الشَّمْسُ حَتَّى تَذْهَبَ فَحْمَةُ الْعِشَاءِ فَإِنَّ الشَّيَاطِينَ تَنْبَعِثُ إِذَا غَابَتِ الشَّمْسُ حَتَّى تَذْهَبَ فَحْمَةُ الْعِشَاءِ " .
Бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абуз-Зубайр ривоят қилди, у Жобирдан; (ҳ) ва бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Хайсама хабар берди, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қуёш ботганда чорваларингизни ва болаларингизни хуфтон қоронғулиги кетгунча (ташқарига) қўйиб юборманг, чунки шайтонлар қуёш ботганда хуфтон қоронғулиги кетгунча тарқалади» деди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِ حَدِيثِ زُهَيْرٍ .
Менга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан Зуҳайр ҳадисига ўхшаш (ривоят қилди).
وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ، بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ اللَّيْثِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " غَطُّوا الإِنَاءَ وَأَوْكُوا السِّقَاءَ فَإِنَّ فِي السَّنَةِ لَيْلَةً يَنْزِلُ فِيهَا وَبَاءٌ لاَ يَمُرُّ بِإِنَاءٍ لَيْسَ عَلَيْهِ غِطَاءٌ أَوْ سِقَاءٍ لَيْسَ عَلَيْهِ وِكَاءٌ إِلاَّ نَزَلَ فِيهِ مِنْ ذَلِكَ الْوَبَاءِ " .
Бизга Амр ан-Ноқид ривоят қилди, бизга Ҳошим ибн ал-Қосим ривоят қилди, бизга Лайс ибн Саъд ривоят қилди, менга Язид ибн Абдуллаҳ ибн Усома ибн ал-Ҳод ал-Лайсий ривоят қилди, у Яҳё ибн Саъиддан, у Жаъфар ибн Абдуллаҳ ибн ал-Ҳакамдан, у ал-Қаъқў ибн Ҳакимдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни: «Идишни ёпинг ва мешни боғланг, чунки йилда бир кеча бор, унда вабо нозил бўлади. У ёпиқ бўлмаган идиш ёки боғи бўлмаган мешдан ўтиб, унга ўша вабодан нозил бўлмай қолмайди» деганини эшитдим.
وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " فَإِنَّ فِي السَّنَةِ يَوْمًا يَنْزِلُ فِيهِ وَبَاءٌ " . وَزَادَ فِي آخِرِ الْحَدِيثِ قَالَ اللَّيْثُ فَالأَعَاجِمُ عِنْدَنَا يَتَّقُونَ ذَلِكَ فِي كَانُونَ الأَوَّلِ .
Бизга Наср ибн Али ал-Жаҳзамий ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, бизга Лайс ибн Саъд шу иснод билан унинг мисолида ривоят қилди, фақат у: «Чунки йилда бир кун бор, унда вабо нозил бўлади» деди. Ва ҳадиснинг охирига (қуйидагини) қўшди: Лайс деди: Бизнинг юртимиздаги ажамлар бундан канун ал-аввал (декабр) ойида эҳтиёт бўлишади.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو عَامِرٍ الأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي عَامِرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ احْتَرَقَ بَيْتٌ عَلَى أَهْلِهِ بِالْمَدِينَةِ مِنَ اللَّيْلِ فَلَمَّا حُدِّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشَأْنِهِمْ قَالَ " إِنَّ هَذِهِ النَّارَ إِنَّمَا هِيَ عَدُوٌّ لَكُمْ فَإِذَا نِمْتُمْ فَأَطْفِئُوهَا عَنْكُمْ " .
Бизга Саъид ибн Амр ал-Ашъасий, Абу Бакр ибн Абу Шайба, Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр, Абу Омир ал-Ашъарий ва Абу Курайб ривоят қилди - лафз Абу Омирники - улар дедилар: Бизга Абу Усома ривоят қилди, у Бурайддан, у Абу Бурдадан, у Абу Мусодан, у деди: Мадинада кечаси бир уй ўз аҳли устига ёниб кетди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга уларнинг ҳоли ҳақида айтилганда, у: «Албатта, бу олов сизларга душмандир. Бас, ухлаганингизда уни ўчиринг» деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَأْكُلُوا بِالشِّمَالِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِالشِّمَالِ " .
Бизга Қутайба ибн Саъид ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Муҳаммад ибн Румҳ ривоят қилди, бизга Лайс хабар берди, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан, у деди: «Чап қўл билан еманглар, чунки шайтон чап қўли билан ейди» деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " غَطُّوا الإِنَاءَ وَأَوْكُوا السِّقَاءَ وَأَغْلِقُوا الْبَابَ وَأَطْفِئُوا السِّرَاجَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لاَ يَحُلُّ سِقَاءً وَلاَ يَفْتَحُ بَابًا وَلاَ يَكْشِفُ إِنَاءً فَإِنْ لَمْ يَجِدْ أَحَدُكُمْ إِلاَّ أَنْ يَعْرُضَ عَلَى إِنَائِهِ عُودًا وَيَذْكُرَ اسْمَ اللَّهِ فَلْيَفْعَلْ فَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى أَهْلِ الْبَيْتِ بَيْتَهُمْ " . وَلَمْ يَذْكُرْ قُتَيْبَةُ فِي حَدِيثِهِ " وَأَغْلِقُوا الْبَابَ " .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди. (ҳ) Ва бизга Муҳаммад ибн Румҳ ривоят қилди, бизга Лайс Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан хабар берди: У (Расулуллаҳ) шундай дедилар: «Идишни ёпинглар, мешнинг оғзини боғланглар, эшикни ёпинглар ва чироқни ўчиринглар. Чунки шайтон мешни еча олмайди, эшикни оча олмайди ва идишни оча олмайди. Агар бирингиз идиши устига бир чўп кўндаланг қўйиб, Аллаҳнинг исмини зикр қилишдан бошқа нарса топа олмаса, шуни қилсин. Чунки кичик фосиқ (сичқон) уй аҳлига уйларини ёндириб юбориши мумкин.» Қутайба ўз ҳадисида «эшикни ёпинглар»ни зикр қилмади.