باب اسْتِحْبَابِ إِدَارَةِ الْمَاءِ وَاللَّبَنِ وَنَحْوِهِمَا عَنْ يَمِينِ الْمُبْتَدِئِ
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِلَبَنٍ قَدْ شِيبَ بِمَاءٍ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ فَشَرِبَ ثُمَّ أَعْطَى الأَعْرَابِيَّ وَقَالَ " الأَيْمَنَ فَالأَيْمَنَ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Ибн Шиҳобдан, у Анас ибн Моликдан ўқиб бердим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга сув аралаштирилган сут келтирилди, ўнг томонларида бир аъробий, чап томонларида Абу Бакр бор эди. Сўнг ичдилар, кейин аъробийга бердилар ва: «Ўнг томондагига, сўнг ўнг томондагига» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ وَأَنَا ابْنُ عَشْرٍ وَمَاتَ وَأَنَا ابْنُ عِشْرِينَ وَكُنَّ أُمَّهَاتِي يَحْثُثْنَنِي عَلَى خِدْمَتِهِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا دَارَنَا فَحَلَبْنَا لَهُ مِنْ شَاةٍ دَاجِنٍ وَشِيبَ لَهُ مِنْ بِئْرٍ فِي الدَّارِ فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ عُمَرُ وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ شِمَالِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ أَبَا بَكْرٍ . فَأَعْطَاهُ أَعْرَابِيًّا عَنْ يَمِينِهِ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الأَيْمَنَ فَالأَيْمَنَ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Амр ан-Ноқид, Зуҳайр ибн Ҳарб ва Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилдилар — матн Зуҳайрники — улар дедилар: бизга Суфён ибн Уяйна Зуҳрийдан, у Анасдан ривоят қилди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Мадинага келганларида мен ўн ёшда эдим, вафот этганларида йигирма ёшда эдим. Оналарим мени у кишига хизмат қилишга ундар эдилар. У бизнинг уйимизга кирдилар, биз у кишига уй қўйидан сут соғдик ва уйимиздаги қудуқдан унга сув аралаштирилди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ичдилар. Умар ва Абу Бакр у кишининг чап томонларида эди. Умар: «Ё Расулуллаҳ, Абу Бакрга беринг» деди. Лекин у киши ўнг томонларидаги аъробийга бердилар ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ўнг томондагига, сўнг ўнг томондагига» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْمَرِ بْنِ حَزْمٍ أَبِي طُوَالَةَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ قَالَ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي دَارِنَا فَاسْتَسْقَى فَحَلَبْنَا لَهُ شَاةً ثُمَّ شُبْتُهُ مِنْ مَاءِ بِئْرِي هَذِهِ - قَالَ - فَأَعْطَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ يَسَارِهِ وَعُمَرُ وُجَاهَهُ وَأَعْرَابِيٌّ عَنْ يَمِينِهِ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ شُرْبِهِ قَالَ عُمَرُ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ . يُرِيهِ إِيَّاهُ فَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَعْرَابِيَّ وَتَرَكَ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الأَيْمَنُونَ الأَيْمَنُونَ الأَيْمَنُونَ " . قَالَ أَنَسٌ فَهِيَ سُنَّةٌ فَهِيَ سُنَّةٌ فَهِيَ سُنَّةٌ .
Бизга Яҳё ибн Айюб, Қутайба ва Алий ибн Ҳужр ривоят қилиб: бизга Исмоил — у Ибн Жаъфардир — Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ибн Маъмар ибн Ҳазм Абу Тувола ал-Ансорийдан ривоят қилди, у Анас ибн Моликдан эшитган, дедилар. (ҳ) Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ибн Қаънаб ҳам ривоят қилди — матн уники — бизга Сулаймон — яъни ибн Билол — Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмондан ривоят қилди, у Анас ибн Моликнинг сўзлаганини эшитган. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизнинг уйимизга келиб сув сўрадилар. Биз у киши учун қўй соғдик, сўнг мен уни мана шу қудуқимнинг сувидан аралаштирдим. Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга бердим, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ичдилар. Абу Бакр у кишининг чап томонида, Умар рўпарасида, бир аъробий ўнг томонида эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ичиб бўлганларида Умар: «Ё Расулуллаҳ, мана бу Абу Бакр» деб у кишига уни кўрсатди. Лекин Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам аъробийга бериб, Абу Бакр ва Умарни тарк этдилар ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ўнг томондагилар, ўнг томондагилар, ўнг томондагилар» дедилар. Анас деди: Бас, бу суннатдир, бу суннатдир, бу суннатдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَ مِنْهُ وَعَنْ يَمِينِهِ غُلاَمٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَشْيَاخٌ فَقَالَ لِلْغُلاَمِ " أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَ هَؤُلاَءِ " . فَقَالَ الْغُلاَمُ لاَ . وَاللَّهِ لاَ أُوثِرُ بِنَصِيبِي مِنْكَ أَحَدًا " . قَالَ فَتَلَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي يَدِهِ .
Бизга Қутайба ибн Саид Молик ибн Анасдан, унга ўқиб берилган нарсадан, у Абу Ҳозимдан, у Саҳл ибн Саъд ас-Соидийдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга ичимлик келтирилди, ундан ичдилар. Ўнг томонларида бир ўсмир бола, чап томонларида кексалар бор эди. У киши ўсмирга: «Буларга беришимга ижозат берасанми?» дедилар. Ўсмир: «Йўқ, Аллаҳга қасамки, сиздан тегадиган улушимни ҳеч кимга бермайман» деди. У деди: Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни (идишни) унинг қўлига қўйиб бердилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، ح وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ بْنُ، سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ - كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ، بْنِ سَعْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَقُولاَ فَتَلَّهُ . وَلَكِنْ فِي رِوَايَةِ يَعْقُوبَ قَالَ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Абу Ҳозим хабар берди, (ҳ) буни бизга Қутайба ибн Саид ҳам ривоят қилиб: бизга Яъқуб — яъни ибн Абдурраҳмон ал-Қорий — ривоят қилди, деди. Иккаласи Абу Ҳозимдан, у Саҳл ибн Саъддан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшаш ривоят қилдилар, лекин «уни қўлига қўйиб бердилар» демадилар. Балки Яъқубнинг ривоятида: «Уни унга бердилар» деди.