حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ، بْنُ بِلاَلٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نِعْمَ الأُدُمُ - أَوِ الإِدَامُ - الْخَلُّ " .
Менга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ад-Доримий ривоят қилди: бизга Яҳё ибн Ҳассонхабар берди: бизга Сулаймон ибн Билол Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан хабар бердики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сирка қандай яхши нондослик (овқатга қўшимча)» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ مُوسَى بْنُ قُرَيْشِ بْنِ نَافِعٍ التَّمِيمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ الْوُحَاظِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ " نِعْمَ الأُدُمُ " . وَلَمْ يَشُكَّ .
Бизга буни Мусо ибн Қурайш ибн Нофиъ ат-Тамимий ҳам ривоят қилди: бизга Яҳё ибн Солиҳ ал-Вуҳозий ривоят қилди: бизга Сулаймон ибн Билол шу иснод билан ривоят қилди ва у: «Сирка қандай яхши нондослик» деди, шубҳа қилмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَأَلَ أَهْلَهُ الأُدُمَ فَقَالُوا مَا عِنْدَنَا إِلاَّ خَلٌّ . فَدَعَا بِهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ بِهِ وَيَقُولُ " نِعْمَ الأُدُمُ الْخَلُّ نِعْمَ الأُدُمُ الْخَلُّ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди: бизга Абу Авона Абу Бишрдан, у Абу Суфёндан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан хабар бердики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам аҳлидан нондослик сўради, улар: «Бизда сиркадан бошқа нарса йўқ» дедилар. У уни келтиришни сўради ва у билан ея бошлади ва: «Сирка қандай яхши нондослик, сирка қандай яхши нондослик» деди.
حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ - عَنِ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ، حَدَّثَنِي طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِي ذَاتَ يَوْمٍ إِلَى مَنْزِلِهِ فَأَخْرَجَ إِلَيْهِ فِلَقًا مِنْ خُبْزٍ فَقَالَ " مَا مِنْ أُدُمٍ " . فَقَالُوا لاَ إِلاَّ شَىْءٌ مِنْ خَلٍّ . قَالَ " فَإِنَّ الْخَلَّ نِعْمَ الأُدُمُ " . قَالَ جَابِرٌ فَمَا زِلْتُ أُحِبُّ الْخَلَّ مُنْذُ سَمِعْتُهَا مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَقَالَ طَلْحَةُ مَا زِلْتُ أُحِبُّ الْخَلَّ مُنْذُ سَمِعْتُهَا مِنْ جَابِرٍ .
Менга Яъқуб ибн Иброҳим ад-Даврақий ривоят қилди: бизга Исмоил — яъни Ибн Улайя — ал-Мусанно ибн Саъиддан ривоят қилди: менга Талҳа ибн Нофиъ ривоят қилдики, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир куни қўлимдан ушлаб уйига олиб борди ва унга бир бўлак нонни чиқардилар. У: «Нондослик борми?» деди. Улар: «Йўқ, фақат озгина сирка бор» дедилар. У: «Албатта сирка қандай яхши нондослик» деди. Жобир айтди: мен буни Аллаҳнинг набийидан соллаллаҳу алайҳи васаллам эшитганимдан бери сиркани севиб қолдим. Талҳа айтди: мен буни Жобирдан эшитганимдан бери сиркани севиб қолдим.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ طَلْحَةَ، بْنِ نَافِعٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَ بِيَدِهِ إِلَى مَنْزِلِهِ . بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ إِلَى قَوْلِهِ " فَنِعْمَ الأُدُمُ الْخَلُّ " . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ .
Бизга Наср ибн Алий ал-Жаҳзамий ривоят қилди: менга отам ривоят қилди: бизга ал-Мусанно ибн Саъид Талҳа ибн Нофиъдан ривоят қилди: бизга Жобир ибн Абдуллаҳ ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг қўлидан ушлаб уйига олиб борди — Ибн Улайянинг ҳадисига ўхшаш, унинг «Сирка қандай яхши нондослик» деган сўзига қадар — ва ундан кейингисини зикр қилмади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي، زَيْنَبَ حَدَّثَنِي أَبُو سُفْيَانَ، طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا فِي دَارِي فَمَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَىَّ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَأَخَذَ بِيَدِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَى بَعْضَ حُجَرِ نِسَائِهِ فَدَخَلَ ثُمَّ أَذِنَ لِي فَدَخَلْتُ الْحِجَابَ عَلَيْهَا فَقَالَ " هَلْ مِنْ غَدَاءٍ " . فَقَالُوا نَعَمْ . فَأُتِيَ بِثَلاَثَةِ أَقْرِصَةٍ فَوُضِعْنَ عَلَى نَبِيٍّ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُرْصًا فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَخَذَ قُرْصًا آخَرَ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَىَّ ثُمَّ أَخَذَ الثَّالِثَ فَكَسَرَهُ بِاثْنَيْنِ فَجَعَلَ نِصْفَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ وَنِصْفَهُ بَيْنَ يَدَىَّ ثُمَّ قَالَ " هَلْ مِنْ أُدُمٍ " . قَالُوا لاَ . إِلاَّ شَىْءٌ مِنْ خَلٍّ . قَالَ " هَاتُوهُ فَنِعْمَ الأُدُمُ هُوَ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ҳам ривоят қилди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди: бизга Ҳажжож ибн Абу Зайнабхабар берди: менга Абу Суфён Талҳа ибн Нофиъ ривоят қилди. У айтди: мен Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитдим: мен уйимда ўтирган эдим, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ёнимдан ўтди ва менга ишора қилди, мен унга турдим. У қўлимдан ушлади, биз юриб унинг аёлларининг баъзи ҳужраларига келдик, у кирди, сўнг менга рухсат берди, мен парда ичига унинг ҳузурига кирдим. У: «Тушлик борми?» деди. Улар: «Ҳа» дедилар. Учта нон келтирилди ва бир лаганга қўйилди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам битта нонни олди ва уни ўз олдига қўйди, яна бир нонни олди ва уни менинг олдимга қўйди, сўнг учинчисини олиб иккига бўлди, ярмини ўз олдига, ярмини менинг олдимга қўйди. Сўнг: «Нондослик борми?» деди. Улар: «Йўқ, фақат озгина сирка бор» дедилар. У: «Уни келтиринглар, у қандай яхши нондослик» деди.