حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ سَقَطَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ نَعُودُهُ فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ قُعُودًا فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ . وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَ " .
Анас ибн Молик айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир отдан тушиб (йиқилиб) кетди; ўнг биқини шилинди. Биз уни йўқлаб олдига кирдик; намоз (вақти) етди; у бизга ўтирган ҳолда (имом бўлиб) намоз ўқиди; биз унинг ортида ўтирган ҳолда ўқидик. У намозни тугатганида: "Албатта имом унга иқтидо (эргашиш) қилиниш учун (қойилган); у такбир айтганида — такбир айтинглар; сажда қилганида — сажда қилинглар; (бошини) кўтарганида — кўтаринглар; ‹Самиаллаҳу лиман ҳамидаҳ› деганида — ‹Роббано ва лакал-ҳамд› денглар; ва ўтирган ҳолда намоз ўқиса — ҳаммангиз ўтирган ҳолда ўқинг" деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ خَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى لَنَا قَاعِدًا . ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ .
Анас ибн Молик айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир отдан йиқилди; (биқини) шилинди; бас бизга ўтирган ҳолда (имом бўлиб) намоз ўқиди — кейин шунга ўхшашни зикр қилди.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صُرِعَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا وَزَادَ " فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا " .
Анас ибн Молик хабар берди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир отдан ағдарилди (йиқилди); ўнг биқини шилинди — улар икковининг ҳадиси наҳвида; ва зиёда қилди: "У тик туриб намоз ўқиса — тик туриб намоз ўқинг".
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ فَرَسًا فَصُرِعَ عَنْهُ فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ . بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ وَفِيهِ " إِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا " .
Анас (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир отга минди ва ундан ағдарилди (йиқилди); ўнг биқини шилинди — уларнинг ҳадиси наҳвида; ва унда: "Тик туриб намоз ўқиса — тик туриб намоз ўқинг" (дейилди).
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَنَسٌ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَقَطَ مِنْ فَرَسِهِ فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَلَيْسَ فِيهِ زِيَادَةُ يُونُسَ وَمَالِكٍ .
Анас хабар берди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўз отидан йиқилди; ўнг биқини шилинди — ва ҳадисни келтирди; унда Юнус ва Моликнинг зиёдаси йўқ.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ عَلَيْهِ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ يَعُودُونَهُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا فَصَلَّوْا بِصَلاَتِهِ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنِ اجْلِسُوا . فَجَلَسُوا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا " .
Оиша айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) касал бўлди; ашобларидан баъзи кишилар уни йўқлаб олдига кирдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўтирган ҳолда намоз ўқиди; улар эса унинг намозига тик туриб (эргашиб) ўқидилар. У уларга: ‹Ўтиринг› деб ишора қилди. Улар ўтирдилар. (Намоздан) чиқганида: "Албатта имом унга иқтидо қилиниш учун (қойилган); у руку қилганида — руку қилинглар; (бошини) кўтарганида — кўтаринглар; ўтирган ҳолда намоз ўқиса — ўтирган ҳолда ўқинг" деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
(Юқоридаги равийлар) Ҳишом ибн Урва(дан) шу иснод билан шунга ўхшашни (ривоят қилдилар).
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ وَهُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ تَكْبِيرَهُ فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا فَرَآنَا قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْنَا فَقَعَدْنَا فَصَلَّيْنَا بِصَلاَتِهِ قُعُودًا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ " إِنْ كِدْتُمْ آنِفًِا لَتَفْعَلُونَ فِعْلَ فَارِسَ وَالرُّومِ يَقُومُونَ عَلَى مُلُوكِهِمْ وَهُمْ قُعُودٌ فَلاَ تَفْعَلُوا ائْتَمُّوا بِأَئِمَّتِكُمْ إِنْ صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَإِنْ صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا " .
Жобир айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) касал бўлди; биз унинг ортида намоз ўқидик — у ўтирган эди; Абу Бакр эса одамларга унинг такбирини эшиттиряпти. У бизга ўгрилди ва бизни тик турган ҳолда кўрди; бас бизга ишора қилди, биз ўтирдик; ва унинг намозига ўтирган ҳолда ўқидик. У салом берганида: "Ҳозиргина сизлар Форс ва Рум (халқи)нинг ишини қилишга яқин эдингиз: улар ўз подшоҳлари устида — улар ўтирган ҳолда — турар эдилар; бас (шундай) қилманглар; имомларингизга иқтидо қилинг: агар у тик туриб ўқиса — тик туриб ўқинг; агар ўтириб ўқиса — ўтириб ўқинг" деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرُّؤَاسِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ خَلْفَهُ فَإِذَا كَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَبَّرَ أَبُو بَكْرٍ لِيُسْمِعَنَا . ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ اللَّيْثِ .
Жобир айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга (имом бўлиб) намоз ўқиди — Абу Бакр унинг ортида эди; Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) такбир айтганида, Абу Бакр — бизга эшиттириш учун — такбир айтар эди — кейин Лайс ҳадиси наҳвида зикр қилди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ، - يَعْنِي الْحِزَامِيَّ - عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّمَا الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَلاَ تَخْتَلِفُوا عَلَيْهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ . وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعُونَ " .
Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Албатта имом унга иқтидо қилиниш учун(дир); бас унга мухолиф бўлманг; у такбир айтганида — такбир айтинглар; руку қилганида — руку қилинглар; ‹Самиаллаҳу лиман ҳамидаҳ› деганида — ‹Аллаҳумма, роббано лакал-ҳамд› денглар; сажда қилганида — сажда қилинглар; ўтирган ҳолда намоз ўқиса — ҳаммангиз ўтирган ҳолда ўқинг" деди.