حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ قُلْتُ لِعُرْوَةَ كَمْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ قَالَ عَشْرًا . قَالَ قُلْتُ فَإِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ ثَلاَثَ عَشْرَةَ .
Бизга Абу Маъмар Исмоил ибн Иброҳим Ҳузалий ривоят қилиб: Бизга Суфён Амрдан ривоят қилиб деди: Мен Урвага: «Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккада қанча бўлдилар?» дедим. У: «Ўн йил» деди. Мен: «Аммо Ибн Аббос ўн уч йил дейди» дедим.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ قُلْتُ لِعُرْوَةَ كَمْ لَبِثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ قَالَ عَشْرًا . قُلْتُ فَإِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ بِضْعَ عَشْرَةَ . قَالَ فَغَفَّرَهُ وَقَالَ إِنَّمَا أَخَذَهُ مِنْ قَوْلِ الشَّاعِرِ .
Ва бизга Ибн Абу Умар ривоят қилиб: Бизга Суфён Амрдан ривоят қилиб деди: Мен Урвага: «Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккада қанча турдилар?» дедим. У: «Ўн йил» деди. Мен: «Аммо Ибн Аббос ўн неча йил дейди» дедим. У: «Уни мағфиратга топширди» ва: «У буни фақат шоирнинг сўзидан олган» деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ رَوْحِ بْنِ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَثَ بِمَكَّةَ ثَلاَثَ عَشْرَةَ وَتُوُفِّيَ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ .
Бизга Исъҳоқ ибн Иброҳим ва Ҳорун ибн Абдуллаҳ Равҳ ибн Убодадан ривоят қилиб: Бизга Закариё ибн Исъҳоқ Амр ибн Динордан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккада ўн уч йил турдилар ва олтмиш уч ёшда вафот этдилар.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ الضُّبَعِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ ثَلاَثَ عَشْرَةَ سَنَةً يُوحَى إِلَيْهِ وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرًا وَمَاتَ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ سَنَةً .
Ва бизга Ибн Абу Умар ривоят қилиб: Бизга Бишр ибн Сарий ривоят қилиб: Бизга Ҳаммод Абу Жамра Зубаъийдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилиб деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккада ўн уч йил, ваҳий нозил бўлиб турарди, Мадинада ўн йил турдилар ва олтмиш уч ёшда вафот этдилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانَ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا سَلاَّمٌ أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ فَذَكَرُوا سِنِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ كَانَ أَبُو بَكْرٍ أَكْبَرَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ وَمَاتَ أَبُو بَكْرٍ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ وَقُتِلَ عُمَرُ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ . قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ يُقَالُ لَهُ عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَ كُنَّا قُعُودًا عِنْدَ مُعَاوِيَةَ فَذَكَرُوا سِنِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مُعَاوِيَةُ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ سَنَةً وَمَاتَ أَبُو بَكْرٍ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ وَقُتِلَ عُمَرُ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ .
Ва бизга Абдуллаҳ ибн Умар ибн Муҳаммад ибн Абон Жуъфий ривоят қилиб: Бизга Саллом Абул-Аҳвас Абу Исъҳоқдан ривоят қилиб деди: Мен Абдуллаҳ ибн Утба билан ўтирган эдим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ёшларини эслашди. Баъзилари: «Абу Бакр Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан каттароқ эди» деди. Абдуллаҳ: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам олтмиш уч ёшда вафот этдилар, Абу Бакр олтмиш уч ёшда вафот этди ва Умар олтмиш уч ёшда қатл қилинди» деди. У деди: Сўнг одамлардан Омир ибн Саъд деб аталадиган бир киши: Бизга Жарир ривоят қилиб деди: Биз Муовиянинг олдида ўтирган эдик. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ёшларини эслашди. Муовия: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам олтмиш уч ёшда вафот этдилар, Абу Бакр олтмиш уч ёшда вафот этди ва Умар олтмиш уч ёшда қатл қилинди» деди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ، جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ، يُحَدِّثُ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ الْبَجَلِيِّ، عَنْ جَرِيرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاوِيَةَ، يَخْطُبُ فَقَالَ مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَا ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ .
Ва бизга Ибн Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб — лафз Ибн Мусаннога тегишли — иккаласи: Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилиб: Бизга Шуъба ривоят қилиб деди: Мен Абу Исъҳоқни Омир ибн Саъд Бажалийдан, у Жарирдан ривоят қилаётганини эшитдимки, у Муовияни хутба қилаётганини эшитган. Муовия: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам олтмиш уч ёшда вафот этдилар, Абу Бакр, Умар ва мен ҳам олтмиш уч ёшдаман» деди.
وَحَدَّثَنِي ابْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ عَمَّارٍ، مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ كَمْ أَتَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ مَاتَ فَقَالَ مَا كُنْتُ أَحْسِبُ مِثْلَكَ مِنْ قَوْمِهِ يَخْفَى عَلَيْهِ ذَاكَ - قَالَ - قُلْتُ إِنِّي قَدْ سَأَلْتُ النَّاسَ فَاخْتَلَفُوا عَلَىَّ فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَعْلَمَ قَوْلَكَ فِيهِ . قَالَ أَتَحْسُبُ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ أَمْسِكْ أَرْبَعِينَ بُعِثَ لَهَا خَمْسَ عَشْرَةَ بِمَكَّةَ يَأْمَنُ وَيَخَافُ وَعَشْرَ مِنْ مُهَاجَرِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ .
Ва менга Ибн Минҳол Зарир ривоят қилиб: Бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилиб: Бизга Юнус ибн Убайд Бану Ҳошимнинг мавлоси Аммордан ривоят қилиб деди: Мен Ибн Аббосдан: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам вафот этган кунлари неча ёшда эдилар?» деб сўрадим. У: «Мен ўз қавмидан сенга ўхшаш кишига бу нарса яширин қолади деб ўйламагандим» деди. Мен: «Мен одамлардан сўрадим, улар менга турлича жавоб беришди, шунинг учун бу ҳақдаги сеннинг сўзингни билишни хоҳладим» дедим. У: «Санай оласанми?» деди. Мен: «Ҳа» дедим. У: «Ушла: қирқ, шу пайтда Маккада ўн беш йил — гоҳи хотиржам, гоҳи хавфда — пайғамбар қилиб юборилди ва Мадинага ҳижратидан ўн йил» деди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يُونُسَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ .
Ва менга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилиб: Бизга Шаббоба ибн Саввор ривоят қилиб: Бизга Шуъба Юнусдан шу иснод билан Язид ибн Зурайънинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилди.
وَحَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُفَضَّلٍ - حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، حَدَّثَنَا عَمَّارٌ، مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ .
Ва менга Наср ибн Али ривоят қилиб: Бизга Бишр — яъни ибн Муфаддал — ривоят қилиб: Бизга Холид Ҳаззў ривоят қилиб: Бизга Бану Ҳошимнинг мавлоси Аммор ривоят қилиб: Бизга Ибн Аббос ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам олтмиш беш ёшда вафот этдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилиб: Бизга Ибн Улайя Холиддан шу иснод билан ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً يَسْمَعُ الصَّوْتَ وَيَرَى الضَّوْءَ سَبْعَ سِنِينَ وَلاَ يَرَى شَيْئًا وَثَمَانَ سِنِينَ يُوحَى إِلَيْهِ وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ عَشْرًا .
Бизга Исъҳоқ ибн Иброҳим ал-Ҳанзалий ривоят қилди, бизга Равҳ хабар берди, бизга Ҳаммод ибн Салама Аммор ибн Абу Аммордан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккада ўн беш йил турди: етти йил овозни эшитиб, нурни кўриб, аммо (жисмни) кўрмас эди; саккиз йил эса унга ваҳий нозил бўлар эди. Мадинада эса ўн йил турди.