باب شَفَقَتِهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى أُمَّتِهِ وَمُبَالَغَتِهِ فِي تَحْذِيرِهِمْ مِمَّا يَضُرُّهُمْ
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مَثَلِي وَمَثَلَ مَا بَعَثَنِيَ اللَّهُ بِهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَتَى قَوْمَهُ فَقَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَيْشَ بِعَيْنَىَّ وَإِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْعُرْيَانُ فَالنَّجَاءَ . فَأَطَاعَهُ طَائِفَةٌ مِنْ قَوْمِهِ فَأَدْلَجُوا فَانْطَلَقُوا عَلَى مُهْلَتِهِمْ وَكَذَّبَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَأَصْبَحُوا مَكَانَهُمْ فَصَبَّحَهُمُ الْجَيْشُ فَأَهْلَكَهُمْ وَاجْتَاحَهُمْ فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ أَطَاعَنِي وَاتَّبَعَ مَا جِئْتُ بِهِ وَمَثَلُ مَنْ عَصَانِي وَكَذَّبَ مَا جِئْتُ بِهِ مِنَ الْحَقِّ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Баррод ал-Ашъарий ва Абу Курайб — лафз Абу Курайбники — ривоят қилди, иккаласи деди: Бизга Абу Усома Бурайддан, у Абу Бурдадан, у Абу Мусодан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди: У деди: «Албатта, менинг мисолим ва Аллаҳ мени юборган нарсанинг мисоли — қавми олдига келиб: ‹Эй қавмим, мен қўшинни ўз кўзим билан кўрдим ва мен яланғоч огоҳлантирувчиман, қочинг (нажот топинг)!› деган киши мисолидир. Қавмидан бир гуруҳ унга итоат қилиб, тунда йўлга чиқди ва осойишта жўнаб кетди, улардан бир гуруҳ эса ёлғон деди ва ўз жойида қолди. Тонгда қўшин уларнинг устига бостириб келиб, уларни ҳалок қилди ва қириб ташлади. Мана шу — менга итоат қилиб, мен келтирган нарсага эргашган кишининг мисоли, ҳамда менга осий бўлиб, мен келтирган ҳақни ёлғон деган кишининг мисолидир».
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقُرَشِيُّ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ أُمَّتِي كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَوْقَدَ نَارًا فَجَعَلَتِ الدَّوَابُّ وَالْفَرَاشُ يَقَعْنَ فِيهِ فَأَنَا آخِذٌ بِحُجَزِكُمْ وَأَنْتُمْ تَقَحَّمُونَ فِيهِ " .
Бизга Қутайба ибн Саъид ривоят қилди, бизга ал-Муғира ибн Абдурраҳмон ал-Қураший Абуз-Зиноддан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, менинг мисолим ва умматимнинг мисоли — олов ёққан киши мисолидир. Ҳашаротлар ва капалаклар унга туша бошлади. Мен сизларни белингиздан ушлаб тортяпман, сизлар эса унга (оловга) ўзингизни ташлаяпсизлар», деди.
وَحَدَّثَنَاهُ عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Буни бизга Амр ан-Ноқид ва Ибн Абу Умар ривоят қилди, иккаласи деди: Бизга Суфён Абуз-Зиноддан шу иснод билан унга ўхшаш (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَثَلِي كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهَا جَعَلَ الْفَرَاشُ وَهَذِهِ الدَّوَابُّ الَّتِي فِي النَّارِ يَقَعْنَ فِيهَا وَجَعَلَ يَحْجُزُهُنَّ وَيَغْلِبْنَهُ فَيَتَقَحَّمْنَ فِيهَا قَالَ فَذَلِكُمْ مَثَلِي وَمَثَلُكُمْ أَنَا آخِذٌ بِحُجَزِكُمْ عَنِ النَّارِ هَلُمَّ عَنِ النَّارِ هَلُمَّ عَنِ النَّارِ فَتَغْلِبُونِي تَقَحَّمُونَ فِيهَا " .
Бизга Муҳаммад ибн Рофеъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан хабар берди, у деди: Бу — бизга Абу Ҳурайра Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган нарсадир. Сўнг у бир нечта ҳадис зикр қилди, жумладан, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Менинг мисолим — олов ёққан киши мисолидир. Олов атрофини ёритганида, капалаклар ва оловга тушадиган ана шу ҳашаротлар унга туша бошлади. У уларни тўса бошлади, улар эса ундан устун келиб, унга (оловга) ўзларини ташлайверди. (Набий) деди: Мана шу — менинг мисолим ва сизларнинг мисолингиздир: мен сизларни белингиздан оловдан (узоқлатиб) тортяпман: ‹Оловдан келинг, оловдан келинг›, сизлар эса мендан устун келиб, унга ўзингизни ташлаяпсизлар», деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سَلِيمٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مِينَاءَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَثَلِي وَمَثَلُكُمْ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَوْقَدَ نَارًا فَجَعَلَ الْجَنَادِبُ وَالْفَرَاشُ يَقَعْنَ فِيهَا وَهُوَ يَذُبُّهُنَّ عَنْهَا وَأَنَا آخِذٌ بِحُجَزِكُمْ عَنِ النَّارِ وَأَنْتُمْ تَفَلَّتُونَ مِنْ يَدِي " .
Менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Ибн Маҳдий ривоят қилди, бизга Салим Саъид ибн Минодан, у Жобирдан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Менинг мисолим ва сизларнинг мисолингиз — олов ёққан киши мисолидир. Чигирткалар ва капалаклар унга туша бошлади, у эса уларни ундан ҳайдаяпти. Мен ҳам сизларни белингиздан оловдан (узоқлатиб) тортяпман, сизлар эса қўлимдан чиқиб қочяпсизлар», деди.