حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ كَانَ جُرَيْجٌ يَتَعَبَّدُ فِي صَوْمَعَةٍ فَجَاءَتْ أُمُّهُ . قَالَ حُمَيْدٌ فَوَصَفَ لَنَا أَبُو رَافِعٍ صِفَةَ أَبِي هُرَيْرَةَ لِصِفَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُمَّهُ حِينَ دَعَتْهُ كَيْفَ جَعَلَتْ كَفَّهَا فَوْقَ حَاجِبِهَا ثُمَّ رَفَعَتْ رَأْسَهَا إِلَيْهِ تَدْعُوهُ فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ أَنَا أُمُّكَ كَلِّمْنِي . فَصَادَفَتْهُ يُصَلِّي فَقَالَ اللَّهُمَّ أُمِّي وَصَلاَتِي . فَاخْتَارَ صَلاَتَهُ فَرَجَعَتْ ثُمَّ عَادَتْ فِي الثَّانِيَةِ فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ أَنَا أُمُّكَ فَكَلِّمْنِي . قَالَ اللَّهُمَّ أُمِّي وَصَلاَتِي . فَاخْتَارَ صَلاَتَهُ فَقَالَتِ اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا جُرَيْجٌ وَهُوَ ابْنِي وَإِنِّي كَلَّمْتُهُ فَأَبَى أَنْ يُكَلِّمَنِي اللَّهُمَّ فَلاَ تُمِتْهُ حَتَّى تُرِيَهُ الْمُومِسَاتِ . قَالَ وَلَوْ دَعَتْ عَلَيْهِ أَنْ يُفْتَنَ لَفُتِنَ . قَالَ وَكَانَ رَاعِي ضَأْنٍ يَأْوِي إِلَى دَيْرِهِ - قَالَ - فَخَرَجَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الْقَرْيَةِ فَوَقَعَ عَلَيْهَا الرَّاعِي فَحَمَلَتْ فَوَلَدَتْ غُلاَمًا فَقِيلَ لَهَا مَا هَذَا قَالَتْ مِنْ صَاحِبِ هَذَا الدَّيْرِ . قَالَ فَجَاءُوا بِفُئُوسِهِمْ وَمَسَاحِيهِمْ فَنَادَوْهُ فَصَادَفُوهُ يُصَلِّي فَلَمْ يُكَلِّمْهُمْ - قَالَ - فَأَخَذُوا يَهْدِمُونَ دَيْرَهُ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ نَزَلَ إِلَيْهِمْ فَقَالُوا لَهُ سَلْ هَذِهِ - قَالَ - فَتَبَسَّمَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَ الصَّبِيِّ فَقَالَ مَنْ أَبُوكَ قَالَ أَبِي رَاعِي الضَّأْنِ . فَلَمَّا سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْهُ قَالُوا نَبْنِي مَا هَدَمْنَا مِنْ دَيْرِكَ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ . قَالَ لاَ وَلَكِنْ أَعِيدُوهُ تُرَابًا كَمَا كَانَ ثُمَّ عَلاَهُ .
Шайбан ибн Фарруҳ бизга ҳадис айтди, Сулаймон ибн Муғийра бизга ҳадис айтди, Ҳумайд ибн Ҳилол бизга Абу Рофиъдан, у Абу Ҳурайрадан ҳадис айтдики, у айтди: Журайж бир савмаъада (ибодатхонада) ибодат қиларди. Бир куни унинг онаси келди. Ҳумайд айтди: Абу Рофиъ бизга Абу Ҳурайранинг, унинг онаси чақираётган пайтдаги Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг кўрсатиб берган тасвирларини таърифлаб берди — қандай қилиб онаси кафтини қоши устига қўйиб, сўнг бошини унга кўтариб чақириб: «Эй Журайж, мен онангман, мен билан гаплаш», деганини. У онасини намоз ўқиётган пайтида топди. У: «Аллаҳим, онамми ёки намозимми?» деди. Сўнг намозини афзал кўрди. Онаси қайтиб кетди. Сўнг иккинчи марта яна келди ва: «Эй Журайж, мен онангман, мен билан гаплаш», деди. У: «Аллаҳим, онамми ёки намозимми?» деди ва намозини афзал кўрди. Шунда онаси: «Аллаҳим, мана бу Журайж, у менинг ўғлим, мен у билан гаплашдим, у эса мен билан гаплашишдан бош тортди. Аллаҳим, унга бузуқ аёлларни кўрсатмагунингча жонини олма», деди. (Рови) айди: Агар онаси унга фитнага тушишини сўраб дуо қилганида, албатта фитнага тушар эди. (Рови) айтди: Бир қўй боқувчи чўпон унинг ибодатхонаси ёнига паноҳ бериб турарди. (Рови) айтди: Қишлоқдан бир аёл чиқди ва чўпон унга яқинлик қилди, у ҳомиладор бўлиб, бир ўғил туғди. Унга: «Бу нима?» дейилди. У: «Мана шу ибодатхона эгасидан», деди. (Рови) айтди: Улар болталари ва кетмонларини олиб келиб уни чақиришди ва уни намоз ўқиётган ҳолда топишди. У улар билан гаплашмади. (Рови) айтди: Шунда улар унинг ибодатхонасини бузишга киришишди. У буни кўргач, уларнинг олдига тушди. Улар унга: «Мана бу аёлдан сўра», дейишди. (Рови) айтди: У жилмайди, сўнг боланинг бошини сийпаб: «Отанг ким?» деди. Бола: «Менинг отам қўй боқувчи чўпон», деди. Улар буни ундан эшитгач: «Ибодатхонангдан бузганимизни олтин ва кумушдан тиклаб берамиз», дейишди. У: «Йўқ, балки уни аввалгидек тупроқдан қайтаринг», деди ва сўнг унга кўтарилди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَمْ يَتَكَلَّمْ فِي الْمَهْدِ إِلاَّ ثَلاَثَةٌ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَصَاحِبُ جُرَيْجٍ وَكَانَ جُرَيْجٌ رَجُلاً عَابِدًا فَاتَّخَذَ صَوْمَعَةً فَكَانَ فِيهَا فَأَتَتْهُ أُمُّهُ وَهُوَ يُصَلِّي فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ . فَقَالَ يَا رَبِّ أُمِّي وَصَلاَتِي . فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ فَانْصَرَفَتْ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ فَقَالَ يَا رَبِّ أُمِّي وَصَلاَتِي فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ فَانْصَرَفَتْ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ . فَقَالَ أَىْ رَبِّ أُمِّي وَصَلاَتِي . فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ فَقَالَتِ اللَّهُمَّ لاَ تُمِتْهُ حَتَّى يَنْظُرَ إِلَى وُجُوهِ الْمُومِسَاتِ . فَتَذَاكَرَ بَنُو إِسْرَائِيلَ جُرَيْجًا وَعِبَادَتَهُ وَكَانَتِ امْرَأَةٌ بَغِيٌّ يُتَمَثَّلُ بِحُسْنِهَا فَقَالَتْ إِنْ شِئْتُمْ لأَفْتِنَنَّهُ لَكُمْ - قَالَ - فَتَعَرَّضَتْ لَهُ فَلَمْ يَلْتَفِتْ إِلَيْهَا فَأَتَتْ رَاعِيًا كَانَ يَأْوِي إِلَى صَوْمَعَتِهِ فَأَمْكَنَتْهُ مِنْ نَفْسِهَا فَوَقَعَ عَلَيْهَا فَحَمَلَتْ فَلَمَّا وَلَدَتْ قَالَتْ هُوَ مِنْ جُرَيْجٍ . فَأَتَوْهُ فَاسْتَنْزَلُوهُ وَهَدَمُوا صَوْمَعَتَهُ وَجَعَلُوا يَضْرِبُونَهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكُمْ قَالُوا زَنَيْتَ بِهَذِهِ الْبَغِيِّ فَوَلَدَتْ مِنْكَ . فَقَالَ أَيْنَ الصَّبِيُّ فَجَاءُوا بِهِ فَقَالَ دَعُونِي حَتَّى أُصَلِّيَ فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ أَتَى الصَّبِيَّ فَطَعَنَ فِي بَطْنِهِ وَقَالَ يَا غُلاَمُ مَنْ أَبُوكَ قَالَ فُلاَنٌ الرَّاعِي - قَالَ - فَأَقْبَلُوا عَلَى جُرَيْجٍ يُقَبِّلُونَهُ وَيَتَمَسَّحُونَ بِهِ وَقَالُوا نَبْنِي لَكَ صَوْمَعَتَكَ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ لاَ أَعِيدُوهَا مِنْ طِينٍ كَمَا كَانَتْ . فَفَعَلُوا . وَبَيْنَا صَبِيٌّ يَرْضَعُ مِنْ أُمِّهِ فَمَرَّ رَجُلٌ رَاكِبٌ عَلَى دَابَّةٍ فَارِهَةٍ وَشَارَةٍ حَسَنَةٍ فَقَالَتْ أُمُّهُ اللَّهُمَّ اجْعَلِ ابْنِي مِثْلَ هَذَا . فَتَرَكَ الثَّدْىَ وَأَقْبَلَ إِلَيْهِ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى ثَدْيِهِ فَجَعَلَ يَرْتَضِعُ . قَالَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَحْكِي ارْتِضَاعَهُ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ فِي فَمِهِ فَجَعَلَ يَمُصُّهَا . قَالَ وَمَرُّوا بِجَارِيَةٍ وَهُمْ يَضْرِبُونَهَا وَيَقُولُونَ زَنَيْتِ سَرَقْتِ . وَهِيَ تَقُولُ حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ . فَقَالَتْ أُمُّهُ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهَا . فَتَرَكَ الرَّضَاعَ وَنَظَرَ إِلَيْهَا فَقَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا . فَهُنَاكَ تَرَاجَعَا الْحَدِيثَ فَقَالَتْ حَلْقَى مَرَّ رَجُلٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ اجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهُ . فَقُلْتَ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ . وَمَرُّوا بِهَذِهِ الأَمَةِ وَهُمْ يَضْرِبُونَهَا وَيَقُولُونَ زَنَيْتِ سَرَقْتِ . فَقُلْتُ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهَا . فَقُلْتَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا قَالَ إِنَّ ذَاكَ الرَّجُلَ كَانَ جَبَّارًا فَقُلْتُ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ . وَإِنَّ هَذِهِ يَقُولُونَ لَهَا زَنَيْتِ . وَلَمْ تَزْنِ وَسَرَقْتِ وَلَمْ تَسْرِقْ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا .
Зуҳайр ибн Ҳарб бизга ҳадис айтди, Язид ибн Ҳорун бизга ҳадис айтди, Жарир ибн Ҳозим бизга хабар берди, Муҳаммад ибн Сирин бизга Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ҳадис айтди. У зот: «Бешикда фақат уч киши гапирган: Исо ибн Марям, Журайжнинг суҳбатдоши (бола) ва... Журайж обид (кўп ибодат қилувчи) киши эди, у бир савмаъа (ибодатхона) қуриб, ўша ерда турарди. Бир куни онаси у намоз ўқиётган пайтида келди ва: ‹Эй Журайж›, деди. У: ‹Эй Раббим, онамми ёки намозимми?› деди ва намозига юзланди. Онаси қайтиб кетди. Эртаси куни онаси у намоз ўқиётган пайтида келди ва: ‹Эй Журайж›, деди. У: ‹Эй Раббим, онамми ёки намозимми?› деди ва намозига юзланди. Онаси қайтиб кетди. Яна эртаси куни онаси у намоз ўқиётган пайтида келди ва: ‹Эй Журайж›, деди. У: ‹Эй Раббим, онамми ёки намозимми?› деди ва намозига юзланди. Шунда онаси: ‹Аллаҳим, бузуқ аёлларнинг юзларига қарамагунча унинг жонини олма›, деди. Бани Исроил Журайжни ва унинг ибодатини ўзаро эслаб гапирдилар. Гўзаллиги билан мисол келтириладиган бир фоҳиша аёл бор эди. У: ‹Агар хоҳласангиз, мен уни сиз учун фитнага соламан›, деди. (Рови) айтди: У ўзини Журайжга кўндаланг қилди, лекин Журайж унга қарамади. Шунда у Журайжнинг ибодатхонаси ёнига паноҳ бериб турадиган бир чўпоннинг олдига келди ва ўзини унга таслим қилди, чўпон унга яқинлик қилди, у ҳомиладор бўлди. Туққач: ‹Бу Журайждан›, деди. Улар унинг олдига келиб, уни пастга туширишди, ибодатхонасини бузишди ва уни уришга киришдилар. У: ‹Сизларга нима бўлди?› деди. Улар: ‹Сен мана бу фоҳиша билан зино қилибсан, у сендан туғибди›, дейишди. У: ‹Бола қани?› деди. Улар уни олиб келишди. У: ‹Мени қўйинглар, намоз ўқийман›, деди ва намоз ўқиди. Намоздан чиққач, боланинг олдига келиб, унинг қорнига туртди ва: ‹Эй бола, отанг ким?› деди. Бола: ‹Фалон чўпон›, деди. (Рови) айтди: Шунда улар Журайжга юзланиб, уни ўпишар ва ундан барака олишга (баданига суртишга) интилишар, ва: ‹Ибодатхонангни сенга олтиндан тиклаб берамиз›, дейишди. У: ‹Йўқ, уни аввалгидек лойдан қайтаринглар›, деди. Улар шундай қилишди. Бир бола онасини эмаётган эди, бир киши яхши ва баҳайбат уловга миниб, чиройли кийимда ўтиб қолди. Онаси: ‹Аллаҳим, менинг ўғлимни шунга ўхшатгин›, деди. Бола кўкракни ташлаб, унга юзланди-да, унга қаради ва: ‹Аллаҳим, мени унга ўхшатма›, деди. Сўнг яна кўкрагига юзланиб, эма бошлади.» (Рови) айтди: Гўё мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг кўрсаткич бармоқларини оғизларига олиб, боланинг эмишини кўрсатаётганларини ва у зотнинг уни сўрганларини кўриб турибман. (У зот давом этиб айтдилар:) «Яна улар бир чўрини уриб: ‹Зино қилдинг, ўғирлик қилдинг›, дейишар, у эса: ‹Менга Аллаҳ кифоя, У энг яхши вакил›, дер эди. Онаси: ‹Аллаҳим, ўғлимни бунга ўхшатма›, деди. Бола эмишни ташлаб, унга қаради ва: ‹Аллаҳим, мени бунга ўхшатгин›, деди. Шунда улар ўзаро гаплашдилар. Онаси: ‹Вой бошим, чиройли кўринишли бир киши ўтиб қолди, мен: «Аллаҳим, ўғлимни шунга ўхшатгин», дедим, сен эса: «Аллаҳим, мени унга ўхшатма», дединг. Яна мана бу чўрини уриб: «Зино қилдинг, ўғирлик қилдинг», дейишганда, мен: «Аллаҳим, ўғлимни бунга ўхшатма», дедим, сен эса: «Аллаҳим, мени бунга ўхшатгин», дединг›, деди. Бола: ‹У киши золим эди, шунинг учун мен: «Аллаҳим, мени унга ўхшатма», дедим. Бу аёлга эса: «Зино қилдинг», дейишади, ҳолбуки у зино қилмаган, «Ўғирлик қилдинг», дейишади, ҳолбуки у ўғирлик қилмаган, шунинг учун мен: «Аллаҳим, мени бунга ўхшатгин», дедим›, деди.»