بَاب أَكْثَرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ الْفُقَرَاءُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ النَّارِ النِّسَاءُ وَبَيَانِ الْفِتْنَةِ بِالنِّسَاءِ
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، كُلُّهُمْ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُمْتُ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا الْمَسَاكِينُ وَإِذَا أَصْحَابُ الْجَدِّ مَحْبُوسُونَ إِلاَّ أَصْحَابَ النَّارِ فَقَدْ أُمِرَ بِهِمْ إِلَى النَّارِ وَقُمْتُ عَلَى بَابِ النَّارِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا النِّسَاءُ " .
Бизга Ҳаддоб ибн Холид ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди. (ҳ) Яна менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Муъоз ибн Муъоз ал-Анбарий ривоят қилди. (ҳ) Яна менга Муҳаммад ибн Абдул Аъло ривоят қилди, бизга ал-Муътамир ривоят қилди. (ҳ) Яна бизга Ишоқ ибн Иброҳийм ривоят қилди, бизга Жарийр хабар берди — барчаси Сулаймон ат-Таймийдан. (ҳ) Яна бизга Абу Комил Фудайл ибн Ҳусайн ривоят қилди — лафз уники — бизга Язийд ибн Зурайъ ривоят қилди, бизга ат-Таймий Абу Усмондан, у Усома ибн Зайддан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен жаннат эшиги олдида турдим. Бир қарасам, унга кирганларнинг кўпчилиги мискинлар (камбағаллар) экан. Бойлик эгалари эса тўхтатиб қўйилган, фақат дўзах аҳли бундан мустасно, улар дўзахга (юборишга) буюрилган эди. Ва мен дўзах эшиги олдида турдим. Бир қарасам, унга кирганларнинг кўпчилиги аёллар экан» дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، الْعُطَارِدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم " اطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ وَاطَّلَعْتُ فِي النَّارِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ " .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Исмоийл ибн Иброҳийм Айюбдан, у Абу Ражо ал-Уторидийдан ривоят қилди. У деди: Ибн Аббоснинг шундай деганини эшитдим: Муҳаммад соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен жаннатга назар солдим ва унинг аҳлининг кўпчилиги фақирлар (камбағаллар) эканини кўрдим. Ва дўзахга назар солдим, унинг аҳлининг кўпчилиги аёллар эканини кўрдим» дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا الثَّقَفِيُّ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Буни бизга Ишоқ ибн Иброҳийм ҳам ривоят қилди, бизга ас-Сақафий хабар берди, бизга Айюб шу иснод билан хабар берди.
وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَشْهَبِ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اطَّلَعَ فِي النَّارِ . فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَيُّوبَ .
Яна бизга Шайбон ибн Фаррух ривоят қилди, бизга Абул Ашҳаб ривоят қилди, бизга Абу Ражо Ибн Аббосдан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам дўзахга назар солдилар. Сўнг у Айюбнинг ҳадисига ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، سَمِعَ أَبَا رَجَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مِثْلَهُ .
Бизга Абу Курайб ривоят қилди, бизга Абу Усома Саъийд ибн Абий Арубадан ривоят қилди, у Абу Ражодан эшитди, у Ибн Аббосдан. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам (дедилар). Сўнг у унинг ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ كَانَ لِمُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ امْرَأَتَانِ فَجَاءَ مِنْ عِنْدِ إِحْدَاهُمَا فَقَالَتِ الأُخْرَى جِئْتَ مِنْ عِنْدِ فُلاَنَةَ فَقَالَ جِئْتُ مِنْ عِنْدِ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَقَلَّ سَاكِنِي الْجَنَّةِ النِّسَاءُ " .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Муъоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба Абут Тайёҳдан ривоят қилди. У деди: Мутарриф ибн Абдуллаҳнинг иккита хотини бор эди. У уларнинг бирининг олдидан келди. Шунда иккинчиси: «Сен фалон (аёл)нинг олдидан келдингми?» деди. У: «Мен Имрон ибн Ҳусайннинг олдидан келдим, у бизга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг: ‹Албатта жаннат аҳлининг энг ози аёллардир› деганларини ривоят қилди» деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا، يُحَدِّثُ أَنَّهُ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ بِمَعْنَى حَدِيثِ مُعَاذٍ .
Яна бизга Муҳаммад ибн ал-Валийд ибн Абдулҳамийд ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Абут Тайёҳдан ривоят қилди. У деди: Мутаррифнинг шундай ривоят қилганини эшитдим: унинг иккита хотини бор эди — Муъоз ҳадиси маъносида.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْكَرِيمِ أَبُو زُرْعَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ، عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ مِنْ دُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ وَجَمِيعِ سَخَطِكَ " .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Абдулкарийм Абу Зуръа ривоят қилди, бизга Ибн Букайр ривоят қилди, менга Яъқуб ибн Абдурраҳмон Мусо ибн Уқбадан, у Абдуллаҳ ибн Дийнордан, у Абдуллаҳ ибн Умардан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг дуоларидан бири шу эди: «Аллаҳумма инний аъузу бика мин заволи ниъматика ва таҳаввули офиятика ва фужўати ниқматика ва жамийъи сахотика (Эй Аллаҳ, мен Сенинг неъматингнинг йўқолишидан, офиятингнинг ўзгаришидан, интиқомингнинг тўсатдан келишидан ва барча ғазабингдан Сенга паноҳ сўрайман)».
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، وَمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا تَرَكْتُ بَعْدِي فِتْنَةً هِيَ أَضَرُّ عَلَى الرِّجَالِ مِنَ النِّسَاءِ " .
Бизга Саъийд ибн Мансур ривоят қилди, бизга Суфён ва Муътамир ибн Сулаймон Сулаймон ат-Таймийдан, у Абу Усмон ан-Наҳдийдан, у Усома ибн Зайддан ривоят қилдилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен ўзимдан кейин эркакларга аёллардан кўра зарарлироқ бирор фитна қолдирмадим» дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، جَمِيعًا عَنِ الْمُعْتَمِرِ، قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ، أَنَّهُمَا حَدَّثَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " مَا تَرَكْتُ بَعْدِي فِي النَّاسِ فِتْنَةً أَضَرَّ عَلَى الرِّجَالِ مِنَ النِّسَاءِ " .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Муъоз ал-Анбарий, Сувайд ибн Саъийд ва Муҳаммад ибн Абдул Аъло, барчаси ал-Муътамирдан ривоят қилдилар. Ибн Муъоз деди: бизга ал-Муътамир ибн Сулаймон ривоят қилди, у деди: отам деди: бизга Абу Усмон Усома ибн Зайд ибн Ҳориса ва Саъийд ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайлдан ривоят қилди: иккалалари Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдилар: У: «Мен ўзимдан кейин одамлар ичида эркакларга аёллардан кўра зарарлироқ бирор фитна қолдирмадим» дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، كُلُّهُمْ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Яна бизга Абу Бакр ибн Абий Шайба ва Ибн Нумайр ривоят қилдилар. Иккаласи: бизга Абу Холид ал-Аҳмар ривоят қилди. (ҳ) Яна бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ҳушайм хабар берди. (ҳ) Яна бизга Ишоқ ибн Иброҳийм ривоят қилди, бизга Жарийр хабар берди — барчаси Сулаймон ат-Таймийдан, шу иснод билан унинг ўхшашини ривоят қилдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الدُّنْيَا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا فَيَنْظُرُ كَيْفَ تَعْمَلُونَ فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ فَإِنَّ أَوَّلَ فِتْنَةِ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَتْ فِي النِّسَاءِ " . وَفِي حَدِيثِ ابْنِ بَشَّارٍ " لِيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилдилар. Иккаласи: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Абу Масламадан ривоят қилди. У деди: Абу Назранинг Абу Саъийд ал-Худрийдан, унинг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилиб шундай деганини эшитдим: «Албатта бу дунё ширин ва кўкаламдир (кўркамдир). Ва албатта Аллаҳ сизларни унда Ўринбосар (халифа) қилиб қўяди ва қандай амал қилишингизга назар солади. Шундай экан, дунёдан сақланинг ва аёллардан сақланинг, чунки Бани Исроилнинг биринчи фитнаси аёллар тўғрисида бўлган эди» дедилар. Ибн Башшорнинг ҳадисида: «Қандай амал қилишингизга назар солиши учун» деб келтирилган.