باب فَضْلِ صَلاَتَىِ الصُّبْحِ وَالْعَصْرِ وَالْمُحَافَظَةِ عَلَيْهِمَا
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу маънода ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِ هَذَا .
Абу Ҳурайра Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшашни (ривоят қилди).
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِيهِ .
Ва бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, Абдуллаҳ ибн Яҳё ибн Абу Касирнинг отасидан ривоят қилган ҳадисига ўхшашини ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ .
Яна бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан уларнинг ҳадиси мисли ривоят қилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَتَعَاقَبُونَ فِيكُمْ مَلاَئِكَةٌ بِاللَّيْلِ وَمَلاَئِكَةٌ بِالنَّهَارِ وَيَجْتَمِعُونَ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ وَصَلاَةِ الْعَصْرِ ثُمَّ يَعْرُجُ الَّذِينَ بَاتُوا فِيكُمْ فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ كَيْفَ تَرَكْتُمْ عِبَادِي فَيَقُولُونَ تَرَكْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ وَأَتَيْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ " .
Абу Ҳурайра (ривоят қилди)ки: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизларда кечаси (бир гуруҳ) малоикалар, кундузи (бир гуруҳ) малоикалар навбатма-навбат (алмашиб) бўлиб туради; улар фажр намози ва аср намозида тўпланади. Кейин сизларда тунаган(лар) (осмонга) кўтарилади; Робби — уларни (энг) билувчи бўлиб туриб — улардан: ‹Бандаларимни қанай (ҳолда) қолдирдинглар?› деб сўрайди. Улар: ‹Биз уларни — намоз ўқиётган ҳолда қолдирдик, ва уларнинг олдига — намоз ўқиётган ҳолда келдик› дейдилар» деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَالْمَلاَئِكَةُ يَتَعَاقَبُونَ فِيكُمْ " . بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي الزِّنَادِ .
Абу Ҳурайра Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «Ва малоикалар сизларда навбатма-навбат (алмашиб) бўлиб туради» деб — Абуз-Зинод ҳадиси мислида (ривоят қилди).
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَهُوَ يَقُولُ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ " أَمَا إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ لاَ تُضَامُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لاَ تُغْلَبُوا عَلَى صَلاَةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا " . يَعْنِي الْعَصْرَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ قَرَأَ جَرِيرٌ { وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا} .
Жарир ибн Абдуллаҳ айтди: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдида ўтирган эдик, шу пайт у тўлиб пишган ой кечаси ойга қаради ва: «Огоҳ бўлингки, сизлар Роббингизни — худди шу ойни кўргандек — кўрасизлар, уни кўришда (бир-бирингизни) тиқилиштирмайсизлар (қийналмайсизлар). Бас қуёш чиқишидан олдин ва ботишдан олдинги намозда (сизни) енгиб қўйишмаслигига қодир бўлсангиз, (шундай қилинг)» деди — яъни аср ва фажрни (назарда тутди). Кейин Жарир: «Ва саббиҳ биҳамди роббика қабла тулуъиш-шамси ва қабла ғурубиҳа (Роббингга ҳамд айтиб, қуёш чиқишидан олдин ва ботишдан олдин тасбиҳ айт)» (оятини) ўқиди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ وَوَكِيعٌ بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ " أَمَا إِنَّكُمْ سَتُعْرَضُونَ عَلَى رَبِّكُمْ فَتَرَوْنَهُ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ " . وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ . وَلَمْ يَقُلْ جَرِيرٌ .
(Бу ҳадис) бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба(дан), Абдуллаҳ ибн Нумайр, Абу Усома ва Вакиъ орқали шу иснод билан (ривоят қилинди); у: «Огоҳ бўлингки, сизлар Роббингизга (ҳузурига) кўрсатиласизлар, бас уни — худди шу ойни кўргандек — кўрасизлар» деди. Ва: «Кейин у ўқиди» деди, аммо «Жарир» (ўқиди) демади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ، - قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، - عَنِ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ، وَمِسْعَرٍ، وَالْبَخْتَرِيِّ بْنِ الْمُخْتَارِ، سَمِعُوهُ مِنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عُمَارَةَ بْنِ رُؤَيْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَنْ يَلِجَ النَّارَ أَحَدٌ صَلَّى قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا " . يَعْنِي الْفَجْرَ وَالْعَصْرَ . فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ . قَالَ الرَّجُلُ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي .
Умора ибн Рувайба отасидан айтди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: «Қуёш чиқишдан олдин ва ботишдан олдин намоз ўқиган ҳеч киши дўзахга кирмайди» деб айтаётган ҳолда эшитдим — яъни фажр ва асрни. Бас унга Басра аҳлидан бир киши: «Сен буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитдингми?» деди. У: «Ҳа» деди. У киши: «Мен ҳам гувоҳлик бераманки, мен буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитдим — уни қулоғим эшитди ва қалбим ёдда сақлади» деди.
وَحَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عُمَارَةَ بْنِ رُؤَيْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَلِجُ النَّارَ مَنْ صَلَّى قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا " . وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ أَشْهَدُ بِهِ عَلَيْهِ . قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ لَقَدْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُهُ بِالْمَكَانِ الَّذِي سَمِعْتَهُ مِنْهُ .
Ибн Умора ибн Рувайба отасидан айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қуёш чиқишдан олдин ва ботишдан олдин намоз ўқиган (киши) дўзахга кирмайди» деди. Унинг янида Басра аҳлидан бир киши бор эди; у: «Сен буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитдингми?» деди. У: «Ҳа, унга буни гувоҳлик бераман» деди. У киши: «Мен ҳам гувоҳлик бераман — мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни уни — сен ундан эшитган жойда — айтаётган ҳолда эшитдим» деди.
وَحَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الأَزْدِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ الضُّبَعِيُّ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ صَلَّى الْبَرْدَيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَ " .
Абу Бакр отасидан (ривоят қилди)ки: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимки икки салқин (намозни — бардайн, яъни фажр ва асрни) ўқиса, жаннатга кирди» деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا ابْنُ خِرَاشٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، قَالاَ جَمِيعًا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَنَسَبَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالاَ ابْنُ أَبِي مُوسَى .
Ҳаммом(дан) шу иснод билан (ривоят қилинди); ва улар Абу Бакрни (насаб билан) атаб: «Ибн Абу Мусо» дедилар.