باب الصَّدَقَةِ لِمَنْ تَحَمَّلَ بِحَمَالَةٍ
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ، ح وَأَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ هَارُونَ، عَنْ كِنَانَةَ بْنِ نُعَيْمٍ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ، قَالَ تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْتُهُ فِيهَا فَقَالَ " إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لاَ تَحِلُّ إِلاَّ لِثَلاَثَةٍ رَجُلٍ تَحَمَّلَ بِحَمَالَةٍ بَيْنَ قَوْمٍ فَسَأَلَ فِيهَا حَتَّى يُؤَدِّيَهَا ثُمَّ يُمْسِكَ " .
Бизга Яҳё ибн Ҳабиб ибн Арабий хабар берди, Ҳаммоддан, у Ҳорун ибн Риобдан, у деди: менга Кинона ибн Нуъайм ривоят қилди. (Бошқа санад) Ва бизга Али ибн Ҳужр хабар берди — лафз уники — у деди: бизга Исмоил ривоят қилди, Айюбдан, у Ҳорундан, у Кинона ибн Нуъаймдан, у Қабиса ибн Мухориқдан (ривоят қилдики), у деди: мен (бир низони бартараф қилиш учун) бир товон масъулиятини зиммамга олдим. Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига келиб, ундан шу ҳақда (ёрдам) сўрадим. У: «Албатта, сўраш фақат уч (тоифа) киши учун ҳалолдир: бир қавм орасида товон масъулиятини зиммасига олган киши — уни адо этгунича шу ҳақда сўрайди, сўнг (сўрашдан) тўхтайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ، قَالَ تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ فِيهَا فَقَالَ " أَقِمْ يَا قَبِيصَةُ حَتَّى تَأْتِيَنَا الصَّدَقَةُ فَنَأْمُرَ لَكَ " . قَالَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا قَبِيصَةُ إِنَّ الصَّدَقَةَ لاَ تَحِلُّ إِلاَّ لأَحَدِ ثَلاَثَةٍ رَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ فَاجْتَاحَتْ مَالَهُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَهَا ثُمَّ يُمْسِكَ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ حَتَّى يَشْهَدَ ثَلاَثَةٌ مِنْ ذَوِي الْحِجَا مِنْ قَوْمِهِ قَدْ أَصَابَتْ فُلاَنًا فَاقَةٌ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ فَمَا سِوَى هَذَا مِنَ الْمَسْأَلَةِ يَا قَبِيصَةُ سُحْتٌ يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا " .
Бизга Муҳаммад ибн ан-Назр ибн Мусовир хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, Ҳорун ибн Риобдан, у деди: менга Кинона ибн Нуъайм ривоят қилди, Қабиса ибн Мухориқдан, у деди: мен бир товон масъулиятини зиммамга олдим. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига келиб, ундан шу ҳақда сўрардим. У: «Эй Қабиса, бизга садақа келгунча сабр қил, биз уни сенга беришни буюрамиз,» дедилар. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Қабиса, садақа фақат уч (тоифа)дан бири учун ҳалолдир: товон масъулиятини зиммасига олган киши — унга сўраш ҳалол бўлади, токи турмуш учун етарли нарсани ёки кун кечиришга етадиган нарсани топгунича; мол-мулкини офат ҳалок қилган киши — унга сўраш ҳалол бўлади, токи (етарлисини) топгунича, сўнг (сўрашдан) тўхтайди; ва қашшоқликка учраган киши — қавмидан уч нафар ақл эгаси: «Фалончини қашшоқлик чулғаб олди,» деб гувоҳлик бергунича. Шунда унга сўраш ҳалол бўлади, токи турмуш учун етарли нарсани ёки кун кечиришга етадиган нарсани топгунича. Бундан бошқа сўраш эса, эй Қабиса, ҳаромдир; уни олган киши ҳаромни ейди,» дедилар.