أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ خَثْعَمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَسْتَطِيعُ الرُّكُوبَ وَأَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ فَهَلْ يُجْزِئُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ " آنْتَ أَكْبَرُ وَلَدِهِ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ أَكُنْتَ تَقْضِيهِ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَحُجَّ عَنْهُ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Жарир Мансурдан хабар бериб, деди, у Мужоҳиддан, у Юсуф ибн аз-Зубайрдан, у Абдуллаҳ ибн аз-Зубайр (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилди), у деди: Хасъам (қабиласи)дан бир киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб, деди: «Отам улган чол, минишга қодир эмас, унга эса Аллаҳнинг ҳаждаги фаризаси етди; мен у номидан ҳажж қилсам кифоя бўларми?» деди. У: «Сен унинг энг катта фарзандимисан?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Айтгинчи, агар унинг устида қарз бўлганида, сен уни адо этармидинг?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Бас, у номидан ҳажж қилгин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ النَّسَائِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ أَبَانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي مَاتَ وَلَمْ يَحُجَّ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ " أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أَبِيكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ قَاضِيَهُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ " .
Бизга Абу Осим Хушайш ибн Асрам ан-Насоий хабар бериб, Абдурраззоқдан (ривоят қилди), у деди: бизга Маъмар ал-Ҳакам ибн Абондан хабар бериб, деди, у Икримадан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилди), у деди: бир киши: «Ё Расулуллаҳ, отам вафот этди ва ҳажж қилмаган эди, мен у номидан ҳажж қилайми?» деди. У: «Айтгинчи, агар отангнинг устида қарз бўлганида, сен уни адо этармидинг?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Бас, Аллаҳнинг қарзи (адо этилишга) ҳақлироқдир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أَبِي أَدْرَكَهُ الْحَجُّ وَهُوَ شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَثْبُتُ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَإِنْ شَدَدْتُهُ خَشِيتُ أَنْ يَمُوتَ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ " أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَقَضَيْتَهُ أَكَانَ مُجْزِئًا " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَحُجَّ عَنْ أَبِيكَ " .
Бизга Мужоҳид ибн Мусо Ҳушаймдан хабар берди, у Яҳё ибн Абу Ишоқдан, у Сулаймон ибн Ясордан, у Абдуллаҳ ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўраб: «Отамга ҳаж (фаризаси) етди, ҳолбуки у улган чол, туяси устида тура олмайди; агар уни (эгарга) боғласам, ўлиб қолишидан қўрқаман; мен у номидан ҳажж қилайми?» деди. У: «Айтгинчи, агар унинг устида қарз бўлиб, сен уни адо этсанг, кифоя бўлармиди?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Бас, отанг номидан ҳажж қилгин,» дедилар.