Шарт қўйганда нима дейилади

Haj kitobi · 3 ҳадис

باب كَيْفَ يَقُولُ إِذَا اشْتَرَطَ ‏.‏

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ الأَحْوَلُ، قَالَ حَدَّثَنَا هِلاَلُ بْنُ خَبَّابٍ، قَالَ سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنِ الرَّجُلِ، يَحُجُّ يَشْتَرِطُ قَالَ الشَّرْطُ بَيْنَ النَّاسِ فَحَدَّثْتُهُ حَدِيثَهُ - يَعْنِي عِكْرِمَةَ - فَحَدَّثَنِي عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ فَكَيْفَ أَقُولُ قَالَ ‏ "‏ قُولِي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ وَمَحِلِّي مِنَ الأَرْضِ حَيْثُ تَحْبِسُنِي فَإِنَّ لَكِ عَلَى رَبِّكِ مَا اسْتَثْنَيْتِ ‏"‏ ‏.‏

Менга Иброҳим ибн Яъқуб хабар бериб, деди: бизга Абун-Нуъмон ривоят қилди, деди: бизга Собит ибн Язид ал-Аҳвал ривоят қилди, деди: бизга Ҳилол ибн Хаббоб ривоят қилиб, деди: Мен Саид ибн Жубайрдан шарт қўйиб ҳаж қиладиган киши ҳақида сўрадим. У: «Шарт — одамлар ўртасидаги (нарса)», деди. Шунда мен унга унинг — яъни Икриманинг — ҳадисини айтиб бердим. Сўнг у менга Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилдики, Зубоа бинти аз-Зубайр ибн Абдулмутталиб Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди ва: «Эй Расулуллаҳ, мен ҳаж қилмоқчиман, қандай айтай?» деди. У: «Айтгин: «Лаббайка, Аллаҳумма лаббайка, ва маҳиллии минал-арзи ҳайсу таҳбисунии (Мана мен, эй Аллаҳ, мана мен, агар (йўлимни) тўсиб қўйсанг, ердан иҳромдан чиқар жойим ўша (жойдир)).» Албатта сен шарт қилган нарсанг Роббингдан сенга (қабул қилиниши) бордир», дедилар.

أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا، وَعِكْرِمَةَ، يُخْبِرَانِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَتْ ضُبَاعَةُ بِنْتُ الزُّبَيْرِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ ثَقِيلَةٌ وَإِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ فَكَيْفَ تَأْمُرُنِي أَنْ أُهِلَّ قَالَ ‏ "‏ أَهِلِّي وَاشْتَرِطِي إِنَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي ‏"‏ ‏.‏

Менга Имрон ибн Язид хабар бериб, деди: бизга Шуайб хабар берди, деди: бизга Ибн Журайж хабар берди, деди: бизга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Товус ва Икриманинг Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан хабар берганларини эшитди, у (Ибн Аббос) деди: Зубоа бинти аз-Зубайр Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди ва: «Эй Расулуллаҳ, мен оғир (вазнли, бетоб) аёлман ва ҳаж қилмоқчиман, иҳромга кириб талбия айтишимни қандай буюрасиз?» деди. У: «Иҳромга кириб талбия айт ва: «Албатта мени (қаерда) тўсиб қўйсанг, иҳромдан чиқар жойим ўша (жойдир)», деб шарт қўй», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، وَعَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى ضُبَاعَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي شَاكِيَةٌ وَإِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ حُجِّي وَاشْتَرِطِي إِنَّ مَحِلِّي حَيْثُ تَحْبِسُنِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِسْحَاقُ قُلْتُ لِعَبْدِ الرَّزَّاقِ كِلاَهُمَا عَنْ عَائِشَةَ هِشَامٌ وَالزُّهْرِيُّ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ غَيْرَ مَعْمَرٍ وَاللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Абдурраззоқ хабар берди, деди: бизга Маъмар хабар берди, аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан, ҳамда Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Зубоанинг олдига кирдилар, у: «Эй Расулуллаҳ, мен бетобман ва ҳаж қилмоқчиман», деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Ҳаж қил ва: «Албатта мени (қаерда) тўсиб қўйсанг, иҳромдан чиқар жойим ўша (жойдир)», деб шарт қўй», дедилар. Ишоқ деди: Мен Абдурраззоққа: «Иккаласи — Ҳишом ҳам, аз-Зуҳрий ҳам — Оишадан (ривоят қилдими)?» дедим. У: «Ҳа», деди. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Мен бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан Маъмардан бошқа биров иснод қилиб ривоят қилганини билмайман. Аллаҳ субҳонаҳу ва таоло аълам (яхшироқ билувчидир).