أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ طَرِيقِ مَكَّةَ تَخَلَّفَ مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ مُحْرِمِينَ وَهُوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ وَرَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَاسْتَوَى عَلَى فَرَسِهِ ثُمَّ سَأَلَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا فَسَأَلَهُمْ رُمْحَهُ فَأَبَوْا فَأَخَذَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَى الْحِمَارِ فَقَتَلَهُ فَأَكَلَ مِنْهُ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَى بَعْضُهُمْ فَأَدْرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " إِنَّمَا هِيَ طُعْمَةٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Бизга Қутайба Моликдан, у Абун-Назрдан, у Абу Қатоданинг озод қилган қули Нофиъдан, у Абу Қатодадан хабар бердики, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга эди. Макка йўлининг бир қисмида у иҳромдаги баъзи шериклари билан ортда қолди, ўзи эса иҳромда эмас эди. У бир ёввойи эшакни кўрди-да, отига минди. Сўнг шерикларидан қамчисини беришларини сўради, улар кўнмадилар. Найзасини сўради, улар яна кўнмадилар. Шунда у ўзи (найзани) олди-да, эшакка ташланиб уни ўлдирди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг баъзи саҳобалари ундан едилар, баъзилари эса (ейишдан) бош тортдилар. Сўнг улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етиб бордилар ва ундан бу ҳақда сўрадилар. У: «Бу Аллаҳ азза ва жалла сизларга едирган таомдир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ فَأُهْدِيَ لَهُ طَيْرٌ وَهُوَ رَاقِدٌ فَأَكَلَ بَعْضُنَا وَتَوَرَّعَ بَعْضُنَا فَاسْتَيْقَظَ طَلْحَةُ فَوَفَّقَ مَنْ أَكَلَهُ وَقَالَ أَكَلْنَاهُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Журайж ривоят қилди, у деди: менга Муҳаммад ибн ал-Мункадир Муоз ибн Абдурраҳмон ат-Таймийдан, у отасидан ривоят қилди. У деди: Биз иҳромда Талҳа ибн Убайдуллаҳ билан бирга эдик. У ухлаб ётган пайтда унга бир қуш ҳадя қилинди. Биздан баъзиларимиз (унинг гўштини) еди, баъзиларимиз эса (ейишдан) сақланди. Сўнг Талҳа уйғонди-да, уни еганларни маъқуллади ва: «Биз уни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга еган эдик,» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عُمَيْرِ بْنِ سَلَمَةَ الضَّمْرِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنِ الْبَهْزِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يُرِيدُ مَكَّةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالرَّوْحَاءِ إِذَا حِمَارُ وَحْشٍ عَقِيرٌ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " دَعُوهُ فَإِنَّهُ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ صَاحِبُهُ " . فَجَاءَ الْبَهْزِيُّ وَهُوَ صَاحِبُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَأْنَكُمْ بِهَذَا الْحِمَارِ . فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا بَكْرٍ فَقَسَّمَهُ بَيْنَ الرِّفَاقِ ثُمَّ مَضَى حَتَّى إِذَا كَانَ بِالأُثَايَةِ بَيْنَ الرُّوَيْثَةِ وَالْعَرْجِ إِذَا ظَبْىٌ حَاقِفٌ فِي ظِلٍّ وَفِيهِ سَهْمٌ فَزَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ رَجُلاً يَقِفُ عِنْدَهُ لاَ يُرِيبُهُ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ حَتَّى يُجَاوِزَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Салама ва ал-Ҳорис ибн Мискин — унга ўқиб берилганда, мен эшитиб турардим; матн уникидир — Ибн ал-Қосимдан хабар бердилар. У деди: менга Молик Яҳё ибн Саиддан ривоят қилди, у деди: менга Муҳаммад ибн Иброҳим ибн ал-Ҳорис Исо ибн Талҳадан, у Умайр ибн Салама аз-Замрийдан хабар бердики, у ал-Баҳзийдан хабар берди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) иҳромда Маккага қараб йўлга чиқдилар. Ар-Равҳо (деган жой)га етганларида, мана, отиб йиқитилган бир ёввойи эшак (турарди). Бу Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га айтилди. У: «Уни қўйинг, чунки яқинда унинг эгаси келиб қолади,» дедилар. Сўнг унинг эгаси ал-Баҳзий Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди ва: «Ё Расулуллаҳ! Бу эшак ҳақида сизлар билганингизни қилинг (яъни ундан фойдаланинг),» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Абу Бакрга буюрдилар, у эса уни ҳамроҳлар ўртасида бўлиб берди. Сўнг (Расулуллаҳ) йўлда давом этдилар. Ар-Рувайса билан ал-Арж орасидаги ал-Усояга етганларида, мана, сояда ўқни эб ётган (жароҳатланган) бир оҳу (турарди). У (рови) гумон қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кишига, одамлардан ҳеч ким уни (оҳуни) безовта қилмаслиги учун, ҳамма ўтиб кетгунча унинг ёнида туришни буюрдилар.