أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حُرْمَةُ نِسَاءِ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ كَحُرْمَةِ أُمَّهَاتِهِمْ وَإِذَا خَلَفَهُ فِي أَهْلِهِ فَخَانَهُ قِيلَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ هَذَا خَانَكَ فِي أَهْلِكَ فَخُذْ مِنْ حَسَنَاتِهِ مَا شِئْتَ فَمَا ظَنُّكُمْ " .
Менга Ҳорун ибн Абдуллаҳ хабар бериб, деди: бизга Ҳарамий ибн Умора ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Алқама ибн Марсаддан, у Сулаймон ибн Бурайдадан, у отасидан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дедилар: «Мужоҳидларнинг хотинлари (жангга чиқмай) ўтириб қолганлар учун ўз оналарининг ҳурматидай ҳурматлидир. Агар биров унинг аҳли (хотини) ҳақида зиммасига олиб, сўнг унга хиёнат қилса, Қиёмат кунида унга: ‹Бу (киши) сенинг аҳлинг ҳақида сенга хиёнат қилди, бас, унинг яхшиликларидан хоҳлаганингча ол,› дейилади. Энди қандай гумон қиласизлар?»
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا قَعْنَبٌ، - كُوفِيٌّ - عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حُرْمَةُ نِسَاءِ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ فِي الْحُرْمَةِ كَأُمَّهَاتِهِمْ وَمَا مِنْ رَجُلٍ مِنَ الْقَاعِدِينَ يَخْلُفُ رَجُلاً مِنَ الْمُجَاهِدِينَ فِي أَهْلِهِ إِلاَّ نُصِبَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ يَا فُلاَنُ هَذَا فُلاَنٌ فَخُذْ مِنْ حَسَنَاتِهِ مَا شِئْتَ " . ثُمَّ الْتَفَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ " مَا ظَنُّكُمْ تُرَوْنَ يَدَعُ لَهُ مِنْ حَسَنَاتِهِ شَيْئًا " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Абдурраҳмон хабар бериб, деди: бизга Суфён ривоят қилди, у деди: бизга Қаънаб — куфалик — ривоят қилди, Алқама ибн Марсаддан, у ибн Бурайдадан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у дедилар: «Мужоҳидларнинг хотинлари (жангга чиқмай) ўтириб қолганлар учун ҳурматда ўз оналаридай (ҳурматлидир). Ўтириб қолганлардан бирор киши мужоҳидлардан бировнинг аҳли (хотини) ҳақида зиммасига олиб (хиёнат қилса), Қиёмат кунида албатта у (хиёнаткор) тикка турғизилади ва: ‹Эй фалон, мана бу фалон, унинг яхшиликларидан хоҳлаганингча ол,› дейилади.» Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобаларига юзланиб: «Сизнинг гумонингиз қандай? У (мужоҳид) унинг яхшиликларидан бирор нарса қолдиради деб ўйлайсизми?» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " جَاهِدُوا بِأَيْدِيكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ " .
Бизга Амр ибн Алий хабар бериб, деди: бизга Абдурраҳмон ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди, Ҳумайддан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қўлларингиз, тилларингиз ва молларингиз билан жиҳод қилинглар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ، مُوسَى بْنُ مُحَمَّدٍ - هُوَ الشَّامِيُّ - قَالَ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ الأَصْبَغِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ أَمَرَ بِقَتْلِ الْحَيَّاتِ وَقَالَ " مَنْ خَافَ ثَأْرَهُنَّ فَلَيْسَ مِنَّا " .
Бизга Абу Муҳаммад Мусо ибн Муҳаммад — у Шомлик — хабар бериб, деди: бизга Маймун ибн ал-Асбағ ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у деди: бизга Шарик хабар берди, Абу Исъҳоқдан, у ал-Қосим ибн Абдурраҳмондан, у отасидан, у Абдуллаҳ (розияллаҳу анҳу)дан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у (Расулуллаҳ) илонларни ўлдиришга буюрдилар ва: «Ким уларнинг ўчини олишидан қўрқса, у биздан эмас,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَادَ جَبْرًا فَلَمَّا دَخَلَ سَمِعَ النِّسَاءَ يَبْكِينَ وَيَقُلْنَ كُنَّا نَحْسُبُ وَفَاتَكَ قَتْلاً فِي سَبِيلِ اللَّهِ . فَقَالَ " وَمَا تَعُدُّونَ الشَّهَادَةَ إِلاَّ مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ شُهَدَاءَكُمْ إِذًا لَقَلِيلٌ الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ شَهَادَةٌ وَالْبَطْنُ شَهَادَةٌ وَالْحَرَقُ شَهَادَةٌ وَالْغَرَقُ شَهَادَةٌ وَالْمَغْمُومُ - يَعْنِي الْهَدِمَ - شَهَادَةٌ وَالْمَجْنُوبُ شَهَادَةٌ وَالْمَرْأَةُ تَمُوتُ بِجُمْعٍ شَهِيدَةٌ " . قَالَ رَجُلٌ أَتَبْكِينَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ قَالَ " دَعْهُنَّ فَإِذَا وَجَبَ فَلاَ تَبْكِيَنَّ عَلَيْهِ بَاكِيَةٌ " .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Жаъфар ибн Авн ривоят қилди, Абу Умайсдан, у Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Жабрдан, у отасидан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Жабрни (касал бўлганида) йўқлаб бордилар. Кирганларида аёлларнинг йиғлаб: «Биз сенинг вафотингни Аллаҳ йўлида шаҳид бўлиш деб ўйлар эдик,» деяётганини эшитдилар. Шунда у (Расулуллаҳ): «Сиз шаҳидликни фақат Аллаҳ йўлида ўлдирилган кишидагина (бўлади) деб ҳисоблайсизларми? Ундай бўлса, сизнинг шаҳидларингиз оздир. Аллаҳ йўлида ўлдирилиш — шаҳидлик, қорин (касаллигидан ўлиш) — шаҳидлик, куйиб ўлиш — шаҳидлик, ғарқ бўлиш — шаҳидлик, бостирилиб (яъни вайрона остида қолиб) ўлган — шаҳид, зотилжам (ўпка) касаллигидан ўлган — шаҳид, ҳомиласи билан ўлган аёл — шаҳидадир,» дедилар. Бир киши: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўтирган ҳолда йиғлаяпсизми?» деди. У (Расулуллаҳ): «Уларни қўйинг. Аммо (жони) чиқиб бўлганидан кейин унинг ортидан бирор йиғловчи йиғламасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - يَعْنِي الطَّائِيَّ - عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ جَبْرٍ، أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مَيِّتٍ فَبَكَى النِّسَاءُ فَقَالَ جَبْرٌ أَتَبْكِينَ مَا دَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا قَالَ " دَعْهُنَّ يَبْكِينَ مَا دَامَ بَيْنَهُنَّ فَإِذَا وَجَبَ فَلاَ تَبْكِيَنَّ بَاكِيَةٌ " .
Бизга Аҳмад ибн Яҳё хабар бериб, деди: бизга Исъҳоқ ибн Мансур ривоят қилди, у деди: бизга Довуд — яъни ат-Тоий — ривоят қилди, Абдулмалик ибн Умайдан, у Жабрдан (ривоят қилдики), у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга жон бераётган бир кишининг олдига кирди, шунда аёллар йиғлади. Жабр: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўтирган ҳолда йиғлаяпсизларми?» деди. У (Расулуллаҳ): «(Жон бераётган киши) улар орасида турар экан, йиғлайверсинлар. Аммо (жони) чиқиб бўлганидан кейин бирор йиғловчи йиғламасин,» дедилар.