أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دِينَارًا وَلاَ دِرْهَمًا وَلاَ عَبْدًا وَلاَ أَمَةً إِلاَّ بَغْلَتَهُ الشَّهْبَاءَ الَّتِي كَانَ يَرْكَبُهَا وَسِلاَحَهُ وَأَرْضًا جَعَلَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ . وَقَالَ قُتَيْبَةُ مَرَّةً أُخْرَى صَدَقَةً .
Бизга Қутайба ибн Саид хабар бериб, деди: бизга Абул-Аҳвас, Абу Ишоқдан, у Амр ибн ал-Ҳорисдан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) на динор, на дирҳам, на қул, на чўри қолдирдилар; фақат ўзлари миниб юрадиган кулранг хачирларини, қурол-аслаҳаларини ва Аллаҳ йўлида (вақф) қилиб қўйган бир ерларини қолдирдилар.» Қутайба бошқа бир мартасида: «садақа қилиб (қўйган),» деди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ الْحَارِثِ، يَقُولُ مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ بَغْلَتَهُ الْبَيْضَاءَ وَسِلاَحَهُ وَأَرْضًا تَرَكَهَا صَدَقَةً .
Бизга Амр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у деди: менга Абу Ишоқ ривоят қилди, у деди: мен Амр ибн ал-Ҳориснинг шундай деганини эшитдим: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) фақат оқ хачирларини, қурол-аслаҳаларини ва садақа қилиб қолдирган бир ерларини қолдирдилар (бошқа нарса қолдирмадилар).»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ الْحَارِثِ، يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا تَرَكَ إِلاَّ بَغْلَتَهُ الشَّهْبَاءَ وَسِلاَحَهُ وَأَرْضًا تَرَكَهَا صَدَقَةً .
Бизга Амр ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Абу Бакр ал-Ҳанафий ривоят қилди, у деди: бизга Юнус ибн Абу Ишоқ ривоят қилди, у отасидан, у деди: Амр ибн ал-Ҳорисни шундай деркан эшитдим: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни кўрдим, у (вафот этганларида) фақат оқ хачирини, қурол-яроғини ва садақа қилиб қолдирган бир ерини қолдирган эдилар, бошқа ҳеч нарса қолдирмаган эдилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ، عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ أَصَبْتُ أَرْضًا مِنْ أَرْضِ خَيْبَرَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ أَصَبْتُ أَرْضًا لَمْ أُصِبْ مَالاً أَحَبَّ إِلَىَّ وَلاَ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهَا . قَالَ " إِنْ شِئْتَ تَصَدَّقْتَ بِهَا " . فَتَصَدَّقَ بِهَا - عَلَى أَنْ لاَ تُبَاعَ وَلاَ تُوهَبَ - فِي الْفُقَرَاءِ وَذِي الْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَالضَّيْفِ وَابْنِ السَّبِيلِ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ بِالْمَعْرُوفِ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ مَالاً وَيُطْعِمَ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ал-Ҳафарий — Умар ибн Саъд — Суфён ас-Саврийдан, у Ибн Авндан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Умардан (ривоят қилиб) хабар берди, у деди: «Мен Хайбар ерларидан бир ерга эга бўлдим. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келдим-да: «Мен бир ерга эга бўлдим, мендан кўра менга шундан кўра суюклироқ ва қадрлироқ мол-мулкка ҳеч қачон эга бўлмагандим,» дедим. У: «Агар хоҳласанг, уни садақа қилиб бер,» дедилар.» Шунда у — сотилмаслиги ва ҳадя қилинмаслиги шарти билан — уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, меҳмонга ва йўловчига (вақф қилиб) садақа қилди. Уни бошқарувчи кишига ундан маъруф (чегара) билан — мол тўпламаган ҳолда — ейиш ва (бошқаларни) едириш гуноҳ эмас.
أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْفَزَارِيِّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، رضى الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ .
Менга Ҳорун ибн Абдуллоҳ хабар берди, у деди: бизга Муовия ибн Амр ривоят қилди, у Абу Ишоқ ал-Фазарийдан, у Ибн Авндан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Умар (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшашини (ривоят қилди).
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ، قَالَ أَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَصَبْتُ أَرْضًا لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي فَكَيْفَ تَأْمُرُ بِهِ قَالَ " إِنْ شِئْتَ حَبَّسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا " . فَتَصَدَّقَ بِهَا - عَلَى أَنْ لاَ تُبَاعَ وَلاَ تُوهَبَ وَلاَ تُورَثَ - فِي الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالضَّيْفِ وَابْنِ السَّبِيلِ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ وَيُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ .
Бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар берди, у деди: бизга Язид — у Ибн Зурайъ — ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Авн Нофеъдан, у Ибн Умардан ривоят қилдики, Умар деди: Умар Хайбардан бир ерга эга бўлди, сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Мен бир ерга эга бўлдим, мендан кўра менга шундан қадрлироқ мол-мулкка ҳеч қачон эга бўлмагандим, унинг ҳақида менга нима буюрасиз?» деди. У: «Агар хоҳласанг, унинг аслини ушлаб қол (вақф қил) ва уни садақа қилиб бер,» дедилар. Шунда у — сотилмаслиги, ҳадя қилинмаслиги ва мерос қолдирилмаслиги шарти билан — уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, Аллаҳ йўлида, меҳмонга ва йўловчига садақа қилди. Уни бошқарувчи кишига ундан маъруф билан — мол тўпламаган ҳолда — ейиш ва дўстига едириш гуноҳ эмас.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، قَالَ وَأَنْبَأَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْمَرَهُ فِيهَا فَقَالَ إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا كَثِيرًا لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُ فِيهَا قَالَ " إِنْ شِئْتَ حَبَّسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا " . فَتَصَدَّقَ بِهَا - عَلَى أَنَّهُ لاَ تُبَاعُ وَلاَ تُوهَبُ - فَتَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَفِي الرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لاَ جُنَاحَ - يَعْنِي - عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ اللَّفْظُ لإِسْمَاعِيلَ .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар берди, у деди: бизга Бишр Ибн Авндан ривоят қилди, у деди: ҳамда бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар берди, у деди: бизга Бишр ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Авн Нофеъдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Умар Хайбардан бир ерга эга бўлди, сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб, у ҳақида маслаҳат сўради-да: «Мен жуда кўп (унумдор) ерга эга бўлдим, мендан кўра менга шундан қадрлироқ мол-мулкка ҳеч қачон эга бўлмагандим, унинг ҳақида нима буюрасиз?» деди. У: «Агар хоҳласанг, унинг аслини ушлаб қол ва уни садақа қилиб бер,» дедилар. Шунда у — сотилмаслиги ва ҳадя қилинмаслиги шарти билан — уни садақа қилди; уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, Аллаҳ йўлида, йўловчига ва меҳмонга садақа қилди. Уни бошқарувчи кишига — мол тўпламаган ҳолда — ейиш ёки дўстига едириш гуноҳ эмас. Ушбу сўзлар (матн) Исмоилникидир.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَزْهَرُ السَّمَّانُ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ، أَصَابَ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَأْمِرُهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ " إِنْ شِئْتَ حَبَّسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا " . فَحَبَّسَ أَصْلَهَا أَنْ لاَ تُبَاعَ وَ لاَ تُوهَبَ وَلاَ تُورَثَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عَلَى الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي الْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقَهُ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Азҳар ас-Саммон ривоят қилди, у Ибн Авндан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Умар Хайбардан бир ерга эга бўлди, сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига шу ҳақида маслаҳат сўраб келди. У: «Агар хоҳласанг, унинг аслини ушлаб қол ва уни садақа қилиб бер,» дедилар. Шунда у унинг аслини сотилмаслиги, ҳадя қилинмаслиги ва мерос қолдирилмаслиги шартида ушлаб қолди-да, уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, мискинларга, йўловчига ва меҳмонга садақа қилди. Уни бошқарувчи кишига ундан маъруф билан — мол тўпламаган ҳолда — ейиш ёки дўстига едириш гуноҳ эмас.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَالَ أَبُو طَلْحَةَ إِنَّ رَبَّنَا لَيَسْأَلُنَا عَنْ أَمْوَالِنَا فَأُشْهِدُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي لِلَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ فِي حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ " .
Бизга Абу Бакр ибн Нофеъ хабар берди, у деди: бизга Баҳз ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, у деди: бизга Собит Анасдан ривоят қилди, у деди: Ушбу оят: «Севган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, ҳаргиз яхшиликка (савобга) эриша олмайсиз,» (Оли Имрон сураси, 92) нозил бўлганида, Абу Талҳа: «Албатта, Раббимиз биздан мол-мулкимиз ҳақида сўрайди. Бас, эй Расулуллаҳ, сизни гувоҳ қиламанки, мен ўз еримни Аллаҳ учун (вақф) қилдим,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни қариндошларингга — Ҳассон ибн Собит ва Убай ибн Каъбга бер,» дедилар.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ عُمَرُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ الْمِائَةَ سَهْمٍ الَّتِي لِي بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَعْجَبَ إِلَىَّ مِنْهَا قَدْ أَرَدْتُ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِهَا . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " احْبِسْ أَصْلَهَا وَسَبِّلْ ثَمَرَتَهَا " .
Бизга Саид ибн Абдурраҳмон хабар берди, у деди: бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, у Убайдуллоҳ ибн Умардан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилди), у деди: Умар Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га: «Албатта, Хайбардаги менга тегишли юз улуш (ер) бор, мендан кўра менга ундан кўра суюклироқ мол-мулкка ҳеч қачон эга бўлмагандим, мен уни садақа қилмоқчи бўлдим,» деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Унинг аслини ушлаб қол ва мевасини (хайр йўлида) инфоқ қил,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخَلَنْجِيُّ، بِبَيْتِ الْمَقْدِسِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، رضى الله عنه قَالَ جَاءَ عُمَرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ مَالاً لَمْ أُصِبْ مِثْلَهُ قَطُّ كَانَ لِي مِائَةُ رَأْسٍ فَاشْتَرَيْتُ بِهَا مِائَةَ سَهْمٍ مِنْ خَيْبَرَ مِنْ أَهْلِهَا وَإِنِّي قَدْ أَرَدْتُ أَنْ أَتَقَرَّبَ بِهَا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ . قَالَ " فَاحْبِسْ أَصْلَهَا وَسَبِّلِ الثَّمَرَةَ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ал-Халанжий Байтул-Мақдисда хабар берди, у деди: бизга Суфён Убайдуллоҳ ибн Умардан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Умар (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Умар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Эй Расулуллаҳ, мен ҳеч қачон ўхшашига эга бўлмаган мол-мулкка эга бўлдим; менда юз бош (мол) бор эди, мен у билан Хайбардан, унинг аҳлидан юз улуш (ер) сотиб олдим, мен у орқали Аллаҳ азза ва жаллага яқинлашмоқчиман,» деди. У: «Унинг аслини ушлаб қол ва мевасини (хайр йўлида) инфоқ қил,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصَفَّى بْنِ بُهْلُولٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَالِمٍ الْمَكِّيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَرْضٍ لِي بِثَمْغٍ قَالَ " احْبِسْ أَصْلَهَا وَسَبِّلْ ثَمَرَتَهَا " .
Бизга Муҳаммад ибн Мусаффа ибн Буҳлул хабар берди, у деди: бизга Бақия ривоят қилди, у Саид ибн Солим ал-Маккийдан, у Убайдуллоҳ ибн Умардан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Умардан (ривоят қилди), у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан Самғдаги бир ерим ҳақида сўрадим. У: «Унинг аслини ушлаб қол ва мевасини (хайр йўлида) инфоқ қил,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ جَاوَانَ، - رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ - وَذَاكَ أَنِّي قُلْتُ لَهُ أَرَأَيْتَ اعْتِزَالَ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ مَا كَانَ قَالَ سَمِعْتُ الأَحْنَفَ يَقُولُ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَأَنَا حَاجٌّ فَبَيْنَا نَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا نَضَعُ رِحَالَنَا إِذْ أَتَى آتٍ فَقَالَ قَدِ اجْتَمَعَ النَّاسُ فِي الْمَسْجِدِ فَاطَّلَعْتُ فَإِذَا يَعْنِي النَّاسَ مُجْتَمِعُونَ وَإِذَا بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ نَفَرٌ قُعُودٌ فَإِذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ فَلَمَّا قُمْتُ عَلَيْهِمْ قِيلَ هَذَا عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قَدْ جَاءَ - قَالَ - فَجَاءَ وَعَلَيْهِ مُلَيَّةٌ صَفْرَاءُ فَقُلْتُ لِصَاحِبِي كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَنْظُرَ مَا جَاءَ بِهِ . فَقَالَ عُثْمَانُ أَهَا هُنَا عَلِيٌّ أَهَا هُنَا الزُّبَيْرُ أَهَا هُنَا طَلْحَةُ أَهَا هُنَا سَعْدٌ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي ابْتَعْتُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ . قَالَ " فَاجْعَلْهُ فِي مَسْجِدِنَا وَأَجْرُهُ لَكَ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ بِئْرَ رُومَةَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدِ ابْتَعْتُ بِئْرَ رُومَةَ . قَالَ " فَاجْعَلْهَا سِقَايَةً لِلْمُسْلِمِينَ وَأَجْرُهَا لَكَ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يُجَهِّزْ جَيْشَ الْعُسْرَةِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَجَهَّزْتُهُمْ حَتَّى مَا يَفْقِدُونَ عِقَالاً وَلاَ خِطَامًا . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга ал-Муътамир ибн Сулаймон ривоят қилди, у деди: Отамни Ҳусайн ибн Абдурраҳмондан ривоят қилаётганида эшитдим, у Амр ибн Жовондан — Бану Тамимдан бир киши — (ривоят қилди). Бу шунинг учун (сўрадим)ки, мен унга: «Аҳнаф ибн Қайснинг (фитнадан) четланиши қандай бўлганини менга айтиб бера оласанми?» дегандим. У деди: Мен Аҳнафни шундай деркан эшитдим: Мен ҳожи бўлиб Мадинага келдим. Бизлар манзилларимизда юк-анжомларимизни тушириб турганимизда, биров келиб: «Одамлар масжидга тўпланишди,» деди. Мен қарасам, одамлар тўпланишган экан, уларнинг ўртасида бир гуруҳ ўтирган экан — қарасам, улар Али ибн Абу Толиб, Зубайр, Талҳа ва Саъд ибн Абу Ваққос (Аллаҳнинг раҳмати уларга бўлсин) экан. Мен уларнинг олдида турганимда: «Мана, Усмон ибн Аффон келди,» дейилди. (Аҳнаф) деди: У сариқ ридода келди. Мен ҳамроҳимга: «Жойингда тур, мен у нима олиб келганини кўрай,» дедим. Усмон: «Бу ерда Али борми? Бу ерда Зубайр борми? Бу ерда Талҳа борми? Бу ерда Саъд борми?» деди. Улар: «Ҳа,» дейишди. У: «Сизларни Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким фалон ўғилларининг хирмонини (Мирбадини) сотиб олса, Аллаҳ уни мағфират қилади,» деганларини биласизми? Шунда мен уни сотиб олдим-да, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Мен фалон ўғилларининг хирмонини сотиб олдим,» дедим. У: «Уни бизнинг масжидимизга қўшиб қўй, унинг ажри сенга бўлади,» дедилар — деганди?» Улар: «Ҳа,» дейишди. У деди: «Сизларни Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким Рума қудуқини сотиб олса, Аллаҳ уни мағфират қилади,» деганларини биласизми? Шунда мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Мен Рума қудуқини сотиб олдим,» дедим. У: «Уни мусулмонлар учун сув ичкулик (жойи) қил, унинг ажри сенга бўлади,» дедилар — деганди?» Улар: «Ҳа,» дейишди. У деди: «Сизларни Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким қийинчилик қўшинини (Табук лашкарини) жиҳозласа, Аллаҳ уни мағфират қилади,» деганларини биласизми? Шунда мен уларни жиҳозладим, ҳатто улар бирорта арқон ҳам, жилов ҳам топмай қолмадилар — деганди?» Улар: «Ҳа,» дейишди. У: «Эй Аллаҳ, гувоҳ бўл; эй Аллаҳ, гувоҳ бўл; эй Аллаҳ, гувоҳ бўл,» деди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ جَاوَانَ، عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ خَرَجْنَا حُجَّاجًا فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَنَحْنُ نُرِيدُ الْحَجَّ فَبَيْنَا نَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا نَضَعُ رِحَالَنَا إِذْ أَتَانَا آتٍ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدِ اجْتَمَعُوا فِي الْمَسْجِدِ وَفَزِعُوا . فَانْطَلَقْنَا فَإِذَا النَّاسُ مُجْتَمِعُونَ عَلَى نَفَرٍ فِي وَسَطِ الْمَسْجِدِ وَإِذَا عَلِيٌّ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فَإِنَّا لَكَذَلِكَ إِذْ جَاءَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ عَلَيْهِ مُلاَءَةٌ صَفْرَاءُ قَدْ قَنَّعَ بِهَا رَأْسَهُ فَقَالَ أَهَا هُنَا عَلِيٌّ أَهَا هُنَا طَلْحَةُ أَهَا هُنَا الزُّبَيْرُ أَهَا هُنَا سَعْدٌ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَإِنِّي أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ بِعِشْرِينَ أَلْفًا أَوْ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ أَلْفًا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " اجْعَلْهَا فِي مَسْجِدِنَا وَأَجْرُهُ لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ بِئْرَ رُومَةَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ بِكَذَا وَكَذَا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدِ ابْتَعْتُهَا بِكَذَا وَكَذَا . قَالَ " اجْعَلْهَا سِقَايَةً لِلْمُسْلِمِينَ وَأَجْرُهَا لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَظَرَ فِي وُجُوهِ الْقَوْمِ فَقَالَ " مَنْ جَهَّزَ هَؤُلاَءِ اللَّهُ غَفَرَ لَهُ " . يَعْنِي جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَجَهَّزْتُهُمْ حَتَّى مَا يَفْقِدُونَ عِقَالاً وَلاَ خِطَامًا . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн Идрис ривоят қилди, у деди: Ҳусайн ибн Абдурраҳмонни Амр ибн Жовондан, у Аҳнаф ибн Қайсдан ривоят қилаётганини эшитдим, у деди: Бизлар ҳожи бўлиб чиқдик ва Мадинага келдик, бизлар ҳажни қилмоқчи эдик. Бизлар манзилларимизда юк-анжомларимизни тушириб турганимизда, биров келиб: «Албатта, одамлар масжидга тўпланишди ва саросимага тушишди,» деди. Бизлар бордик, қарасак, одамлар масжид ўртасидаги бир гуруҳ атрофига тўпланишган экан — қарасак, Али, Зубайр, Талҳа ва Саъд ибн Абу Ваққос экан. Бизлар шу ҳолатда турганимизда, Усмон ибн Аффон бошини ўраб олган сариқ ридода келди-да: «Бу ерда Али борми? Бу ерда Талҳа борми? Бу ерда Зубайр борми? Бу ерда Саъд борми?» деди. Улар: «Ҳа,» дейишди. У деди: «Мен сизларни Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким фалон ўғилларининг хирмонини (Мирбадини) сотиб олса, Аллаҳ уни мағфират қилади,» деганларини биласизми? Шунда мен уни йигирма минг ёки йигирма беш мингга сотиб олдим-да, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб, унга хабар бердим. У: «Уни бизнинг масжидимизга қўшиб қўй, унинг ажри сенга бўлади,» дедилар — деганди?» Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дейишди. У деди: «Сизларни Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким Рума қудуқини сотиб олса, Аллаҳ уни мағфират қилади,» деганларини биласизми? Шунда мен уни шунча-шунчага сотиб олдим-да, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Мен уни шунча-шунчага сотиб олдим,» дедим. У: «Уни мусулмонлар учун сув ичкулик (жойи) қил, унинг ажри сенга бўлади,» дедилар — деганди?» Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дейишди. У деди: «Сизларни Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қавмнинг юзларига қараб: «Ким мана буларни — яъни қийинчилик қўшинини (Табук лашкарини) — жиҳозласа, Аллаҳ уни мағфират қилади,» деганларини биласизми? Шунда мен уларни жиҳозладим, ҳатто улар бирорта арқон ҳам, жилов ҳам топмай қолмадилар — деганди?» Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дейишди. У: «Эй Аллаҳ, гувоҳ бўл; эй Аллаҳ, гувоҳ бўл,» деди.
أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ، عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ حَزْنٍ الْقُشَيْرِيِّ، قَالَ شَهِدْتُ الدَّارَ حِينَ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَبِالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ يُسْتَعْذَبُ غَيْرَ بِئْرِ رُومَةَ فَقَالَ " مَنْ يَشْتَرِي بِئْرَ رُومَةَ فَيَجْعَلُ فِيهَا دَلْوَهُ مَعَ دِلاَءِ الْمُسْلِمِينَ بِخَيْرٍ لَهُ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ " . فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَجَعَلْتُ دَلْوِي فِيهَا مَعَ دِلاَءِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنْتُمُ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي مِنَ الشُّرْبِ مِنْهَا حَتَّى أَشْرَبَ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنِّي جَهَّزْتُ جَيْشَ الْعُسْرَةِ مِنْ مَالِي قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ الْمَسْجِدَ ضَاقَ بِأَهْلِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَشْتَرِي بُقْعَةَ آلِ فُلاَنٍ فَيَزِيدُهَا فِي الْمَسْجِدِ بِخَيْرٍ لَهُ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ " . فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَزِدْتُهَا فِي الْمَسْجِدِ وَأَنْتُمْ تَمْنَعُونِي أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالإِسْلاَمِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عَلَى ثَبِيرٍ ثَبِيرِ مَكَّةَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَا فَتَحَرَّكَ الْجَبَلُ فَرَكَضَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرِجْلِهِ وَقَالَ " اسْكُنْ ثَبِيرُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ شَهِدُوا لِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ . يَعْنِي أَنِّي شَهِيدٌ .
Менга Зиёд ибн Айюб хабар берди, у деди: бизга Саид ибн Омир ривоят қилди, у Яҳё ибн Абул-Ҳажжождан, у Саид ал-Журайрийдан, у Сумома ибн Ҳазн ал-Қушайрийдан (ривоят қилди), у деди: Усмон (қамалда) уларга (юқоридан) қараган пайтда мен ўша уйда ҳозир эдим. У деди: «Сизларни Аллаҳ ва Ислом билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Мадинага келганларида, у ерда Рума қудуқидан бошқа ичса бўладиган сув йўқ эди-ку; шунда у: «Ким Рума қудуқини сотиб олиб, ўз челагини мусулмонларнинг челаклари қаторида (уларга ҳам) қўйса, унинг эвазига унга жаннатда ундан яхшироғи бўлади,» деганларини биласизми? Шунда мен уни ўз холис молимдан сотиб олдим-да, ўз челагимни мусулмонларнинг челаклари қаторида қўйдим. Сизлар бўлса бугун мени ундан ичишдан тўсиб қўйяпсизлар, ҳатто мен денгиз сувидан ичадиган (бўлиб қолдим)?» Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дейишди. У деди: «Сизларни Аллаҳ ва Ислом билан қасам бериб сўрайман: мен қийинчилик қўшинини (Табук лашкарини) ўз молимдан жиҳозлаганимни биласизми?» Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дейишди. У деди: «Сизларни Аллаҳ ва Ислом билан қасам бериб сўрайман: масжид аҳлига торлик қилиб қолган, шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким фалон оиласининг ерини сотиб олиб, уни масжидга қўшса, унинг эвазига унга жаннатда ундан яхшироғи бўлади,» деганларини биласизми? Шунда мен уни ўз холис молимдан сотиб олдим-да, масжидга қўшдим. Сизлар бўлса мени унда икки ракаат намоз ўқишдан тўсяпсизлар?» Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дейишди. У деди: «Сизларни Аллаҳ ва Ислом билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Сабир тоғида — Маккадаги Сабир тоғида — бўлганларида, у киши билан бирга Абу Бакр, Умар ва мен ҳам бор эдим; шунда тоғ қимирлади, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни оёқлари билан туртиб: «Тинч тур, эй Сабир! Сеннинг устингда бир Набий, бир Сиддиқ ва икки шаҳиддан ўзга (киши) йўқ,» деганларини биласизми?» Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дейишди. У: «Аллоҳу акбар! Каъбанинг Роббига қасамки, улар мен учун гувоҳлик беришди,» деди — яъни: «Мен шаҳидман,» (дегани эди).
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ رَاشِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَطَّابُ بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عُثْمَانَ، أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ حِينَ حَصَرُوهُ فَقَالَ أَنْشُدُ بِاللَّهِ رَجُلاً سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ يَوْمَ الْجَبَلِ حِينَ اهْتَزَّ فَرَكَلَهُ بِرِجْلِهِ وَقَالَ " اسْكُنْ فَإِنَّهُ لَيْسَ عَلَيْكَ إِلاَّ نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدَانِ " . وَأَنَا مَعَهُ فَانْتَشَدَ لَهُ رِجَالٌ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُ بِاللَّهِ رَجُلاً شَهِدَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ يَقُولُ " هَذِهِ يَدُ اللَّهِ وَهَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ " . فَانْتَشَدَ لَهُ رِجَالٌ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُ بِاللَّهِ رَجُلاً سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ جَيْشِ الْعُسْرَةِ يَقُولُ " مَنْ يُنْفِقُ نَفَقَةً مُتَقَبَّلَةً " . فَجَهَّزْتُ نِصْفَ الْجَيْشِ مِنْ مَالِي فَانْتَشَدَ لَهُ رِجَالٌ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُ بِاللَّهِ رَجُلاً سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ يَزِيدُ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ " . فَاشْتَرَيْتُهُ مِنْ مَالِي فَانْتَشَدَ لَهُ رِجَالٌ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُ بِاللَّهِ رَجُلاً شَهِدَ رُومَةَ تُبَاعُ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ مَالِي فَأَبَحْتُهَا لاِبْنِ السَّبِيلِ فَانْتَشَدَ لَهُ رِجَالٌ .
Бизга Имрон ибн Баккор ибн Рошид хабар берди, у деди: бизга Хаттоб ибн Усмон ривоят қилди, у деди: бизга Исо ибн Юнус ривоят қилди, менга отам Абу Ишоқдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан ривоят қилдики, Усмон (уни) қамал қилишганида уларга (юқоридан) қаради-да: «Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) тоғ кунида — у қимирлаганида — уни оёқлари билан туртиб: «Тинч тур! Сеннинг устингда бир Набий ёки бир Сиддиқ ёки икки шаҳиддан ўзга (киши) йўқ,» деганларини эшитган киши (борми)? Мен у киши билан бирга эдим,» деди. Шунда бир нечта кишилар (буни эшитганларини тасдиқлаб) қасам ичдилар. Сўнг у: «Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни Байъатур-Ризвон куни гувоҳ бўлиб: «Бу Аллаҳнинг қўли, бу эса Усмоннинг қўлидир,» деганларини (кўрган) киши (борми)?» деди. Шунда бир нечта кишилар (тасдиқлаб) қасам ичдилар. Сўнг у: «Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни қийинчилик қўшини (Табук лашкари) куни: «Ким қабул қилинадиган бир инфоқ қилса?» деганларини эшитган киши (борми)? Шунда мен қўшиннинг ярмини ўз молимдан жиҳозладим,» деди. Шунда бир нечта кишилар (тасдиқлаб) қасам ичдилар. Сўнг у: «Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким мана шу масжидга (бир қисм) қўшса, эвазига жаннатда бир уй (бўлади)?» деганларини эшитган киши (борми)? Шунда мен уни ўз молимдан сотиб олдим,» деди. Шунда бир нечта кишилар (тасдиқлаб) қасам ичдилар. Сўнг у: «Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: Рума (қудуқи) сотилаётганида гувоҳ бўлган, мен эса уни ўз молимдан сотиб олиб, йўловчилар учун очиб қўйган (киши борми)?» деди. Шунда бир нечта кишилар (тасдиқлаб) қасам ичдилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ الرَّحِيمِ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، قَالَ لَمَّا حُصِرَ عُثْمَانُ فِي دَارِهِ اجْتَمَعَ النَّاسُ حَوْلَ دَارِهِ - قَالَ - فَأَشْرَفَ عَلَيْهِمْ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Менга Муҳаммад ибн Ваҳб хабар берди, у деди: менга Муҳаммад ибн Салама ривоят қилди, у деди: менга Абу Абдурраҳим ривоят қилди, у деди: менга Зайд ибн Абу Унайса Абу Ишоқдан, у Абу Абдурраҳмон ас-Суламийдан ривоят қилди, у деди: Усмон ўз уйида қамал қилинганида, одамлар унинг уйи атрофига тўпланишди. (У) деди: Шунда у уларга (юқоридан) қаради. Ва у ҳадисни (юқоридагидек) келтирди.