أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا، يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى هِيَ لِلْوَارِثِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулаъло хабар берди, у деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Амр ибн Динордан, у деди: мен Товуснинг Зайд ибн Собитдан ривоят қилиб айтганини эшитдим, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Умро — у ворисникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا، يُحَدِّثُ عَنْ حُجْرٍ الْمَدَرِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى لِلْوَارِثِ " .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у деди: менга Амр ибн Динор хабар берди, у деди: мен Товуснинг Ҳужр ал-Мадарийдан ривоят қилиб айтганини эшитдим, у Зайд ибн Собитдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро ворисникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، عَنْ حُجْرٍ الْمَدَرِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْعُمْرَى لِلْوَارِثِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Язид хабар берди, у Суфёндан, у Амрдан, у Товусдан, у Ҳужр ал-Мадарийдан, у Зайд ибн Собит (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) умро (умрбод берилган ҳадя)ни ворисга (тегишли) деб ҳукм қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، عَنْ حُجْرٍ الْمَدَرِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْعُمْرَى لِلْوَارِثِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у Суфёндан, у Амрдан, у Товусдан, у Ҳужр ал-Мадарийдан, у Зайд ибн Собит (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) умро (умрбод берилган ҳадя)ни ворисга (тегишли) деб ҳукм қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّهُ، عَرَضَ عَلَىَّ مَعْقِلٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ حُجْرٍ الْمَدَرِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْمَرَ شَيْئًا فَهُوَ لِمُعْمَرِهِ مَحْيَاهُ وَمَمَاتَهُ وَلاَ تَرْقُبُوا فَمَنْ أَرْقَبَ شَيْئًا فَهُوَ لِسَبِيلِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Убайдуллоҳ ибн Язид ибн Иброҳим хабар берди, у деди: менга отам хабар бердики, менга Маъқил, Амр ибн Динордан, у Ҳужр ал-Мадарийдан, у Зайд ибн Собит (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб) ўқиб берди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким бирор нарсани умро қилиб (умрбод) берса, у (нарса) ўша берилган кишиники бўлади — унинг ҳаётида ҳам, вафотидан кейин ҳам. Руқбо (қайтариб олиш шарти билан) берманглар. Ким бирор нарсани руқбо қилиб берса, у (нарса) ўша (берилган) йўлида (қолувчидир),» дедилар.
أَخْبَرَنِي زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ الْحَجُورِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ " .
Менга Закариё ибн Яҳё хабар берди, у деди: бизга Зайд ибн Ахзам ривоят қилди, у деди: бизга Муоз ибн Ҳишом хабар берди, у деди: менга отам, Қатодадан ривоят қилди, у деди: бизга Амр ибн Динор ривоят қилди, у Товусдан, у ал-Ҳажурийдан, у Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), (Набий): «Умро жоиздир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بَكَّارِ بْنِ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، - هُوَ ابْنُ بَشِيرٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ " .
Бизга Ҳорун ибн Муҳаммад ибн Баккор ибн Билол хабар берди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: бизга Саид — у ибн Баширдир — Амр ибн Динордан, у Товусдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилиб) ривоят қилди, (Набий): «Албатта умро жоиздир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ، عَنْ طَاوُسٍ، بَتَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعُمْرَى وَالرُّقْبَى .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳотим хабар берди, у деди: бизга Ҳиббон ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллоҳ хабар берди, у Муҳаммад ибн Ишоқдан, у деди: бизга Макҳул, Товусдан ривоят қилди (у деди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) умро ва руқбони (сўзсиз, қайтармаслик билан) қатъий қилиб қўйдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِسْطَامُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَهُمْ فَقَالَ " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ " .
Бизга Амр ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Бистом ибн Муслим ривоят қилди, у деди: бизга Молик ибн Динор ривоят қилди, у Атодан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларга хутба қилдилар ва: «Умро жоиздир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْعُمْرَى وَالرُّقْبَى . قُلْتُ وَمَا الرُّقْبَى قَالَ يَقُولُ الرَّجُلُ لِلرَّجُلِ هِيَ لَكَ حَيَاتَكَ . فَإِنْ فَعَلْتُمْ فَهُوَ جَائِزَةٌ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Убайдуллоҳ хабар берди, у Исроилдан, у Абдулкаримдан, у Атодан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) умро ва руқбодан қайтардилар. (Ровий:) «Руқбо нима?» дедим. У: «Бир киши бошқа бир кишига: ‹Бу сен тириклигингча сеникидир,› деб айтишидир. Агар (шундай) қилсанглар, у (нарса) жоиздир,» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у деди: мен Қатоданинг, Атодан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилаётганини эшитдим, (Набий): «Умро жоиздир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أُعْطِيَ شَيْئًا حَيَاتَهُ فَهُوَ لَهُ حَيَاتَهُ وَمَوْتَهُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳотим хабар берди, у деди: бизга Ҳиббон хабар берди, у деди: бизга Абдуллоҳ хабар берди, у Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан, у Атодан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимга бирор нарса ҳаёти давомида (умрбод) берилса, у (нарса) уники бўлади — унинг ҳаётида ҳам, вафотида ҳам,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تُرْقِبُوا وَلاَ تُعْمِرُوا فَمَنْ أُرْقِبَ أَوْ أُعْمِرَ شَيْئًا فَهُوَ لِوَرَثَتِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Язид хабар берди, у Суфёндан, у Ибн Журайждан, у Атодан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Руқбо ҳам, умро ҳам қилманглар. Кимга бирор нарса руқбо ёки умро қилиб берилса, у (нарса) унинг ворислариники бўлади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، أَنْبَأَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ عُمْرَى وَلاَ رُقْبَى فَمَنْ أُعْمِرَ شَيْئًا أَوْ أُرْقِبَهُ فَهُوَ لَهُ حَيَاتَهُ وَمَمَاتَهُ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ хабар берди, у деди: бизга Ибн Журайж, Атодан хабар берди (у деди): бизга Ҳабиб ибн Абу Собит, Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро ҳам йўқ, руқбо ҳам йўқ. Кимга бирор нарса умро ёки руқбо қилиб берилса, у (нарса) уники бўлади — унинг ҳаётида ҳам, вафотида ҳам,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، { قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، } قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، وَلَمْ يَسْمَعْهُ مِنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ عُمْرَى وَلاَ رُقْبَى فَمَنْ أُعْمِرَ شَيْئًا أَوْ أُرْقِبَهُ فَهُوَ لَهُ حَيَاتَهُ وَمَمَاتَهُ " . قَالَ عَطَاءٌ هُوَ لِلآخَرِ .
Бизга Убайдуллоҳ ибн Саид хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Бакр ривоят қилди, (у деди: бизга Ибн Журайж хабар берди,) у деди: менга Ато хабар берди, у Ҳабиб ибн Абу Собитдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан — (Ато) буни ундан эшитмаган — у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро ҳам йўқ, руқбо ҳам йўқ. Кимга бирор нарса умро ёки руқбо қилиб берилса, у (нарса) уники бўлади — унинг ҳаётида ҳам, вафотида ҳам,» дедилар. Ато деди: у (нарса) (берилган) бошқасиники (бўлади).
أَخْبَرَنِي عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرُّقْبَى وَقَالَ " مَنْ أُرْقِبَ رُقْبَى فَهُوَ لَهُ " .
Менга Абда ибн Абдурраҳим хабар берди, у деди: бизга Вакииъ, Язид ибн Зиёд ибн Абул-Жаъддан хабар берди, у Ҳабиб ибн Абу Собитдан (ривоят қилдики), у деди: мен Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)нинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) руқбодан қайтардилар ва: «Кимга бирор нарса руқбо қилиб берилса, у (нарса) уники бўлади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أُعْمِرَ شَيْئًا فَهُوَ لَهُ حَيَاتَهُ وَمَمَاتَهُ " .
Бизга Амр ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Абу Осим ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Журайж ривоят қилди, у деди: менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Жобир (розияллаҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимга бирор нарса умро қилиб берилса, у (нарса) уники бўлади — унинг ҳаётида ҳам, вафотида ҳам,» дедилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ صُدْرَانَ، عَنْ بِشْرِ بْنِ الْمُفَضَّلِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ الصَّوَّافُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، قَالَ حَدَّثَنَا جَابِرٌ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ امْسِكُوا عَلَيْكُمْ - يَعْنِي أَمْوَالَكُمْ - لاَ تُعْمِرُوهَا فَإِنَّهُ مَنْ أَعْمَرَ شَيْئًا فَإِنَّهُ لِمَنْ أُعْمِرَهُ حَيَاتَهُ وَمَمَاتَهُ " .
Менга Муҳаммад ибн Иброҳим ибн Судрон хабар берди, у Бишр ибн ал-Муфаззалдан (ривоят қилди), у деди: бизга ал-Ҳажжож ас-Саввоф ривоят қилди, у Абуз-Зубайрдан (ривоят қилди), у деди: бизга Жобир (розияллаҳу анҳу) ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй ансор жамоаси! Ўзларингизда — яъни мол-мулкларингизни — ушлаб туринглар, уларни умро қилиб берманглар. Зеро, ким бирор нарсани умро қилиб берса, у (нарса) ўша берилган кишиники бўлади — унинг ҳаётида ҳам, вафотида ҳам,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " امْسِكُوا عَلَيْكُمْ أَمْوَالَكُمْ وَلاَ تُعْمِرُوهَا فَمَنْ أُعْمِرَ شَيْئًا حَيَاتَهُ فَهُوَ لَهُ حَيَاتَهُ وَبَعْدَ مَوْتِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар берди, у деди: бизга Холид, Ҳишомдан ривоят қилди, у Абуз-Зубайрдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мол-мулкларингизни ўзларингизда ушлаб туринглар ва уларни умро қилиб берманглар. Кимга бирор нарса ҳаёти давомида умро қилиб берилса, у (нарса) уники бўлади — унинг ҳаётида ҳам, вафотидан кейин ҳам,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الرُّقْبَى لِمَنْ أُرْقِبَهَا " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар берди, у деди: бизга Холид, Довуд ибн Абу Ҳинддан ривоят қилди, у Абуз-Зубайрдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Руқбо ўша руқбо қилиб берилган кишиники бўлади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ لأَهْلِهَا وَالرُّقْبَى جَائِزَةٌ لأَهْلِهَا " .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар бериб, деди: бизга Ҳушайм, Довуддан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро (умрбод ҳадя) уни олган кишиники, рақобо ҳам уни олган кишиникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، أَنْبَأَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أُعْمِرَ عُمْرَى فَهِيَ لَهُ وَلِعَقِبِهِ يَرِثُهَا مَنْ يَرِثُهُ مِنْ عَقِبِهِ " .
Бизга Маҳмуд ибн Холид хабар бериб, деди: бизга Умар, ал-Авзоийдан ривоят қилди, бизга Ибн Шиҳоб ривоят қилди, деди: ва менга Амр ибн Усмон хабар бериб, бизга Бақийя ибн ал-Валид, ал-Авзоийдан, у аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан хабар бердики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимга умро (умрбод ҳадя) берилса, у ўшаники ва унинг авлодлариникидир; уни авлодларидан ким меросхўр бўлса, ўша мерос қилиб олади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ مُسَاوِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْعُمْرَى لِمَنْ أُعْمِرَهَا هِيَ لَهُ وَلِعَقِبِهِ يَرِثُهَا مَنْ يَرِثُهُ مِنْ عَقِبِهِ " .
Бизга Исо ибн Мусовир хабар бериб, деди: бизга ал-Валид ривоят қилди, деди: бизга Абу Амр, Ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро (умрбод ҳадя) унга берилган кишиники; у ўшаники ва унинг авлодлариникидир; уни авлодларидан ким меросхўр бўлса, ўша мерос қилиб олади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَاشِمٍ الْبَعْلَبَكِّيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، وَأَبِي، سَلَمَةَ عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْعُمْرَى لِمَنْ أُعْمِرَهَا هِيَ لَهُ وَلِعَقِبِهِ يَرِثُهَا مَنْ يَرِثُهُ مِنْ عَقِبِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳошим ал-Баълабаккий хабар бериб, деди: бизга ал-Валид ривоят қилди, деди: бизга ал-Авзоий, аз-Зуҳрийдан, у Урвадан ва Абу Саламадан, улар Жобир (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро (умрбод ҳадя) унга берилган кишиники; у ўшаники ва унинг авлодлариникидир; уни авлодларидан ким меросхўр бўлса, ўша мерос қилиб олади,» дедилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحِيمِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ الدِّمَشْقِيُّ، عَنْ أَبِي عُمَرَ الصَّنْعَانِيِّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ أَعْمَرَ رَجُلاً عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَهِيَ لَهُ وَلِمَنْ يَرِثُهُ مِنْ عَقِبِهِ مَوْرُوثَةٌ " .
Менга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдурраҳим хабар бериб, деди: бизга Амр ибн Абу Салама ад-Димашқий, Абу Умар ас-Санъонийдан, у Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир киши бошқа бир кишига, ўша киши ва унинг авлодлари учун умро (умрбод ҳадя) берса, у ўшаники ва авлодларидан унга меросхўр бўлганлар учун мерос қилинади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ أَعْمَرَ رَجُلاً عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَقَدْ قَطَعَ قَوْلُهُ حَقَّهُ وَهِيَ لِمَنْ أُعْمِرَ وَلِعَقِبِهِ " .
Бизга Қутайба ибн Саид хабар бериб, деди: бизга ал-Лайс, Ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитдим: «Ким бирор кишига, ўша киши ва унинг авлодлари учун умро (умрбод ҳадя) берса, унинг (ҳадя беришдаги) сўзи ўз ҳаққини кесиб қўйган бўлади; у энди унга умро берилган кишиники ва унинг авлодлариникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ أُعْمِرَ عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَإِنَّهَا لِلَّذِي يُعْطَاهَا لاَ تَرْجِعُ إِلَى الَّذِي أَعْطَاهَا لأَنَّهُ أَعْطَى عَطَاءً وَقَعَتْ فِيهِ الْمَوَارِيثُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Салама ва ал-Ҳорис ибн Мискин — унга ўқиб берилганда, мен ҳам эшитиб турардим — Ибн ал-Қосимдан, у Моликдан, у Ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан хабар бердики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир кишига, ўшанинг ўзи ва авлодлари учун умро (умрбод ҳадя) берилса, у албатта унга берилган кишиники бўлади; уни берган кишига қайтмайди, чунки у бир ҳадя бердики, унга мерос (қоидалари) тушади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ جَابِرًا، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى أَنَّهُ مَنْ أَعْمَرَ رَجُلاً عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَإِنَّهَا لِلَّذِي أُعْمِرَهَا يَرِثُهَا مِنْ صَاحِبِهَا الَّذِي أَعْطَاهَا مَا وَقَعَ مِنْ مَوَارِيثِ اللَّهِ وَحَقِّهِ .
Бизга Имрон ибн Баккор хабар бериб, деди: бизга Абул-Ямон ривоят қилди, деди: бизга Шуайб, аз-Зуҳрийдан ривоят қилди, у деди: менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон ривоят қилдики, Жобир (розияллаҳу анҳу) унга хабар бердики: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай ҳукм қилдилар: ким бирор кишига, ўша киши ва унинг авлодлари учун умро (умрбод ҳадя) берса, у унга умро берилган кишиники бўлади; уни ўша ҳадя берган соҳибидан, Аллаҳнинг мерос (ҳукмлари) ва унинг ҳаққи бўйича тушгани каби мерос қилиб олади.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنِ ابْنِ أَبِي فُدَيْكٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِيمَنْ أُعْمِرَ عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَهِيَ لَهُ بَتْلَةٌ لاَ يَجُوزُ لِلْمُعْطِي مِنْهَا شَرْطٌ وَلاَ ثُنْيَا . قَالَ أَبُو سَلَمَةَ لأَنَّهُ أَعْطَى عَطَاءً وَقَعَتْ فِيهِ الْمَوَارِيثُ فَقَطَعَتِ الْمَوَارِيثُ شَرْطَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулҳакам, Ибн Абу Фудайкдан хабар бериб, деди: бизга Ибн Абу Зиъб ривоят қилди, у Ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кимга, ўшанинг ўзи ва авлодлари учун умро (умрбод ҳадя) берилган бўлса, у ҳақида шундай ҳукм қилдилар: у шубҳасиз ўшаники бўлади; берувчига ундан бирор шарт ёки истисно қўйиш жоиз эмас. Абу Салама деди: чунки у бир ҳадя бердики, унга мерос (қоидалари) тушди; шундай қилиб мерос унинг шартини бекор қилди.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، سُلَيْمَانُ بْنُ سَيْفٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ، أَخْبَرَهُ عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ أَعْمَرَ رَجُلاً عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ قَالَ قَدْ أَعْطَيْتُكَهَا وَعَقِبَكَ مَا بَقِيَ مِنْكُمْ أَحَدٌ فَإِنَّهَا لِمَنْ أُعْطِيَهَا وَإِنَّهَا لاَ تَرْجِعُ إِلَى صَاحِبِهَا مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ أَعْطَاهَا عَطَاءً وَقَعَتْ فِيهِ الْمَوَارِيثُ " .
Бизга Абу Довуд Сулаймон ибн Сайф хабар бериб, деди: бизга Яъқуб ривоят қилди, деди: менга отам, Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан ривоят қилдики, Абу Салама унга Жобир (розияллаҳу анҳу)дан хабар бердики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир киши бошқа бир кишига, ўша киши ва унинг авлодлари учун умро (умрбод ҳадя) бериб: Сизлардан бирор киши қолгунча, мен буни сенга ва авлодингга бердим, деса, у албатта ўзи берилган кишиники бўлади; у соҳибига қайтмайди, чунки у бир ҳадя бердики, унга мерос (қоидалари) тушган бўлади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْعُمْرَى أَنْ يَهَبَ الرَّجُلُ لِلرَّجُلِ وَلِعَقِبِهِ الْهِبَةَ وَيَسْتَثْنِي إِنْ حَدَثَ بِكَ حَدَثٌ وَبِعَقِبِكَ فَهُوَ إِلَىَّ وَإِلَى عَقِبِي إِنَّهَا لِمَنْ أُعْطِيَهَا وَلِعَقِبِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Язид хабар бериб, деди: бизга отам ривоят қилди, деди: бизга Саид ривоят қилди, деди: менга Язид ибн Абу Ҳабиб, Ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) умро ҳақида шундай ҳукм қилдилар: бир киши бошқа бир кишига ва унинг авлодларига ҳадяни бериб, Агар сенга ва авлодларингга бирор ҳодиса юз берса, у менга ва менинг авлодларимга қайтади, деб истисно қилса ҳам, у албатта ўзи берилган кишиники ва унинг авлодланикидир.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْعُمْرَى لِمَنْ وُهِبَتْ لَهُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб, деди: бизга Холид ибн ал-Ҳорис ривоят қилди, деди: бизга Ҳишом ривоят қилди, деди: бизга Яҳё ибн Абу Касир ривоят қилди, деди: менга Абу Салама ривоят қилди, деди: Жобир (розияллаҳу анҳу)нинг шундай деганларини эшитдим: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро (умрбод ҳадя) у кимга ҳадя қилинган бўлса, ўшаникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى لِمَنْ وُهِبَتْ لَهُ " .
Бизга Яҳё ибн Дуруст хабар бериб, деди: бизга Абу Исмоил ривоят қилди, деди: бизга Яҳё ривоят қилдики, Абу Салама унга Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилди, у Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Умро (умрбод ҳадя) у кимга ҳадя қилинган бўлса, ўшаникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ عُمْرَى فَمَنْ أُعْمِرَ شَيْئًا فَهُوَ لَهُ " .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар бериб, деди: бизга Исмоил, Муҳаммаддан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан хабар бердики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро йўқ; кимга бирор нарса умро (умрбод ҳадя) қилиб берилса, у ўшаникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى، وَعَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أُعْمِرَ شَيْئًا فَهُوَ لَهُ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Исо ва Абда ибн Сулаймон ривоят қилиб, дедилар: бизга Муҳаммад ибн Амр ривоят қилди, деди: бизга Абу Салама, Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди); у: «Кимга бирор нарса умро (умрбод ҳадя) қилиб берилса, у ўшаникидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ривоят қилди, деди: бизга Шуъба, Қатодадан, у ан-Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди); у: «Умро (умрбод ҳадя) жоиздир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَأَلَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ هِشَامٍ عَنِ الْعُمْرَى، فَقُلْتُ حَدَّثَ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ، عَنْ شُرَيْحٍ، قَالَ قَضَى نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ . قَالَ قَتَادَةُ وَقُلْتُ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ " . قَالَ قَتَادَةُ وَقُلْتُ كَانَ الْحَسَنُ يَقُولُ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ . قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الزُّهْرِيُّ إِنَّمَا الْعُمْرَى إِذَا أُعْمِرَ وَعَقِبَهُ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا لَمْ يَجْعَلْ عَقِبَهُ مِنْ بَعْدِهِ كَانَ لِلَّذِي يَجْعَلُ شَرْطُهُ . قَالَ قَتَادَةُ فَسُئِلَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ " . قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الزُّهْرِيُّ كَانَ الْخُلَفَاءُ لاَ يَقْضُونَ بِهَذَا . قَالَ عَطَاءٌ قَضَى بِهَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَرْوَانَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб, деди: бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилди, деди: менга отам, Қатодадан ривоят қилди, у деди: Сулаймон ибн Ҳишом мендан умро ҳақида сўради. Мен дедим: Муҳаммад ибн Сирин, Шурайҳдан ривоят қилдики, у деди: Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) умро жоиздир, деб ҳукм қилдилар. Қатода деди: мен яна дедим: менга ан-Назр ибн Анас, Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро жоиздир,» дедилар. Қатода деди: мен яна дедим: ал-Ҳасан умро жоиздир, дер эди. Қатода деди: шунда аз-Зуҳрий деди: умро фақат шу, қачонки кишига ва ўзидан кейин авлодларига умро қилиб берилса (жоиз бўлади); агар ўзидан кейин авлодларини (варис) қилиб қўймаса, у шарт қўйган кишиники бўлади. Қатода деди: шунда Ато ибн Абу Рабоҳ сўралди, у деди: менга Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу) ривоят қилдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Умро жоиздир,» дедилар. Қатода деди: шунда аз-Зуҳрий деди: халифалар бу билан ҳукм қилмас эдилар. Ато деди: Абдулмалик ибн Марвон бу билан ҳукм қилди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، ح وَأَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُونُسَ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ دَاوُدَ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ - وَحَبِيبٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَجُوزُ لاِمْرَأَةٍ هِبَةٌ فِي مَالِهَا إِذَا مَلَكَ زَوْجُهَا عِصْمَتَهَا " . اللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар хабар бериб, деди: бизга Ҳаббон ривоят қилди, деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди; (бошқа санад) ва менга Иброҳим ибн Юнус ибн Муҳаммад хабар бериб, деди: бизга отам ривоят қилди, деди: бизга Ҳаммод ибн Салама, Довуддан — у Ибн Абу Ҳинддир — ва Ҳабиб ал-Муаллимдан, улар Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан ривоят қилдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эри унинг никоҳ ҳуқуқига эга бўлганидан кейин, аёлга ўз молидан ҳадя қилиш жоиз эмас,» дедилар. Лафз Муҳаммадникидир.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، ح وَأَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ لَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَامَ خَطِيبًا فَقَالَ فِي خُطْبَتِهِ " لاَ يَجُوزُ لاِمْرَأَةٍ عَطِيَّةٌ إِلاَّ بِإِذْنِ زَوْجِهَا " .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар берди, у деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Ҳусайн ал-Муаллим ривоят қилди, Амр ибн Шуайбдан, унинг отаси унга Абдуллоҳ ибн Амрдан ривоят қилди. (Бошқа иснод билан) бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар берди, у деди: бизга Язид ибн Зурейъ ривоят қилди, у деди: бизга Ҳусайн ал-Муаллим ривоят қилди, Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Маккани фатҳ қилгач, хутба ўқиш учун турди ва ўз хутбасида: «Аёлга эри рухсатисиз бирор нарсани ҳадя қилиш жоиз эмас,» дедилар.
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ هَانِئٍ، عَنْ أَبِي حُذَيْفَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بَشِيرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَلْقَمَةَ الثَّقَفِيِّ، قَالَ قَدِمَ وَفْدُ ثَقِيفٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُمْ هَدِيَّةٌ فَقَالَ " أَهَدِيَّةٌ أَمْ صَدَقَةٌ فَإِنْ كَانَتْ هَدِيَّةً فَإِنَّمَا يُبْتَغَى بِهَا وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَضَاءُ الْحَاجَةِ وَإِنْ كَانَتْ صَدَقَةً فَإِنَّمَا يُبْتَغَى بِهَا وَجْهُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " . قَالُوا لاَ بَلْ هَدِيَّةٌ . فَقَبِلَهَا مِنْهُمْ وَقَعَدَ مَعَهُمْ يُسَائِلُهُمْ وَيُسَائِلُونَهُ حَتَّى صَلَّى الظُّهْرَ مَعَ الْعَصْرِ .
Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий хабар берди, у деди: бизга Абу Бакр ибн Айёш ривоят қилди, Яҳё ибн Ҳонийдан, у Абу Ҳузайфадан, у Абдулмалик ибн Муҳаммад ибн Баширдан, у Абдураҳмон ибн Алқама ас-Сақафийдан (ривоят қилдики), у деди: Сақиф вакиллари Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келдилар ва улар билан бирга ҳадя бор эди. У: «Бу ҳадями ёки садақами? Агар ҳадя бўлса, у билан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг юзлари (розилиги) ва ҳожат раво бўлиши исталади; агар садақа бўлса, у билан фақат Аллаҳ азза ва жалланинг юзи (розилиги) исталади,» дедилар. Улар: «Йўқ, балки ҳадядир,» дедилар. Шунда у уни улардан қабул қилди ва улар билан ўтириб, улардан сўрар, улар эса ундан сўрардилар, ҳатто Зуҳрни Аср билан (бирга) ўқигунча.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لاَ أَقْبَلَ هَدِيَّةً إِلاَّ مِنْ قُرَشِيٍّ أَوْ أَنْصَارِيٍّ أَوْ ثَقَفِيٍّ أَوْ دَوْسِيٍّ " .
Бизга Абу Осим Хушайш ибн Асрам хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар хабар берди, Ибн Ажлондан, у Саиддан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен фақат Қурайший ёки Ансорий ёки Сақафий ёки Давсийдан ҳадя қабул қилмасликни қасд қилдим,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِلَحْمٍ فَقَالَ " مَا هَذَا " . فَقِيلَ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ . فَقَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Вакииъ ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га гўшт келтирилди ва у: «Бу нима?» дедилар. «Бу Биррага садақа қилинган (гўшт),» дейилди. Шунда у: «У унга садақа, бизга эса ҳадядир,» дедилар.