Мусинна ва жазаъа

Qurbonliklar kitobi · 7 ҳадис

باب الْمُسِنَّةِ وَالْجَذَعَةِ ‏‏

أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، سُلَيْمَانُ بْنُ سَيْفٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ، - وَهُوَ ابْنُ أَعْيَنَ - وَأَبُو جَعْفَرٍ - يَعْنِي النُّفَيْلِيَّ - قَالاَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ تَذْبَحُوا إِلاَّ مُسِنَّةً إِلاَّ أَنْ يَعْسُرَ عَلَيْكُمْ فَتَذْبَحُوا جَذَعَةً مِنَ الضَّأْنِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абу Довуд Сулаймон ибн Сайф хабар бериб, деди: бизга ал-Ҳасан — у ибн Аъяндир — ва Абу Жаъфар — яъни ан-Нуфайлий — ривоят қилиб, улар дедилар: бизга Зуҳайр ривоят қилиб, деди: бизга Абуз-Зубайр ривоят қилди, у Жобирдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Фақат мусинна (икки ёшга тўлган)дан бошқасини сўйманглар, магар бу сизга қийин бўлса, қўйдан жазаъа (бир ёшли)ни сўйинглар,» дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَاهُ غَنَمًا يُقَسِّمُهَا عَلَى صَحَابَتِهِ فَبَقِيَ عَتُودٌ فَذَكَرَهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ ضَحِّ بِهِ أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга ал-Лайс, Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Абул-Хайрдан, у Уқба ибн Омир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики): «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга саҳобаларига тақсимлаш учун қўйлар берди. (Тақсимлангач) битта ёш улоқ (атуд) қолди. У буни Расулуллаҳга (соллаллаҳу алайҳи васаллам) айтди. Шунда у: «Уни ўзинг қурбонлик қил,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْمَاعِيلَ، - وَهُوَ الْقَنَّادُ - قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي بَعْجَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَسَّمَ بَيْنَ أَصْحَابِهِ ضَحَايَا فَصَارَتْ لِي جَذَعَةٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَارَتْ لِي جَذَعَةٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ ضَحِّ بِهَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Дуруст хабар бериб, деди: бизга Абу Исмоил — у ал-Қаннод — ривоят қилиб, деди: бизга Яҳё ривоят қилиб, деди: менга Баъжа ибн Абдуллаҳ, Уқба ибн Омир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики): «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобалари ўртасида қурбонлик молларини тақсимлади. Менга бир ёш (жазаъа) қўй тегди. Мен: «Ё Расулуллаҳ, менга бир ёш қўй тегди,» дедим. У: «Уни қурбонлик қил,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ بَعْجَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ قَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَصْحَابِهِ أَضَاحِيَّ فَأَصَابَنِي جَذَعَةٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَابَتْنِي جَذَعَةٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ ضَحِّ بِهَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб, деди: бизга Холид ривоят қилиб, деди: бизга Ҳишом, Яҳё ибн Абу Касирдан, у Баъжа ибн Абдуллаҳ ал-Жуҳанийдан, у Уқба ибн Омир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобалари ўртасида қурбонлик молларини тақсимлади. Менга бир ёш (жазаъа) қўй тегди. Мен: «Ё Расулуллаҳ, менга бир ёш қўй тегди,» дедим. У: «Уни қурбонлик қил,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خُبَيْبٍ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ ضَحَّيْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِجَذَعٍ مِنَ الضَّأْنِ ‏.‏

Бизга Сулаймон ибн Довуд, Ибн Ваҳбдан хабар бериб, у деди: менга Амр, Букайр ибн ал-Ашаждан, у Муоз ибн Абдуллаҳ ибн Хубайбдан, у Уқба ибн Омир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: «Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга қўйдан бир ёш (жазаъ) (мол)ни қурбонлик қилдик.»

أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنِ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا فِي سَفَرٍ فَحَضَرَ الأَضْحَى فَجَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا يَشْتَرِي الْمُسِنَّةَ بِالْجَذَعَتَيْنِ وَالثَّلاَثَةِ فَقَالَ لَنَا رَجُلٌ مِنْ مُزَيْنَةَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَحَضَرَ هَذَا الْيَوْمُ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَطْلُبُ الْمُسِنَّةَ بِالْجَذَعَتَيْنِ وَالثَّلاَثَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ الْجَذَعَ يُوفِي مِمَّا يُوفِي مِنْهُ الثَّنِيُّ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий ўз ҳадисида, Абул-Аҳвасдан, у Осим ибн Кулайбдан, у отасидан хабар бериб, у деди: «Биз бир сафарда эдик, Қурбон ҳайити етиб келди. Биздан бир киши (ёши катта) мусинна (қўй)ни иккита ёки учта ёш (жазаъа) қўйга сотиб ола бошлади. Бизга Музайна (қабиласи)дан бир киши шундай деди: «Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бир сафарда эдик, мана шу кун етиб келди. Бир киши (ёши катта) мусинна (қўй)ни иккита ёки учта ёш (жазаъа) қўйга излай бошлади. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта жазаъ (қўй), саний (қўй) етарли бўлган нарсада етарли бўлади,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ رَجُلٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ الأَضْحَى بِيَوْمَيْنِ نُعْطِي الْجَذَعَتَيْنِ بِالثَّنِيَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ الْجَذَعَةَ تُجْزِئُ مَا تُجْزِئُ مِنْهُ الثَّنِيَّةُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб, деди: бизга Холид ривоят қилиб, деди: бизга Шуъба, Осим ибн Кулайбдан (ривоят қилиб), у деди: «Отам бир кишидан ривоят қилиб айтаётганини эшитдим. У деди: «Биз Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Қурбон (ҳайити)дан икки кун олдин эдик, биз иккита ёш (жазаъа) қўйни битта санийя (қўй)га берардик. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта жазаъа (қўй), санийя (қўй) етарли бўлган нарсада етарли бўлади,» дедилар.»