Қарз борасида қаттиқ огоҳлантириш

Moliyaviy muomalalar kitobi · 2 ҳадис

باب التَّغْلِيظِ فِي الدَّيْنِ ‏‏

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلاَءُ، عَنْ أَبِي كَثِيرٍ، مَوْلَى مُحَمَّدِ بْنِ جَحْشٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَحْشٍ، قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ وَضَعَ رَاحَتَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا نُزِّلَ مِنَ التَّشْدِيدِ ‏"‏ ‏.‏ فَسَكَتْنَا وَفَزِعْنَا فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ سَأَلْتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذَا التَّشْدِيدُ الَّذِي نُزِّلَ فَقَالَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَنَّ رَجُلاً قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ أُحْيِيَ ثُمَّ قُتِلَ ثُمَّ أُحْيِيَ ثُمَّ قُتِلَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ مَا دَخَلَ الْجَنَّةَ حَتَّى يُقْضَى عَنْهُ دَيْنُهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Али ибн Ҳужр, Исмоилдан хабар бериб, деди: бизга ал-Ало ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Жаҳшнинг мавлоси Абу Касирдан, у Муҳаммад ибн Жаҳш (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларида ўтирган эдик. Шунда у зот бошларини осмонга кўтардилар, сўнг кафтларини пешоналарига қўйдилар, кейин: «Субҳаналлаҳ! Қандай қаттиқ (огоҳлантириш) нозил қилинди-я!» дедилар. Биз жим қолдик ва қўрқиб кетдик. Эртаси куни бўлганда мен у зотдан: «Эй Расулуллаҳ, нозил қилинган бу қаттиқлик (огоҳлантириш) нима?» деб сўрадим. У зот: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, агар бир киши Аллаҳ йўлида ўлдирилса, сўнг тирилтирилса, сўнг (яна) ўлдирилса, сўнг тирилтирилса, сўнг (яна) ўлдирилса, аммо унинг зиммасида қарзи бўлса, қарзи адо этилмагунча жаннатга кирмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ سَمْعَانَ، عَنْ سَمُرَةَ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي جَنَازَةٍ فَقَالَ ‏"‏ أَهَا هُنَا مِنْ بَنِي فُلاَنٍ أَحَدٌ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثًا فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا مَنَعَكَ فِي الْمَرَّتَيْنِ الأُولَيَيْنِ أَنْ لاَ تَكُونَ أَجَبْتَنِي أَمَا إِنِّي لَمْ أُنَوِّهْ بِكَ إِلاَّ بِخَيْرٍ إِنَّ فُلاَنًا - لِرَجُلٍ مِنْهُمْ - مَاتَ مَأْسُورًا بِدَيْنِهِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга ас-Саврий, отасидан, у аш-Шаъбийдан, у Самъондан, у Самурадан (ривоят қилдики), у деди: «Биз Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бир жанозада эдик. У: «Фалон ўғилларидан бу ерда бирорта одам борми?» дедилар — уч марта. Шунда бир киши турди ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Дастлабки икки марта менга жавоб бермаслигингга нима тўсқинлик қилди? Билингки, мен сени фақат яхшилик билангина тилга олдим. Албатта, фалон киши» — улардан бири ҳақида — «ўз қарзи сабабли (Жаннатга киришдан) тўсилган ҳолда вафот этди,» дедилар.»