Сафарда азон

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، وَيُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَيْرِيزٍ، أَخْبَرَهُ - وَكَانَ، يَتِيمًا فِي حَجْرِ أَبِي مَحْذُورَةَ حَتَّى جَهَّزَهُ إِلَى الشَّامِ - قَالَ قُلْتُ لأَبِي مَحْذُورَةَ إِنِّي خَارِجٌ إِلَى الشَّامِ وَأَخْشَى أَنْ أُسْأَلَ عَنْ تَأْذِينِكَ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ أَبَا مَحْذُورَةَ قَالَ لَهُ خَرَجْتُ فِي نَفَرٍ فَكُنَّا بِبَعْضِ طَرِيقِ حُنَيْنٍ مَقْفَلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ حُنَيْنٍ فَلَقِيَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالصَّلاَةِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعْنَا صَوْتَ الْمُؤَذِّنِ وَنَحْنُ عَنْهُ مُتَنَكِّبُونَ فَظَلِلْنَا نَحْكِيهِ وَنَهْزَأُ بِهِ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّوْتَ فَأَرْسَلَ إِلَيْنَا حَتَّى وَقَفْنَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَيُّكُمُ الَّذِي سَمِعْتُ صَوْتَهُ قَدِ ارْتَفَعَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَشَارَ الْقَوْمُ إِلَىَّ وَصَدَقُوا فَأَرْسَلَهُمْ كُلَّهُمْ وَحَبَسَنِي فَقَالَ ‏"‏ قُمْ فَأَذِّنْ بِالصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُمْتُ فَأَلْقَى عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم التَّأْذِينَ هُوَ بِنَفْسِهِ قَالَ ‏"‏ قُلِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ارْجِعْ فَامْدُدْ صَوْتَكَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ قُلْ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ دَعَانِي حِينَ قَضَيْتُ التَّأْذِينَ فَأَعْطَانِي صُرَّةً فِيهَا شَىْءٌ مِنْ فِضَّةٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مُرْنِي بِالتَّأْذِينِ بِمَكَّةَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ قَدْ أَمَرْتُكَ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَدِمْتُ عَلَى عَتَّابِ بْنِ أَسِيدٍ عَامِلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ فَأَذَّنْتُ مَعَهُ بِالصَّلاَةِ عَنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Иброҳим ибн ал-Ҳасан ва Юсуф ибн Саид — лафз уники — хабар бериб, иккаласи деди: бизга Ҳажжож ривоят қилди, Ибн Журайждан, у деди: менга Абдулазиз ибн Абдулмалик ибн Абу Маҳзура ривоят қилдики, Абдуллаҳ ибн Муҳайриз унга хабар берган — у Абу Маҳзуранинг тарбиясида, унинг қарамоғида етим бўлиб ўсган, токи (Абу Маҳзура) уни Шомга жўнатгунча — у деди: мен Абу Маҳзурага: «Мен Шомга чиқяпман ва сенинг азон айтишинг ҳақида сўралишимдан қўрқаман,» дедим. Шунда у менга хабар бердики, Абу Маҳзура унга айтди: мен бир неча киши билан чиқиб, Ҳунайн йўлининг бир жойида эдик, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Ҳунайндан қайтаётган вақтида. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга йўлнинг бир жойида дуч келдилар, шунда Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) муаззини Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурида намозга азон айтди. Биз муаззиннинг овозини эшитдик, ҳолбуки биз ундан юз ўгирган эдик, ва биз уни масхара қилиб, калака қилиб тақлид эта бошладик. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) овозни эшитиб, бизга (одам) юбордилар, токи унинг олдида тургунча. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайсингизникидир мен эшитган баланд кўтарилган овоз?» дедилар. Жамоа менга ишора қилди ва тўғри айтди. У уларнинг ҳаммасини қўйиб юборди ва мени ушлаб қолди-да: «Тур, намозга азон айт,» деди. Мен турдим, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) азонни ўзлари менга ўргатдилар. У деди: «Айт: Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар. Аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ, аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ. Аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ, аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ.» Сўнг деди: «Қайтар ва овозингни чўз.» Сўнг деди: «Айт: Аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ, аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ. Аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ, аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ. Ҳайя алас-солааҳ, ҳайя алас-солааҳ. Ҳайя алал-фалааҳ, ҳайя алал-фалааҳ. Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, лаа илааҳа иллаллаҳ.» Сўнг мен азонни тугатганимда мени чақириб, ичида бир оз кумуш бўлган тугунчани берди. Мен: «Ё Расулаллаҳ, менга Маккада азон айтишни буюринг,» дедим. У: «Мен сенга буни буюрдим,» деди. Шундай қилиб, мен Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Маккадаги амили Аттоб ибн Асидънинг ҳузурига келдим ва Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буйруғи билан у билан бирга намозга азон айтдим.

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ السَّائِبِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَأُمُّ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ، عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ، قَالَ لَمَّا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ حُنَيْنٍ خَرَجْتُ عَاشِرَ عَشْرَةٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ نَطْلُبُهُمْ فَسَمِعْنَاهُمْ يُؤَذِّنُونَ بِالصَّلاَةِ فَقُمْنَا نُؤَذِّنُ نَسْتَهْزِئُ بِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قَدْ سَمِعْتُ فِي هَؤُلاَءِ تَأْذِينَ إِنْسَانٍ حَسَنِ الصَّوْتِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَرْسَلَ إِلَيْنَا فَأَذَّنَّا رَجُلٌ رَجُلٌ وَكُنْتُ آخِرَهُمْ فَقَالَ حِينَ أَذَّنْتُ ‏"‏ تَعَالَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَجْلَسَنِي بَيْنَ يَدَيْهِ فَمَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِي وَبَرَّكَ عَلَىَّ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَأَذِّنْ عِنْدَ الْبَيْتِ الْحَرَامِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ كَيْفَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَعَلَّمَنِي كَمَا تُؤَذِّنُونَ الآنَ بِهَا ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ الصَّلاَةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ الصَّلاَةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ ‏"‏ ‏.‏ فِي الأُولَى مِنَ الصُّبْحِ قَالَ وَعَلَّمَنِي الإِقَامَةَ مَرَّتَيْنِ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ هَذَا الْخَبَرَ كُلَّهُ عَنْ أَبِيهِ وَعَنْ أُمِّ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّهُمَا سَمِعَا ذَلِكَ مِنْ أَبِي مَحْذُورَةَ ‏.‏

Бизга Иброҳим ибн ал-Ҳасан хабар бериб деди: бизга Ҳажжож ривоят қилди, Ибн Журайждан, у Усмон ибн ас-Соибдан, у деди: менга отам ва Абдулмалик ибн Абу Маҳзуранинг онаси хабар берди, Абу Маҳзурадан, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Ҳунайндан чиққанларида, мен Макка аҳлидан ўнта кишининг ўнинчиси бўлиб, уларни қувиб чиқдим. Биз уларнинг намозга азон айтаётганини эшитдик, шунда биз ҳам уларни масхара қилиб азон айта бошладик. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен буларнинг орасида овози гўзал бир инсоннинг азонини эшитдим,» дедилар. Сўнг бизга (одам) юборди, биз бирма-бир азон айтдик, мен уларнинг охиргиси эдим. Мен азон айтганимда у: «Кел,» деди ва мени олдига ўтқазди, пешонамни сийпади ва менга уч марта барака тилади. Сўнг деди: «Бор, Байтул-Ҳаромнинг олдида азон айт.» Мен: «Қандай, ё Расулаллаҳ?» дедим. Шунда у менга ҳозир сиз айтадиган азонни ўргатди: «Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар. Аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ, аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ. Аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ, аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ. Аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ, аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ. Аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ, аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ. Ҳайя алас-солааҳ, ҳайя алас-солааҳ. Ҳайя алал-фалааҳ, ҳайя алал-фалааҳ. Ас-солаату хайрун минан-навм, ас-солаату хайрун минан-навм,» бомдоднинг биринчисида (айтилади). У деди: ва менга иқоматни ҳар калимасини икки мартадан ўргатди: «Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар. Аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ, аш-ҳаду ан лаа илааҳа иллаллаҳ. Аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ, аш-ҳаду анна Муҳаммадан расулуллаҳ. Ҳайя алас-солааҳ, ҳайя алас-солааҳ. Ҳайя алал-фалааҳ, ҳайя алал-фалааҳ. Қад қооматис-солааҳ, қад қооматис-солааҳ. Аллаҳу акбар, Аллаҳу акбар, лаа илааҳа иллаллаҳ.» Ибн Журайж деди: бу хабарнинг ҳаммасини менга Усмон ўз отасидан ва Абдулмалик ибн Абу Маҳзуранинг онасидан, иккаласи буни Абу Маҳзурадан эшитганликларини хабар берди.