Жаноза намози ва маййитга шафоат

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، وَيُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ، قَالَ كَانَ مَالِكُ بْنُ هُبَيْرَةَ إِذَا صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَتَقَالَّ النَّاسَ عَلَيْهَا جَزَّأَهُمْ ثَلاَثَةَ أَجْزَاءٍ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ صَلَّى عَلَيْهِ ثَلاَثَةُ صُفُوفٍ فَقَدْ أَوْجَبَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَمَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مَالِكِ بْنِ هُبَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ ‏.‏ وَرَوَى إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ وَأَدْخَلَ بَيْنَ مَرْثَدٍ وَمَالِكِ بْنِ هُبَيْرَةَ رَجُلاً ‏.‏ وَرِوَايَةُ هَؤُلاَءِ أَصَحُّ عِنْدَنَا ‏.‏

Бизга Абу Курайб ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн ал-Муборак ва Юнус ибн Букайр ривоят қилди, улар Муҳаммад ибн Исъҳоқдан, у Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Марсад ибн Абдуллаҳ ал-Язанийдан (ривоят қилдики), у деди: Молик ибн Ҳубайра бир жаноза устида намоз ўқимоқчи бўлганида, агар (қатнашувчи) одамлар оз бўлса, уларни уч қисмга бўлар ва кейин: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай дедилар: «Кимнинг устида уч саф (киши) намоз ўқиса, (жаннат унга) вожиб бўлибди,» дер эди. У деди: бу бобда Оиша, Умму Ҳабиба, Абу Ҳурайра ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Маймуна (розияллаҳу анҳум)дан (ҳам ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Молик ибн Ҳубайранинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Буни Муҳаммад ибн Исъҳоқдан бир нечалари шундай ривоят қилган. Иброҳим ибн Саъд эса бу ҳадисни Муҳаммад ибн Исъҳоқдан ривоят қилиб, Марсад билан Молик ибн Ҳубайра орасига бир кишини киритган. Буларнинг ривояти бизнинг назаримизда саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ، ‏.‏ وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، رَضِيعٌ كَانَ لِعَائِشَةَ - عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَمُوتُ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَتُصَلِّي عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ يَبْلُغُونَ أَنْ يَكُونُوا مِائَةً فَيَشْفَعُوا لَهُ إِلاَّ شُفِّعُوا فِيهِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ مِائَةً فَمَا فَوْقَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ أَوْقَفَهُ بَعْضُهُمْ وَلَمْ يَرْفَعْهُ ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Абдулваҳҳоб ас-Сақафий ривоят қилди, у Айюбдан. Яна бизга Аҳмад ибн Манииъ ва Али ибн Ҳужр ривоят қилди, иккови деди: бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди, у Айюбдан, у Абу Қилобаъдан, у Оишанинг эмизилган (фарзанди) бўлган Абдуллаҳ ибн Язиддан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у дедилар: «Мусулмонлардан бирор киши вафот этиб, унинг устига мусулмонлардан юзтага етадиган бир жамоа намоз ўқиб, унга (раҳмат) шафоат қилсалар, албатта унинг ҳақида шафоатлари қабул қилинади.» Али ибн Ҳужр ўз ҳадисида: «Юзта ёки ундан кўп,» деди. Абу Исо (Термизий) деди: Оишанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Баъзилар уни мавқуф қилиб (саҳобада тўхтатиб), марфуъ қилмаганлар.