Йўловчига мевадан ейишга рухсат

Savdo-sotiq kitobi · 3 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي الرُّخْصَةِ فِي أَكْلِ الثَّمَرَةِ لِلْمَارِّ بِهَا

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ دَخَلَ حَائِطًا فَلْيَأْكُلْ وَلاَ يَتَّخِذْ خُبْنَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبَّادِ بْنِ شُرَحْبِيلَ وَرَافِعِ بْنِ عَمْرٍو وَعُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سُلَيْمٍ ‏.‏ وَقَدْ رَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاِبْنِ السَّبِيلِ فِي أَكْلِ الثِّمَارِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ إِلاَّ بِالثَّمَنِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдулмалик ибн Абуш-Шавориб ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Сулайм ривоят қилди, у Убайдуллаҳ ибн Умардан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), У: «Ким боғга кирса, есин, лекин (этагига) тугиб олмасин,» дедилар. У деди: Бу бобда Абдуллаҳ ибн Амр, Аббод ибн Шураҳбил, Рофеъ ибн Амр, Обил-Лаҳмнинг озод қилинган қули Умайр ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Умарнинг ҳадиси ғариб ҳадисдир, биз уни бу йўл билан фақат Яҳё ибн Сулаймнинг ҳадисидан биламиз. Илм аҳлидан баъзилари йўловчига меваларни ейишда рухсат беришган, баъзилари эса баҳо (тўлов)сиз буни макруҳ санаган.

حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْخُزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِي جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رَافِعِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ كُنْتُ أَرْمِي نَخْلَ الأَنْصَارِ فَأَخَذُونِي فَذَهَبُوا بِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ يَا رَافِعُ لِمَ تَرْمِي نَخْلَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْجُوعُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ تَرْمِ وَكُلْ مَا وَقَعَ أَشْبَعَكَ اللَّهُ وَأَرْوَاكَ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Бизга Абу Аммор ал-Ҳусайн ибн Ҳурайс ал-Хузўий ривоят қилди, у деди: бизга ал-Фазл ибн Мусо Солиҳ ибн Абу Жубайрдан ривоят қилди, у отасидан, у Рофеъ ибн Амр (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Мен ансорларнинг хурмосини (тош отиб) урардим, улар мени ушлаб, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига олиб бордилар. У: «Эй Рофеъ, нега уларнинг хурмосини (тош отиб) урасан?» дедилар. У деди: Мен: «Эй Расулуллаҳ, очлик (сабабли),» дедим. У: «(Тош) отма, тушганини е, Аллаҳ сени тўйдирсин ва қондирсин,» дедилар. Бу ҳасан саҳиҳ ғариб ҳадисдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الثَّمَرِ الْمُعَلَّقِ فَقَالَ ‏ "‏ مَنْ أَصَابَ مِنْهُ مِنْ ذِي حَاجَةٍ غَيْرَ مُتَّخِذٍ خُبْنَةً فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс Ибн Ажлондан ривоят қилди, у Амр ибн Шуъайбдан, у отасидан, у бобосидан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (дарахтда) осиғлиқ турган мева ҳақида сўралди. Шунда У: «Ким муҳтож бўлиб ундан олса-ю (этагига) тугиб олмаса, унга ҳеч нарса (гуноҳ) йўқ,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳасан ҳадисдир.