Азонни эшитиб жавоб бермаслик

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ فِتْيَتِي أَنْ يَجْمَعُوا حُزَمَ الْحَطَبِ ثُمَّ آمُرَ بِالصَّلاَةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أُحَرِّقَ عَلَى أَقْوَامٍ لاَ يَشْهَدُونَ الصَّلاَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَجَابِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ قَالُوا مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ فَلَمْ يُجِبْ فَلاَ صَلاَةَ لَهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا عَلَى التَّغْلِيظِ وَالتَّشْدِيدِ وَلاَ رُخْصَةَ لأَحَدٍ فِي تَرْكِ الْجَمَاعَةِ إِلاَّ مِنْ عُذْرٍ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ, Жаъфар ибн Бурқондан, у Язид ибн ал-Асаммдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Мен йигитларимга ўтин боғламларини тўплашни буюришни, сўнг намозга (қомат айтиб) уни барпо қилишни буюришни, сўнг намозда ҳозир бўлмайдиган қавмларни (уйлари билан) ёндириб юборишни қасд қилдим,» дедилар. Абу Исо деди: бу бобда Абдуллаҳ ибн Масъуд, Абуд-Дардо, Ибн Аббос, Муоз ибн Анас ва Жобир (розияллаҳу анҳум)дан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашобларидан бир нечтасидан ривоят қилинишича, улар: «Ким азонни эшитиб (жамоатга) жавоб бермаса, унинг намози йўқ,» деганлар. Аҳли илмдан баъзилари деди: бу (сўз) таҳдид ва қаттиқ айтиш юзасидандир, узрсиз ҳеч кимга жамоатни тарк этишга рухсат йўқдир.

قَالَ مُجَاهِدٌ وَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ، يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ لاَ يَشْهَدُ جُمُعَةً وَلاَ جَمَاعَةً قَالَ هُوَ فِي النَّارِ ‏.‏ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ ‏.‏ قَالَ وَمَعْنَى الْحَدِيثِ أَنْ لاَ يَشْهَدَ الْجَمَاعَةَ وَالْجُمُعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَاسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا وَتَهَاوُنًا بِهَا ‏.‏

Мужоҳид деди: Ибн Аббосдан кундузи рўза тутиб, кечаси (намозда) қоим бўладиган, аммо на жумъада, на жамоатда ҳозир бўлмайдиган бир киши ҳақида сўралди. У: «У дўзахдадир,» деди. (Термизий) деди: бизга буни Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга ал-Муҳорибий, Лайсдан, у Мужоҳиддан (ривоят қилди). (Абу Исо) деди: ҳадиснинг маъноси шуки, (киши) жамоат ва жумъадан юз ўгириб, унинг ҳаққини енгил санаб ва унга эътиборсизлик қилиб ҳозир бўлмаслигидир.