حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قال حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أُرَاهُ رَفَعَهُ قَالَ " مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ يَتَوَجَّأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا أَبَدًا وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِسُمٍّ فَسُمُّهُ فِي يَدِهِ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا أَبَدًا " .
«Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Абида ибн Ҳумайд, ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди) — уни (Набийга) марфуъ қилган деб ўйлайман — деди: «Ким ўзини темир (асбоб) билан ўлдирса, қиёмат кунида темири қўлида ҳолида келади ва у билан жаҳаннам ўтида ўз қорнини санчиб туради, абадий ва доимий ўша ҳолда қолади. Ким ўзини заҳар билан ўлдирса, заҳари қўлида бўлиб, уни жаҳаннам ўтида ҳўплаб туради, абадий ва доимий ўша ҳолда қолади,» дедилар.»
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قال حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ فَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ يَتَوَجَّأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِسُمٍّ فَسُمُّهُ فِي يَدِهِ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يَتَرَدَّى فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا " . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قال حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ عَنِ الأَعْمَشِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَصَحُّ مِنَ الْحَدِيثِ الأَوَّلِ . هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلاَنَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِسُمٍّ عُذِّبَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ " . وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا . وَهَكَذَا رَوَاهُ أَبُو الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهَذَا أَصَحُّ لأَنَّ الرِّوَايَاتِ إِنَّمَا تَجِيءُ بِأَنَّ أَهْلَ التَّوْحِيدِ يُعَذَّبُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلَمْ يُذْكَرْ أَنَّهُمْ يُخَلَّدُونَ فِيهَا .
«Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Довуд, Шуъбадан, у ал-Аъмашдан (ривоят қилди), у деди: мен Абу Солиҳни эшитдим, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким ўзини темир (асбоб) билан ўлдирса, темири қўлида бўлиб, у билан жаҳаннам ўтида ўз қорнини санчиб туради, абадий ва доимий унда қолади. Ким ўзини заҳар билан ўлдирса, заҳари қўлида бўлиб, уни жаҳаннам ўтида ҳўплаб туради, абадий ва доимий унда қолади. Ким тоғдан ўзини ташлаб ўзини ўлдирса, у жаҳаннам ўтида ўзини ташлаб туради, абадий ва доимий унда қолади,» дедилар. Бизга Муҳаммад ибн ал-Алў ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ ва Абу Муовия, ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан Шуъбанинг ал-Аъмашдан (қилган) ривоятига ўхшаш (ривоят қилди). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис саҳиҳдир ва у биринчи ҳадисдан саҳиҳроқдир. Ушбу ҳадисни ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бир неча киши шу тарзда ривоят қилган. Муҳаммад ибн Ажлон эса Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилиб: «Ким ўзини заҳар билан ўлдирса, жаҳаннам ўтида азобланади,» дедилар, деб келтирган ва унда «абадий ва доимий унда қолади» (сўзини) зикр қилмаган. Абуз-Зинод ҳам буни ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу тарзда ривоят қилган ва бу саҳиҳроқдир, чунки ривоятлар аҳли тавҳид ўтда азобланиб, сўнгра ундан чиқарилишини баён қилиб келади ва улар унда мангу қоладилар деб зикр қилинмаган.»
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قال أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدَّوَاءِ الْخَبِيثِ . قَالَ أَبُو عِيسَى يَعْنِي السُّمَّ .
«Бизга Сувайд ибн Наср ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн ал-Муборак, Юнус ибн Абу Ишоқдан, у Мужоҳиддан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хабис (ёмон) дорини ман қилдилар. Абу Исо (Термизий) деди: яъни заҳарни (ман қилдилар).»