حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ، عَنْ مُجَالِدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَدَعَتْ لِي بِطَعَامٍ وَقَالَتْ مَا أَشْبَعُ مِنْ طَعَامٍ فَأَشَاءُ أَنْ أَبْكِيَ إِلاَّ بَكَيْتُ . قَالَ قُلْتُ لِمَ قَالَتْ أَذْكُرُ الْحَالَ الَّتِي فَارَقَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الدُّنْيَا وَاللَّهِ مَا شَبِعَ مِنْ خُبْزٍ وَلَحْمٍ مَرَّتَيْنِ فِي يَوْمٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Аҳмад ибн Маниъ ривоят қилди, у деди: бизга Аббод ибн Аббод ал-Муҳаллабий ривоят қилди, у Мужолиднан, у аш-Шаъбийдан, у Масруқдан (ривоят қилдики), у деди: Мен Ойша (розияллаҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдим, у менга таом келтиришни буюрди ва: «Мен таомдан тўймайман, фақат йиғлашни истасам, йиғлайман,» деди. (Масруқ) деди: Мен: «Нега?» дедим. У деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дунёдан қайси ҳолатда ажраганларини эслайман. Аллаҳга қасамки, у киши бир кунда икки марта нон ва гўштдан тўйиб (еган) эмас эдилар.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ، يُحَدِّثُ عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا شَبِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خُبْزِ شَعِيرٍ يَوْمَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ حَتَّى قُبِضَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба хабар берди, у Абу Ишоқдан (ривоят қилдики), у деди: Мен Абдурраҳмон ибн Язиднинг ал-Асвад ибн Язиддан, у Ойша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилаётганини эшитдим, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) вафот этгунларига қадар кетма-кет икки кун арпа нонидан тўйиб (еган) эмас эдилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ مَا شَبِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ ثَلاَثًا تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ الْبُرِّ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا . هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Бизга Абу Курайб Муҳаммад ибн ал-Ало ривоят қилди, у деди: бизга ал-Муҳорибий ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Кайсон ривоят қилди, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ва аҳли оилалари дунёдан ажрагунларига қадар кетма-кет уч кун буғдой нонидан тўйиб (еган) эмас эдилар. Бу ҳадис бу йўлдан саҳиҳ ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ، يَقُولُ مَا كَانَ يَفْضُلُ عَنْ أَهْلِ، بَيْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم خُبْزُ الشَّعِيرِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَيَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ هَذَا كُوفِيٌّ وَأَبُو بُكَيْرٍ وَالِدُ يَحْيَى رَوَى لَهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُكَيْرٍ مِصْرِيٌّ صَاحِبُ اللَّيْثِ .
Бизга Аббос ибн Муҳаммад ад-Дурий ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Абу Букайр ривоят қилди, у деди: бизга Ҳариз ибн Усмон ривоят қилди, у Сулайм ибн Омирдан (ривоят қилдики), у деди: Мен Абу Умоманинг шундай деяётганини эшитдим: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг аҳли оилаларидан арпа нони ортиб қолмас эди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис бу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу Яҳё ибн Абу Букайр куфаликдир; Яҳёнинг отаси Абу Букайдан Суфён ас-Саврий ривоят қилган. Яҳё ибн Абдуллаҳ ибн Букайр эса мисрлик бўлиб, ал-Лайснинг шогирдидир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَبِيتُ اللَّيَالِيَ الْمُتَتَابِعَةَ طَاوِيًا وَأَهْلُهُ لاَ يَجِدُونَ عَشَاءً وَكَانَ أَكْثَرُ خُبْزِهِمْ خُبْزَ الشَّعِيرِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Муовия ал-Жумаҳий ривоят қилди, у деди: бизга Собит ибн Язид ривоят қилди, у Ҳилол ибн Хаббобдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кетма-кет кечаларни оч ҳолда ўтказар, аҳли оилалари кечки овқат топа олмас эдилар; уларнинг кўпчилик нони арпа нони эди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Абу Аммор ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Умора ибн ал-Қаъқўдан, у Абу Зуръадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳим, Муҳаммад оиласининг ризқини (кун кечирадиган) озуқа миқдорида қилгин,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَدَّخِرُ شَيْئًا لِغَدٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Жаъфар ибн Сулаймон ривоят қилди, у Собитдан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эртага (қоладиган) ҳеч нарсани ғамлаб қўймас эдилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ғарибдир. Бу ҳадис Жаъфар ибн Сулаймондан, у Собитдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал (саҳобанинг исмисиз) қилиб ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ مَا أَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى خِوَانٍ وَلاَ أَكَلَ خُبْزًا مُرَقَّقًا حَتَّى مَاتَ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Маъмар Абдуллаҳ ибн Амр хабар берди, у деди: бизга Абдулворис ривоят қилди, у Саид ибн Абу Арубаъдан, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) вафот этгунларига қадар дастурхон устида (таом) емадилар ва юпқа (нозик) нон ҳам емадилар. (Абу Исо) деди: бу ҳадис Саид ибн Абу Арубаънинг ҳадисидан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّهُ قِيلَ لَهُ أَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّقِيَّ يَعْنِي الْحُوَّارَى فَقَالَ سَهْلٌ مَا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّقِيَّ حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ . فَقِيلَ لَهُ هَلْ كَانَتْ لَكُمْ مَنَاخِلُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا كَانَتْ لَنَا مَنَاخِلُ . قِيلَ فَكَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ بِالشَّعِيرِ قَالَ كُنَّا نَنْفُخُهُ فَيَطِيرُ مِنْهُ مَا طَارَ ثُمَّ نُثَرِّيهِ فَنَعْجِنُهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Абдулмажид ал-Ҳанафий хабар берди, бизга Абдурраҳмон ибн Абдуллаҳ ибн Динор ривоят қилди, бизга Абу Ҳозим хабар берди, у Саҳл ибн Саъд (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), унга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) нақий — яъни эланган оқ ундан тайёрланган нонни — едиларми?» деб сўралди. Саҳл: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Аллаҳга йўлиққунларича нақийни кўрмадилар,» деди. Унга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида сизларда элаклар бормиди?» деб сўралди. У: «Бизда элаклар йўқ эди,» деди. «Бас, арпани қандай қилар эдингиз?» дейилди. У: «Биз уни пуфлар эдик, ундан учадигани учиб кетарди, сўнг уни нам қилиб хамир қилардик,» деди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Уни Молик ибн Анас ҳам Абу Ҳозимдан ривоят қилган.