حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ، عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ أَبِي قُرَّةَ السَّدُوسِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْقِلُهَا وَأَتَوَكَّلُ أَوْ أُطْلِقُهَا وَأَتَوَكَّلُ قَالَ " اعْقِلْهَا وَتَوَكَّلْ " . قَالَ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ يَحْيَى وَهَذَا عِنْدِي حَدِيثٌ مُنْكَرٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوُ هَذَا .
Бизга Абу Ҳафс Амр ибн Али ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Саид ал-Қаттон ривоят қилди, у деди: бизга ал-Муғира ибн Аби Қурра ас-Садусий ривоят қилди, у деди: Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)ни шундай деяётганини эшитдим: Бир киши: «Эй Расулуллаҳ, (туямни) боғлаб таваккул қилайми ёки бўш қўйиб таваккул қилайми?» деди. У: «Уни боғла ва таваккул қил,» дедилар. Амр ибн Али деди: Яҳё айтди: бу, менинг наздимда, мункар ҳадисдир. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис Анас ҳадисидан ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз; Амр ибн Умайя аз-Замрийдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳам шунга ўхшаш ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ، قَالَ قُلْتُ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ مَا حَفِظْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمَأْنِينَةٌ وَإِنَّ الْكَذِبَ رِيبَةٌ " . وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ . قَالَ وَأَبُو الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيُّ اسْمُهُ رَبِيعَةُ بْنُ شَيْبَانَ . قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ بُرَيْدٍ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ .
Бизга Абу Мусо ал-Ансорий ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Идрис ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Бурайд ибн Аби Марямдан, у Абул-Ҳаврў ас-Саъдийдан (ривоят қилдики), у деди: Мен Ҳасан ибн Али (розияллаҳу анҳумо)га: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан нимани ёдладинг?» дедим. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: ‹Сени шубҳага соладиган нарсани тарк этиб, шубҳага солмайдиган нарсага ўт; чунки ростгўйлик хотиржамликдир, ёлғон эса шубҳадир› (деганларини) ёдладим,» деди. Ҳадисда (узун) қисса бор. У (Термизий) деди: Абул-Ҳаврў ас-Саъдийнинг исми Рабиъа ибн Шайбоандир. Ва у деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бизга Бундор ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Бурайддан, ва шунга ўхшаш зикр қилди.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نُبَيْهٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ ذُكِرَ رَجُلٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِعِبَادَةٍ وَاجْتِهَادٍ وَذُكِرَ عِنْدَهُ آخَرُ بِرِعَةٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَعْدِلْ بِالرِّعَةِ " . وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ مِنْ وَلَدِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَهُوَ مَدَنِيٌّ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Бизга Зайд ибн Ахзам ат-Тоий ал-Басрий ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Абил-Вазир ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Жаъфар ал-Махрамий ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн Нубайҳдан, у Муҳаммад ибнул-Мункадирдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларида бир киши ибодати ва ғайрати билан зикр қилинди, яна бошқа бир киши (гуноҳлардан) сақланиши билан зикр қилинди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «(Гуноҳлардан) сақланишга (ҳеч нарсани) тенг қўйма,» дедилар. Абдуллаҳ ибн Жаъфар Мисвар ибн Махраманинг авлодидандир ва у мадиналик бўлиб, ҳадис аҳли наздида ишончли (сиқа)дир. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، وَأَبُو زُرْعَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ مِقْلاَصٍ الصَّيْرَفِيِّ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَكَلَ طَيِّبًا وَعَمِلَ فِي سُنَّةٍ وَأَمِنَ النَّاسُ بَوَائِقَهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا الْيَوْمَ فِي النَّاسِ لَكَثِيرٌ . قَالَ " وَسَيَكُونُ فِي قُرُونٍ بَعْدِي " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ .
Бизга Ҳаннод, Абу Зуръа ва бошқа бир неча (рови) ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Қабиса хабар берди, у Исроилдан, у Ҳилол ибн Миқлос ас-Сайрафийдан, у Абу Бишрдан, у Абу Воилдан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким ҳалол (поклик билан) еса, суннатга мувофиқ амал қилса ва одамлар унинг ёмонликларидан омон бўлса, жаннатга киради,» дедилар. Шунда бир киши: «Эй Расулуллаҳ, бу кунда одамлар орасида бундай (кишилар) кўпдир,» деди. У: «Мендан кейинги асрларда ҳам (шундай) бўлади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан, Исроил ҳадисидан биламиз.
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ . وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ، فَلَمْ يَعْرِفْهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَلَمْ يَعْرِفِ اسْمَ أَبِي بِشْرٍ . حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي مَرْحُومٍ عَبْدِ الرَّحِيمِ بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ الْجُهَنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْطَى لِلَّهِ وَمَنَعَ لِلَّهِ وَأَحَبَّ لِلَّهِ وَأَبْغَضَ لِلَّهِ وَأَنْكَحَ لِلَّهِ فَقَدِ اسْتَكْمَلَ إِيمَانَهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Бизга Аббос ад-Дурий ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Аби Букайр ривоят қилди, у Исроилдан, шу иснод билан шунга ўхшаш (ривоят қилди). Мен Муҳаммад ибн Исмоил (Бухорий)дан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у уни фақат Исроил ҳадисидангина билди ва Абу Бишрнинг исмини билмади. Бизга Аббос ибн Муҳаммад ад-Дурий ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Язид ривоят қилди, у деди: бизга Саид ибн Аби Айюб ривоят қилди, у Абу Марҳум Абдурраҳим ибн Маймундан, у Саҳл ибн Муоз ибн Анас ал-Жуҳанийдан, у отасидан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким Аллаҳ учун берса, Аллаҳ учун ман қилса, Аллаҳ учун севса, Аллаҳ учун ёмон кўрса ва Аллаҳ учун никоҳласа, у ҳақиқатан ҳам имонини камолга етказибди,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир.
حَدَّثَنَا العَبَّاسُ الدُّورِيُّ حَدَّثَنَا عُبيْدُ اللهِ بْنُ مُوسَى أََخْبَرَنَا شَيْبَانُُ عَنْ فِرَاسٍ عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الخُدْرِيِّ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " أَوَّلُ زُمْرَةٍ تَدْخُلُ الجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ القَمَرِ لَيْلَةَ البَدْرِ ، وَالثَّانِيَةُ عَلَى لَوْنِ أَحْسَنِ كَوْكَبٍ دُرِّيٍّ فِي السَّمَاءِ ، لِكُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ زَوْجَتَانِ عَلَى كُلِّ زَوْجَةٍ سَبْعُونَ حُلَّةً يَبْدُو مُخُّ سَاقِهَا مِنْ وَرَائِهَا
Бизга Аббос ад-Дурий ривоят қилди, у деди: бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Шайбоан хабар берди, у Фиросдан, у Атийядан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Жаннатга кирадиган биринчи гуруҳ ўн тўрт кечалик тўлин ой суратидадир; иккинчиси эса осмондаги энг гўзал юлдузнинг рангидадир. Улардан ҳар бир кишига иккита жуфт (хотин) бўлиб, ҳар бир жуфтда етмиштадан зеб-зийнат (либос) бўлади; (либос шаффофлигидан) унинг болдирининг илиги ортидан кўриниб туради,» дедилар.