Расулуллаҳ қироати қандай бўлгани

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ قِرَاءَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَصَلاَتِهِ فَقَالَتْ مَا لَكُمْ وَصَلاَتَهُ كَانَ يُصَلِّي ثُمَّ يَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى ثُمَّ يُصَلِّي قَدْرَ مَا نَامَ ثُمَّ يَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى حَتَّى يُصْبِحَ ثُمَّ نَعَتَتْ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هِيَ تَنْعَتُ قِرَاءَةً مُفَسَّرَةً حَرْفًا حَرْفًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ لَيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى ابْنُ جُرَيْجٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُقَطِّعُ قِرَاءَتَهُ ‏.‏ وَحَدِيثُ لَيْثِ أَصَحُّ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс, Абдуллаҳ ибн Убайдуллаҳ ибн Абу Мулайкадан, у Яъло ибн Мамлакдан (ривоят қилдики), у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Умм Салама (розияллаҳу анҳо)дан Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қироати ва намози ҳақида сўради. У: «Сизга унинг намозидан не фойда? У намоз ўқир, сўнг ўқигани қадар ухлар, сўнг ухлагани қадар намоз ўқир, сўнг ўқигани қадар ухлар — токи тонг отгунча,» деди. Сўнг унинг қироатини таърифлади ва у (Набийнинг) қироатини ҳарф-ҳарф равон, очиқ қилиб таърифлади. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, уни фақат Лайс ибн Саъднинг Ибн Абу Мулайкадан, у Яъло ибн Мамлакдан, у Умм Саламадан (қилган) ривояти орқалигина биламиз. Ибн Журайж ҳам бу ҳадисни Ибн Абу Мулайкадан, у Умм Саламадан (ривоят қилибди)ки, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қироатини (бўлиб-бўлиб) узар эди. Лайнинг ҳадиси саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ، هُوَ رَجُلٌ بَصْرِيٌّ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ كَانَ يُوتِرُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ أَوْ مِنْ آخِرِهِ فَقَالَتْ كُلُّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يَصْنَعُ رُبَّمَا أَوْتَرَ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا أَوْتَرَ مِنْ آخِرِهِ ‏.‏ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً فَقُلْتُ كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَتُهُ أَكَانَ يُسِرُّ بِالْقِرَاءَةِ أَمْ يَجْهَرُ قَالَتْ كُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ قَدْ كَانَ رُبَّمَا أَسَرَّ وَرُبَّمَا جَهَرَ قَالَ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً قَالَ قُلْتُ فَكَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ فِي الْجَنَابَةِ أَكَانَ يَغْتَسِلُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ أَمْ يَنَامُ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَتْ كُلُّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يَفْعَلُ فَرُبَّمَا اغْتَسَلَ فَنَامَ وَرُبَّمَا تَوَضَّأَ فَنَامَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс, Муовия ибн Солиҳдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Қайсдан — у басралик бир кишидир — (ривоят қилди), у деди: Мен Оиша (розияллаҳу анҳо)дан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг витри ҳақида сўрадим: «У қандай витр ўқир эди — кечанинг аввалидами ёки охиридами?» У: «Буларнинг ҳаммасини қилар эди: баъзан кечанинг аввалида витр ўқир, баъзан эса охирида витр ўқир эди,» деди. Мен: «Бу ишда кенглик берган Аллаҳга ҳамд бўлсин,» дедим. Сўнг сўрадим: «Унинг қироати қандай эди — қироатни сирли (паст овозда) қилармиди ёки овоз чиқарармиди?» У: «Буларнинг ҳаммасини қилар эди: баъзан паст овозда ўқир, баъзан овоз чиқариб ўқир эди,» деди. (Рови) деди: Мен: «Бу ишда кенглик берган Аллаҳга ҳамд бўлсин,» дедим. (Рови) деди: Мен: «Жанобатда у нима қилар эди — ухлашдан олдин ғусл қилармиди ёки ғуслдан олдин ухлармиди?» дедим. У: «Буларнинг ҳаммасини қилар эди: баъзан ғусл қилиб сўнг ухлар, баъзан таҳорат қилиб сўнг ухлар эди,» деди. Мен: «Бу ишда кенглик берган Аллаҳга ҳамд бўлсин,» дедим. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис бу йўл билан ҳасан ғарибдир.