حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الْقُرَشِيِّ الْمُلَيْكِيِّ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ " . وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الْقُرَشِيِّ وَهُوَ الْمَكِّيُّ الْمُلَيْكِيُّ وَهُوَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ . وَقَدْ رَوَى إِسْرَائِيلُ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ الْعَافِيَةِ "
Бизга ал-Ҳасан ибн Арафа ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун, Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қураший ал-Мулайкийдан, у Мусо ибн Уқбадан, у Нофедан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у шундай деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан кимга дуо эшиги очилса, унга раҳмат эшиклари очилибди. Ва Аллаҳдан сўралган нарсалар ичида У учун офият (саломатлик) сўралишидан кўра маҳбуброғи йўқдир,» дедилар. Ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, дуо нозил бўлган (бало)га ҳам, ҳали нозил бўлмаган (бало)га ҳам фойда беради. Бас, эй Аллаҳнинг бандалари, дуони лозим тутинглар,» дедилар. У (Термизий) деди: бу ҳадис ғарибдир. Биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қурашийнинг ҳадисидан биламиз — у ал-Маккий ал-Мулайкийдир — ва у ҳадисда заифдир, баъзи аҳли илмлар уни ҳифзи (ёдлаши) жиҳатидан заиф санаганлар. Бу ҳадисни Исроил, Абдурраҳмон ибн Абу Бакрдан, у Мусо ибн Уқбадан, у Нофедан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «Аллаҳдан сўралган нарсалар ичида офиятдан кўра Унга маҳбуброғи йўқдир,» деб ривоят қилган.
حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْكُوفِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ بِهَذَا . حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خُنَيْسٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيِّ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ بِلاَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأْبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّ قِيَامَ اللَّيْلِ قُرْبَةٌ إِلَى اللَّهِ وَمَنْهَاةٌ عَنِ الإِثْمِ وَتَكْفِيرٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَمَطْرَدَةٌ لِلدَّاءِ عَنِ الْجَسَدِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ بِلاَلٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلاَ يَصِحُّ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ . قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ مُحَمَّدٌ الْقُرَشِيُّ هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الشَّامِيُّ وَهُوَ ابْنُ أَبِي قَيْسٍ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ وَقَدْ تُرِكَ حَدِيثُهُ . وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأْبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَهُوَ قُرْبَةٌ إِلَى رَبِّكُمْ وَمَكْفَرَةٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَمَنْهَاةٌ لِلإِثْمِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ بِلاَلٍ .
Буни бизга ал-Қосим ибн Динор ал-Куфий ривоят қилди, у деди: бизга Ишоқ ибн Мансур ал-Куфий, Исроилдан шуни (ривоят қилди). Бизга Аҳмад ибн Маниъ ривоят қилди, у деди: бизга Абун-Назр ривоят қилди, у деди: бизга Бакр ибн Хунайс, Муҳаммад ал-Қурашийдан, у Робиа ибн Язиддан, у Абу Идрис ал-Хавлонийдан, у Билол (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Тунда қоим бўлиш (таҳажжуд намози)ни лозим тутинглар, чунки у сизлардан олдинги солиҳларнинг одати эди. Ва албатта, тунда қоим бўлиш Аллаҳга яқинлаштирувчи, гуноҳдан қайтарувчи, ёмонликларга каффорат ва тандан касалликни қувиб чиқарувчидир,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ғарибдир, биз уни Билолнинг ҳадисидан фақат шу йўналишдан биламиз ва исноди жиҳатидан саҳиҳ эмас. У деди: мен Муҳаммад ибн Исмоилнинг шундай деганини эшитдим: Муҳаммад ал-Қураший — у Муҳаммад ибн Саид аш-Шомийдир, у Ибн Абу Қайсдир, у Муҳаммад ибн Ҳассондир, ва унинг ҳадиси тарк қилинган. Бу ҳадисни Муовия ибн Солиҳ, Робиа ибн Язиддан, у Абу Идрис ал-Хавлонийдан, у Абу Умомадан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «Тунда қоим бўлишни лозим тутинглар, чунки у сизлардан олдинги солиҳларнинг одати эди ва у Роббингизга яқинлаштирувчи, ёмонликларга каффорат ва гуноҳдан қайтарувчидир,» деб ривоят қилган. Абу Исо (Термизий) деди: бу Абу Идриснинг Билолдан (қилган) ҳадисидан саҳиҳроғдир.