حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، هُوَ عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ زَيْغِ الشَّمْسِ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى أَنْ يَجْمَعَهَا إِلَى الْعَصْرِ فَيُصَلِّيهِمَا جَمِيعًا وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ زَيْغِ الشَّمْسِ عَجَّلَ الْعَصْرَ إِلَى الظُّهْرِ وَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ سَارَ وَكَانَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى يُصَلِّيَهَا مَعَ الْعِشَاءِ وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ الْمَغْرِبِ عَجَّلَ الْعِشَاءَ فَصَلاَّهَا مَعَ الْمَغْرِبِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَالصَّحِيحُ عَنْ أُسَامَةَ . وَرَوَى عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ عَنْ قُتَيْبَةَ هَذَا الْحَدِيثَ .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс ибн Саъд ривоят қилди, Язид ибн Аби Ҳабибдан, у Абу Туфайлдан — у Омир ибн Восиладир — у Муоз ибн Жабалдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Табук ғазотида эдилар: агар қуёш оғишидан олдин йўлга чиқсалар, Зуҳрни Асрга қўшгунча кечиктириб, иккаласини бирга ўқир эдилар; агар қуёш оғишидан кейин йўлга чиқсалар, Асрни Зуҳрга олдинга суриб, Зуҳр ва Асрни бирга ўқиб, сўнг юрар эдилар. Агар Мағрибдан олдин йўлга чиқсалар, Мағрибни Ишогача кечиктириб, уни Ишо билан ўқир эдилар; агар Мағрибдан кейин йўлга чиқсалар, Ишони олдинга суриб, уни Мағриб билан ўқир эдилар. У (Абу Исо) деди: бу бобда Алий, Ибн Умар, Анас, Абдуллаҳ ибн Амр, Оиша, Ибн Аббос, Усома ибн Зайд ва Жобир ибн Абдуллаҳдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо деди: саҳиҳи Усомадан (ривоят қилингани)дир. Алий ибн ал-Мадиний бу ҳадисни Аҳмад ибн Ҳанбалдан, у Қутайбадан ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا اللُّؤْلُؤِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الأَعْيَنُ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، بِهَذَا الْحَدِيثِ يَعْنِي حَدِيثَ مُعَاذٍ . وَحَدِيثُ مُعَاذٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ قُتَيْبَةُ لاَ نَعْرِفُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنِ اللَّيْثِ غَيْرَهُ . وَحَدِيثُ اللَّيْثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَالْمَعْرُوفُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثُ مُعَاذٍ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ . رَوَاهُ قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ . وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ . وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ يَقُولاَنِ لاَ بَأْسَ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلاَتَيْنِ فِي السَّفَرِ فِي وَقْتِ إِحْدَاهُمَا .
Бизга Абдус-Самад ибн Сулаймон ривоят қилди, у деди: бизга Закариё ал-Луълуъий ривоят қилди, у деди: бизга Абу Бакр ал-Аъян ривоят қилди, у деди: бизга Алий ибн ал-Мадиний ривоят қилди, у деди: бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, у деди: бизга Қутайба шу ҳадисни — яъни Муоз ҳадисини — ривоят қилди. Муоз ҳадиси ҳасан ғариб ҳадис бўлиб, уни Қутайба якка ўзи ривоят қилган; ал-Лайсдан уни ундан бошқа бирор киши ривоят қилганини билмаймиз. ал-Лайснинг Язид ибн Аби Ҳабибдан, у Абу Туфайлдан, у Муоздан (ривоят қилган) ҳадиси ғариб ҳадисдир. Илм аҳли наздида машҳури эса Муоз ҳадисининг Абу Зубайрдан, у Абу Туфайлдан, у Муоздан (ривоят қилинган)идирки, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Табук ғазотида Зуҳр ва Асрни, Мағриб ва Ишони бирга ўқиганлар. Буни Қурра ибн Холид, Суфён ас-Саврий, Молик ва бошқа кўпчилик Абу Зубайр ал-Маккийдан ривоят қилдилар. Шу ҳадис билан Шофеий (амал қилиб) айтади. Аҳмад ва Ишоқ: «Сафарда икки намозни улардан бирининг вақтида бирга ўқишда ҳеч қандай ҳраж (гуноҳ) йўқ,» дейдилар.
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ اسْتُغِيثَ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ فَجَدَّ بِهِ السَّيْرُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا ثُمَّ أَخْبَرَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَحَدِيثُ اللَّيْثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий ривоят қилди, у деди: бизга Абда ибн Сулаймон ривоят қилди, Убайдиллаҳ ибн Умардан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), ундан оиласидан бирови (йўқлиги) сабабли ёрдам сўралди, шунинг учун у жадал юришни бошлади ва Мағрибни шафақ ғойиб бўлгунча кечиктирди, сўнг тушиб, иккаласини бирга ўқиди, кейин уларга: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жадал юришлари керак бўлганда шундай қилганликларини хабар берди. Абу Исо деди: бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. ал-Лайснинг Язид ибн Аби Ҳабибдан (ривоят қилган) ҳадиси (ҳам) ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.