حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ النَّحْوِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ حَدَّثَنِي صَخْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ سِحْرًا وَإِنَّ مِنَ الْعِلْمِ جَهْلاً وَإِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حُكْمًا وَإِنَّ مِنَ الْقَوْلِ عِيَالاً " . فَقَالَ صَعْصَعَةُ بْنُ صُوحَانَ صَدَقَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ سِحْرًا " . فَالرَّجُلُ يَكُونُ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَهُوَ أَلْحَنُ بِالْحُجَجِ مِنْ صَاحِبِ الْحَقِّ فَيَسْحَرُ الْقَوْمَ بِبَيَانِهِ فَيَذْهَبُ بِالْحَقِّ وَأَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الْعِلْمِ جَهْلاً " . فَيَتَكَلَّفُ الْعَالِمُ إِلَى عِلْمِهِ مَا لاَ يَعْلَمُ فَيُجَهِّلُهُ ذَلِكَ وَأَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حُكْمًا " . فَهِيَ هَذِهِ الْمَوَاعِظُ وَالأَمْثَالُ الَّتِي يَتَّعِظُ بِهَا النَّاسُ وَأَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الْقَوْلِ عِيَالاً " . فَعَرْضُكَ كَلاَمَكَ وَحَدِيثَكَ عَلَى مَنْ لَيْسَ مِنْ شَأْنِهِ وَلاَ يُرِيدُهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ибн Форис ривоят қилди, бизга Саид ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Абу Тумайла ривоят қилиб айтди: Менга Абу Жаъфар ан-Наҳвий Абдуллаҳ ибн Собит ривоят қилиб айтди: Менга Сахр ибн Абдуллаҳ ибн Бурайда ривоят қилди, у отасидан, у бобосидан: У айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Албатта, баённинг баъзиси сеҳрдир, илмнинг баъзиси жаҳолатдир, шеърнинг баъзиси ҳикматдир ва сўзнинг баъзиси ортиқча юкдир.» Шунда Саъсаъа ибн Суҳон деди: Аллаҳнинг Набийси соллаллаҳу алайҳи васаллам рост айтди. Унинг «Албатта, баённинг баъзиси сеҳрдир» деган сўзига келсак: Бир киши ҳақ эгасидан кўра далил келтиришда моҳирроқ бўлса-да, ҳақ унинг зиммасида бўлади, шунда у ўз баёни билан қавмни сеҳрлаб, ҳақни олиб кетади. «Албатта, илмнинг баъзиси жаҳолатдир» деган сўзига келсак: Олим ўз илмига билмаган нарсасини қўшиб, оғирлик қилади, бу эса уни жоҳил қилиб қўяди. «Албатта, шеърнинг баъзиси ҳикматдир» деган сўзига келсак: Бу — одамлар панд-насиҳат оладиган ўша мавъизалар ва масаллардир. «Албатта, сўзнинг баъзиси ортиқча юкдир» деган сўзига келсак: Бу — сенинг сўзинг ва гапингни унга алоқаси бўлмаган ва уни истамайдиган кишига арз қилишингдир.