حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَجُلاً، جَاءَهُ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَلاَ تَسْمَعُ مَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ {وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا} إِلَى آخِرِ الآيَةِ، فَمَا يَمْنَعُكَ أَنْ لاَ تُقَاتِلَ كَمَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ. فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَغْتَرُّ بِهَذِهِ الآيَةِ وَلاَ أُقَاتِلُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَغْتَرَّ بِهَذِهِ الآيَةِ الَّتِي يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى {وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا} إِلَى آخِرِهَا. قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ {وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ}. قَالَ ابْنُ عُمَرَ قَدْ فَعَلْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ كَانَ الإِسْلاَمُ قَلِيلاً، فَكَانَ الرَّجُلُ يُفْتَنُ فِي دِينِهِ، إِمَّا يَقْتُلُوهُ وَإِمَّا يُوثِقُوهُ، حَتَّى كَثُرَ الإِسْلاَمُ، فَلَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ، فَلَمَّا رَأَى أَنَّهُ لاَ يُوَافِقُهُ فِيمَا يُرِيدُ قَالَ فَمَا قَوْلُكَ فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ. قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا قَوْلِي فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَمَّا عُثْمَانُ فَكَانَ اللَّهُ قَدْ عَفَا عَنْهُ، فَكَرِهْتُمْ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَابْنُ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَتَنُهُ. وَأَشَارَ بِيَدِهِ وَهَذِهِ ابْنَتُهُ أَوْ بِنْتُهُ حَيْثُ تَرَوْنَ.
ал-Ҳасан ибн Абдулазиз бизга айтди, Абдуллаҳ ибн Яҳё бизга айтди, Ҳайва бизга айтди, у Бакр ибн Амрдан, у Букайрдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар розияллаҳу анҳумодан: Бир киши унинг олдига келиб деди: «Эй Абу Абдурраҳмон, Аллаҳ китобида зикр қилган нарсани эшитмайсанми: «Агар мўминлардан икки тоифа урушиб қолса...» — оят охиригача. Сени Аллаҳ китобида зикр қилганидек жанг қилишдан нима тўсяпти?» У деди: «Эй жияним, мен бу оят билан алданиб жанг қилмаслигим, менга, Аллаҳ таоло: «Ким мўминни қасддан ўлдирса...» — охиригача (деган) оят билан алданишимдан кўра севимлироқдир.» У деди: «Аллаҳ: «Уларга қарши, фитна қолмагунча жанг қилинглар» дейди-ку.» Ибн Умар деди: «Биз буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам замонида, Ислом оз бўлганида қилдик. Киши дийни борасида фитнага (синовга) дуч келар, ё уни ўлдирар, ё боғлар эдилар, то Ислом кўпайгунича, шунда фитна қолмади.» У (сўровчи) Ибн Умар ўзи хоҳлаган нарсага мувофиқ келмаганини кўрганида деди: «Али ва Усмон ҳақида фикринг қандай?» Ибн Умар деди: «Али ва Усмон ҳақидаги фикрим — Усмонга келсак, Аллаҳ уни афв этган эди, сизлар эса уни афв этишни ёқтирмадингиз. Алига келсак, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг амакиваччаси ва куёвидир.» У қўли билан ишора қилди: «Мана унинг қизи — яъни Алининг қизи — кўриб турганингиздек (уйи шу ерда).»