حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُسَافِرَ سَفَرًا يَكُونُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَصَاعِدًا إِلاَّ وَمَعَهَا أَبُوهَا أَوْ أَخُوهَا أَوْ زَوْجُهَا أَوِ ابْنُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ مِنْهَا " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَرُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لاَ تُسَافِرُ الْمَرْأَةُ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلاَّ مَعَ ذِي مَحْرَمٍ " . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُسَافِرَ إِلاَّ مَعَ ذِي مَحْرَمٍ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَرْأَةِ إِذَا كَانَتْ مُوسِرَةً وَلَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ هَلْ تَحُجُّ . فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يَجِبُ عَلَيْهَا الْحَجُّ لأَنَّ الْمَحْرَمَ مِنَ السَّبِيلِ لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَِّ : ( لِمَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ) فَقَالُوا إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ فَلاَ تَسْتَطِيعُ إِلَيْهِ سَبِيلاً . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ الطَّرِيقُ آمِنًا فَإِنَّهَا تَخْرُجُ مَعَ النَّاسِ فِي الْحَجِّ . وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ .
Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳга ва Охират кунига имон келтирган аёлга уч кун ёки ундан ортиқ (давом этадиган) сафарга, ёнида отаси, акаси, эри, ўғли ёки бирор маҳрами бўлмасдан чиқиши ҳалол эмас,» дедилар. Бу бобда Абу Ҳурайра, Ибн Аббос ва Ибн Умардан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «Аёл бир кеча-кундузлик масофага маҳрамисиз сафар қилмасин,» деганликлари ҳам ривоят қилинган. Илм аҳли ҳузурида амал шу асосдадир: улар аёлнинг маҳрамсиз сафар қилишини макруҳ санайдилар. Аёл бадавлат бўлиб, маҳрами бўлмаса, ҳаж қиладими деган масалада илм аҳли ихтилоф қилди. Баъзи илм аҳли: «Унга ҳаж вожиб эмас, чунки маҳрам (ҳаж) йўлининг (шарти)дандир,» дедилар — Аллаҳ азза ва жалланинг: «...унга йўл топа олганларга (ҳаж фарздир),» (Оли Имрон сураси, 97) деган сўзига асосланиб. Улар: «Агар унинг маҳрами бўлмаса, у (ҳаж) йўлини топа олмайди,» дедилар. Бу Суфён ас-Саврий ва Куфа аҳлининг сўзидир. Баъзи илм аҳли эса: «Агар йўл хавфсиз бўлса, у одамлар билан бирга ҳажга чиқаверади,» дедилар. Бу Молик ибн Анас ва Шофеийнинг сўзидир.