Сунани Термизий — 1369-ҳадис

Ҳукмлар китоби · Ғойиб учун шуфъа ҳуқуқи

1369-ҳадисСунани Термизий · Ҳукмлар китоби

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْجَارُ أَحَقُّ بِشُفْعَتِهِ يُنْتَظَرُ بِهِ وَإِنْ كَانَ غَائِبًا إِذَا كَانَ طَرِيقُهُمَا وَاحِدًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرَ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ ‏.‏ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ مِنْ أَجْلِ هَذَا الْحَدِيثِ وَعَبْدُ الْمَلِكِ هُوَ ثِقَةٌ مَأْمُونٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لاَ نَعْلَمُ أَحَدًا تَكَلَّمَ فِيهِ غَيْرَ شُعْبَةَ مِنْ أَجْلِ هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ هَذَا الْحَدِيثَ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ مِيزَانٌ ‏.‏ يَعْنِي فِي الْعِلْمِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ أَحَقُّ بِشُفْعَتِهِ وَإِنْ كَانَ غَائِبًا فَإِذَا قَدِمَ فَلَهُ الشُّفْعَةُ وَإِنْ تَطَاوَلَ ذَلِكَ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Холид ибн Абдуллаҳ ал-Воситий ривоят қилди, у Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан, у Атодан, у Жобирдан (ривоят қилиб) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қўшни ўзининг шуфъа (сотиб олишда имтиёзли) ҳаққига ҳақлироқдир, агар уларнинг йўли бир бўлса, у ғойиб бўлса ҳам кутилади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир, бу ҳадисни Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан, у Атодан, у Жобирдан (ривоят қилганидан) бошқа ҳеч ким ривоят қилганини билмаймиз. Шуъба Абдулмалик ибн Абу Сулаймонни айнан шу ҳадис сабабли (танқид) қилди, ҳолбуки Абдулмалик ҳадис аҳли наздида ишончли, омонатли (киши)дир; биз шу ҳадис сабабли ундан бошқа ҳеч ким уни (танқид) қилганини билмаймиз. Вакииъ Шуъбадан, у Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан бу ҳадисни ривоят қилган. Ибн ал-Муборакдан, у Суфён ас-Саврийдан ривоят қилинишича: Абдулмалик ибн Абу Сулаймон мезондир — яъни илмда, деди. Илм аҳли наздида бу ҳадисга амал шуки: киши ўзининг шуфъа ҳаққига ҳақлироқдир, у ғойиб бўлса ҳам; қайтиб келгач, шуфъа уники, агар (вақт) узайиб кетса ҳам.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Термизий, 1370-ҳадисҲукмлар китоби

Чегаралар ажратилиб, йўллар белгилангач, шуфъа йўқ, Уйнинг қўшниси (сотилаётган) уйга ҳақлироқдир, Қўшни ўзига яқин (қўшни мулкка) ҳақлироқдир,

Сунани Абу Довуд, 3518-ҳадисИжара китоби

Қўшни ўз қўшнисининг шуфъасига ҳақдорроқдир. Гарчи у йўқ бўлса ҳам, агар иккаласининг йўли бир бўлса, у (келгунча) кутилади

Саҳиҳи Муслим, 3990-ҳадисМузораат китоби

Киши синган (банкрот) бўлса-ю, (сотувчи) киши ўз молини айни ўзида топса, у ўшага (бошқалардан) ҳақлироқдир

Саҳиҳи Муслим, 3992-ҳадисМузораат китоби

Киши синган (банкрот) бўлса-ю, (сотувчи) киши унинг ҳузурида ўз молини (силасини) айни ўзида топса, у ўшага (бошқалардан) ҳақлироқдир

Саҳиҳи Муслим, 5689-ҳадисСалом бериш китоби

Сизлардан бирингиз ўрнидан турса Ким ўз жойидан туриб, сўнг унга қайтса, у ўша (жой)га ҳақлироқдир

Саҳиҳул Бухорий, 2335-ҳадисДеҳқончилик китоби

Ким ҳеч кимга (тегишли) бўлмаган бир ерни обод қилса (тирилтирса), у (киши) унга ҳақлироқдир