Сунани Термизий — 1370-ҳадис

Ҳукмлар китоби · Чегаралар ажратилса шуфъа йўқ

1370-ҳадисСунани Термизий · Ҳукмлар китоби

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا وَقَعَتِ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتِ الطُّرُقُ فَلاَ شُفْعَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ مُرْسَلاً عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ مِثْلُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَغَيْرِهِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيُّ وَرَبِيعَةُ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ لاَ يَرَوْنَ الشُّفْعَةَ إِلاَّ لِلْخَلِيطِ وَلاَ يَرَوْنَ لِلْجَارِ شُفْعَةً إِذَا لَمْ يَكُنْ خَلِيطًا ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمُ الشُّفْعَةُ لِلْجَارِ ‏.‏ وَاحْتَجُّوا بِالْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ جَارُ الدَّارِ أَحَقُّ بِالدَّارِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ الْجَارُ أَحَقُّ بِسَقَبِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏

Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраззоқ хабар берди, у деди: бизга Маъмар хабар берди, у Зуҳрийдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан (ривоят қилиб) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Чегаралар ажратилиб, йўллар белгилангач, шуфъа йўқ,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Баъзилари уни Абу Саламадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал қилиб ривоят қилган. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан баъзи илм аҳли шунга амал қилади, улар орасида Умар ибн ал-Хаттоб ва Усмон ибн Аффон бор; тобеинлар фуқаҳоларидан баъзилари ҳам шуни айтади, масалан Умар ибн Абдулазиз ва бошқалар; бу Мадина аҳлининг сўзидир, улар орасида Яҳё ибн Саид ал-Ансорий, Рабиа ибн Абу Абдурраҳмон ва Молик ибн Анас бор; Шофеий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтади: улар шуфъани фақат шерик учун деб биладилар, қўшни шерик бўлмаса, унга шуфъа йўқ деб биладилар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан баъзи илм аҳли эса: шуфъа қўшни учундир, деди. Улар Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан марфуъ (қилинган) ҳадис билан далил келтирдилар: У: «Уйнинг қўшниси (сотилаётган) уйга ҳақлироқдир,» дедилар; яна: «Қўшни ўзига яқин (қўшни мулкка) ҳақлироқдир,» дедилар. Бу ас-Саврий, Ибн ал-Муборак ва Куфа аҳлининг сўзидир.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Термизий, 1369-ҳадисҲукмлар китоби

Қўшни ўзининг шуфъа (сотиб олишда имтиёзли) ҳаққига ҳақлироқдир, агар уларнинг йўли бир бўлса, у ғойиб бўлса ҳам кутилади,

Сунани Абу Довуд, 3518-ҳадисИжара китоби

Қўшни ўз қўшнисининг шуфъасига ҳақдорроқдир. Гарчи у йўқ бўлса ҳам, агар иккаласининг йўли бир бўлса, у (келгунча) кутилади

Сунани Термизий, 1368-ҳадисҲукмлар китоби

Уйнинг қўшниси (сотилаётган) уйга (бошқалардан) ҳақлироқдир,

Саҳиҳи Муслим, 3992-ҳадисМузораат китоби

Киши синган (банкрот) бўлса-ю, (сотувчи) киши унинг ҳузурида ўз молини (силасини) айни ўзида топса, у ўшага (бошқалардан) ҳақлироқдир

Саҳиҳи Муслим, 3990-ҳадисМузораат китоби

Киши синган (банкрот) бўлса-ю, (сотувчи) киши ўз молини айни ўзида топса, у ўшага (бошқалардан) ҳақлироқдир

Сунани Термизий, 1262-ҳадисСавдо-сотиқ китоби

Қайси бир киши синиб қолса (муфлис бўлса), бир киши эса ўз молини унинг ҳузурида айнан ўша ҳолида топса, у ўша молга бошқалардан кўра ҳақлироқдир, У қарздорлар билан тенг,